I SA/Wa 1294/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-23

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Edukacji Narodowej utrzymujące w mocy negatywną opinię kuratora oświaty w sprawie zamiaru likwidacji gimnazjum jest zgodne z prawem, jeśli organ prowadzący argumentuje likwidacją czynnikami demograficznymi i koniecznością poprawy jakości kształcenia?
Ratio decidendi
Opinia kuratora oświaty w przedmiocie likwidacji szkoły jest elementem procesu decyzyjnego, a nie oceną spełnienia przesłanek z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Kurator wydaje opinię na podstawie uznania administracyjnego, które nie może być dowolne, ale uwzględnia m.in. warunki dydaktyczne, opiekuńcze i wychowawcze, odległość do szkoły oraz akceptację społeczną. Negatywna opinia kuratora, oparta na tych przesłankach, nie narusza prawa, a utrzymanie jej w mocy przez organ wyższego stopnia jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Gmina R. zamierzała zlikwidować Gimnazjum w B. z powodu czynnika demograficznego i konieczności poprawy jakości kształcenia. Podkarpacki Kurator Oświaty wydał negatywną opinię w tej sprawie, wskazując na prawidłową realizację zadań przez szkołę. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy postanowienie kuratora, uznając, że dane demograficzne nie potwierdzają zasadności likwidacji, a przeniesienie uczniów do innej szkoły wiązałoby się z wydłużeniem czasu pobytu poza domem i trudnościami w utworzeniu dodatkowych oddziałów. Gmina R. zaskarżyła postanowienie Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Gminy R. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji gimnazjum oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza Gminy [...], utrzymał w mocy postanowienie Podkarpackiego Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie negatywnej opinii dotyczącej zamiaru zlikwidowania z dniem [...] sierpnia 2004 r. Gimnazjum w B., wchodzącego w skład Zespołu Szkół Publicznych w B. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu 27 lutego 2007 r. Burmistrz Gminy [...] wystąpił do Podkarpackiego Kuratora Oświaty o zaopiniowanie zamiaru zlikwidowania z dniem [...] sierpnia 2007 r. Gimnazjum w B. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż za likwidacją placówki przemawiają następujące przesłanki: - czynnik demograficzny (corocznie malejąca liczba uczniów) - konieczność polepszenia jakości kształcenia uczniów Wskazano również, że w przypadku likwidacji szkoły uczniowie będą kontynuować naukę w Gimnazjum we W., gdzie istnieją lepsze warunki nauczania. Do wniosku załączona została uchwała nr [...] Rady Gminy w R. z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie zamiaru zlikwidowania Gimnazjum w B. Podkarpacki Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. zaopiniował negatywnie zamiar likwidacji gimnazjum. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że Gimnazjum w B. prawidłowo realizuje zadania dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz podejmuje we współpracy z organem prowadzącym i rodzicami uczniów. Przedłożone dokumenty nie potwierdziły zdaniem organu zasadności likwidacji gimnazjum. Burmistrz Gminy [...] wniósł do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając zdawkową ocenę stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej i nie odniesienie się w ogóle do przesłanek określonych w art. 59 ust. 1 ustawy u z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.). Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy powołane postanowienie Podkarpackiego Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że czynnik niżu demograficznego nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych dokumentach, ponieważ do przedmiotowego gimnazjum w doku 2006/2007 uczęszcza [...] uczniów i w roku 2007/2008 liczba ta nie ulegnie zmianie. Natomiast likwidacja gimnazjum spowoduje konieczność przeniesienia uczniów do odległego o [...] km Gimnazjum we W., co wiąże się z tym, że czas pobytu ucznia poza domem wyniesie ok. 8 godzin. Ponadto przeniesienie uczniów do Gimnazjum we W. spowoduje konieczności utworzenia dodatkowych oddziałów. Będzie to jednak trudne, z uwagi na występujące między tymi gimnazjami różnice w szkolnych planach nauczania. Różnice występują także w zestawach podręczników. Zdaniem organu odwoławczego czynnik ekonomiczny jest ważnym powodem likwidacji szkoły, ale istotna jest również akceptacja społeczna takiej decyzji. W przedmiotowej sprawie zaś sprzeciw rodziców i społeczności lokalnej nie sprzyja zrozumieniu planowanych zmian w sieci szkół. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie art. 59 ust. 1-2 ustawy o systemie oświaty. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przedmiotowej sprawie negatywna opinia kuratora ograniczyła się do zdawkowej oceny stanu i warunków działalności gimnazjum, bez jakiegokolwiek odniesienia się do przesłanek zawartych w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Skarżący wskazuje, że organ nie zarzucił braku zapewnienia dzieciom uczęszczającym do powołanego gimnazjum możliwości kontynuowania nauki w innej szkole, zaś u podstaw decyzji o zamiarze likwidacji Gimnazjum w B. legła konieczność zapewnienia uczniom tej szkoły lepszych niż dotychczas warunków i jakości kształcenia. Kolejny zarzut skargi to brak przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego. Ponadto skarżący wskazuje, że postanowienie wydał nie Minister Edukacji Narodowej lecz w jego zastępstwie przez sekretarza stanu. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazał, że zgodnie z zarządzeniem nr 29 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 października 2006 r. w sprawie zakresu czynności sekretarzy stanu i podsekretarzy stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej oraz Dyrektora Generalnego Ministerstwa Edukacji Narodowej – Sekretarz Stanu M. O. był uprawniony do podpisania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd przyjął jako prawidłowy stan faktyczny ustalony w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji. Opinia kuratora oświaty, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.), jest jednym z elementów, które muszą być spełnione by szkoła mogła zostać zlikwidowana. Oprócz elementów wymienionych w ust. 1 powołanego przepisu uzyskanie opinii kuratora oświaty, pozytywnie opiniującej zamiar likwidacji szkoły, jest niezbędnym czynnikiem procesu likwidacji szkoły. Ocena każdego z tych elementów następuje odrębnie. Dlatego też opinia kuratora oświaty, o której mowa jest w ust. 2 art. 59 powołanej ustawy wyraża stanowisko tego organu w przedmiocie likwidacji szkoły, a nie stanowi oceny czy zostały spełnione warunki przewidziane w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty do likwidacji szkoły. W związku z tym, jeżeli nawet Gmina [...] spełniałaby wszystkie wymogi określone w art. 59 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to nie nakłada to na kuratora oświaty obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły bowiem kurator nie wydaje opinii w przedmiocie wykonania obowiązków określonych w powołanych przepisach, ale opiniuje sam zamiar likwidacji szkoły. Przepisy ustawy nie określają, jakimi kryteriami winien się kierować kurator oświaty wydając opinię o zamiarze likwidacji szkoły. Opinia ta zatem wydawana jest na podstawie uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć oczywiście zupełnie dowolnego charakteru. Kurator uzasadniając swoje opinię wskazał na następujące okoliczności: - pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych uczniów, - wydłużenie drogi do szkoły - wyłącznie czynnik ekonomiczny nie może decydować o likwidacji dobrej szkoły, - propozycja władz gminy spotkała się z oporem społecznym lokalnego środowiska. Przyjęcie tych argumentów jako podstawy do wydania negatywnej opinii nie narusza granic uznania administracyjnego, a zatem również rozstrzygnięcie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie kuratora oświaty nie narusza prawa. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło