I SA/Wa 1295/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M., B. M., E. L., K. M. i H. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [..] kwietnia 2010 r., nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących solidarnie kwotę 442 (czterysta czterdzieści dwa) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2010 r., nr [..] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [..] listopada 2009 r., nr [..] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [..] sierpnia 1961 r., nr [..] i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [..] marca 1961 r., nr [..] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [..], ozn. hip. [..]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Orzeczeniem administracyjnym z dnia [..] marca 1961 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło byłym właścicielom – O. Z., E. Z. i L. z Z. M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Orzeczenie to utrzymane zostało w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [..] sierpnia 1961 r. Wnioskiem z dnia [..] grudnia 2001 r. następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości wystąpili o stwierdzenie nieważności powołanych decyzji. Postanowieniem z dnia [..] listopada 2009 r. Minister Infrastruktury zawiesił postępowanie wszczęte ww. wnioskiem i wezwał T. H., U. L. i W. Z. do wystąpienia w terminie 3 miesięcy od doręczenia orzeczenia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uznanie orzeczeń Sądu Rejonowego dla [..] z dnia [..] marca 1988 r. i z dnia [..] czerwca 1978 r. za skuteczne na terytorium Polski. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [..] listopada 2009 r. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. Z., S. Z., A. M., B. M., K. M. i H. M. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazali, że jeśli strony postępowania: T. H., U. L. i W. Z. nie biorą czynnego udziału w sprawie i nie przedkładają żadnych żądanych przez organ dokumentów, to obowiązkiem organu było podjęcie z urzędu takich działań, aby dowody takie uzyskać, a nie przerzucać ten obowiązek na pełnomocnika skarżących, który nie ma umocowania, ani interesu prawnego do wystąpienia do sądu z wnioskiem o uznanie orzeczeń sądu w [..], jako skutecznych na terenie Polski. Ponadto zawieszenie postępowania powinno nastąpić wyłącznie wobec ww. osób, a nie również co do skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [..] jest zatem właściciel nieruchomości, bądź jego następcy prawni. W przypadku śmierci właściciela nieruchomości, obowiązkiem organu jest zatem ustalenie kręgu osób, które są jego spadkobiercami. W tym miejscu wskazać należy, że ze znajdujących się w aktach sprawy: odpisu skróconego aktu zgonu nr [..] wynika, że E. Z. zmarła w dniu [..] grudnia 2007 r. oraz odpisu skróconego aktu zgonu nr [..] wynika, że S. Z. zmarł w dniu [..] maja 2005 r., a więc przed wydaniem w niniejszej sprawie przez Ministra Infrastruktury zaskarżonego postanowienia z dnia [..] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [..] listopada 2009 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organ I i II instancji oraz wydane w tym postępowaniu postanowienia skierowane zostały do osób zmarłych, a więc osób, które nie mogły mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 (LEX nr 82653): "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, jest to bowiem uchybienie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zobacz Małgorzata Stahl – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 –OSPIKA 1984, z. 5,poz. 108). Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepis postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania przez Ministra Infrastruktury postanowień w stosunku do osób zmarłych, a więc osób nie będących stroną, przyjąć należało, że rozstrzygnięcia te obarczone są wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa co skutkować musi stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym dla oceny legalności zaskarżonych postanowień bez znaczenia jest fakt czy organ o śmierci ww. osób w dacie rozstrzygania sprawy wiedział, czy też nie. Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.