I SA/Wa 1293/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.I., A.M., A.P., E.G., G.Z., J.O., J.I., M.B., M.S. i R.I na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 109/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W.I., A.M., A.P., E.G., G.Z., J.O., J.I., M.B., M.S. i R.I solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.I., R.I., J.I., E.G., M.B., A.M., G.Z., J.O., A.P. i M.S. skargą z [...] maja 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 109/18. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] nr. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skierowanej do Sądu skardze na niewykonanie wyroku skarżący wnieśli o: - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości, - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając skargę wskazali, że pomimo zobowiązania terminem określonym w wyroku Sądu Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia, a zatem nie zostało ono wykonane. W odpowiedzi na skargę Prezydent stwierdził, że zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) odszkodowanie może zostać przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. lub za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Wskazał ponadto, że zwrócił się do innych jednostek organizacyjnych urzędu oraz Archiwum Państwowego w [...] o przekazanie informacji na temat inwestycji prowadzonych na ww. nieruchomości i dat ich rozpoczęcia. Wystąpił też do Ministerstwa Finansów, czy było wypłacone odszkodowanie, na podstawie umów indemnizacyjnych oraz do Sądu Rejonowego dla [...] o odpis wykazu hipotecznego, obejmującego dz. I i II księgi hipotecznej. Poinformował ponadto pełnomocnika stron pismem z [...] czerwca 2019 r. został o aktualnym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 109/18 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 29 sierpnia 2018 r. Wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, znajdującego się w aktach sądowych sprawy o sygn. I SAB/Wa 109/18. Jak dotąd jednak organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 5 czerwca 2018 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy - Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia nie tylko długość trwającego postępowania, lecz też okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku w dniu 29 sierpnia 2018 r., wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero 12 czerwca 2019 r. podjął czynności w sprawie, występując o informacje i dokumenty wskazane w odpowiedzi na skargę - a więc miało to miejsce już po wniesieniu skargi. Prezydent zatem przez blisko rok od otrzymania akt administracyjnych sprawy nie uczynił w sprawie nic. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy czynności w postępowaniu podejmowane są, jak się zdaje, tylko w rezultacie wniesionej do Sądu skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).