I SA/Wa 1296/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Sławomir Antoniuk ( spr) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. przyznać od Skarbu Państwa - kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na rzecz adwokata A. W., pełnomocnika skarżącego L. P., wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania L. P. zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że na podstawie zebranych dokumentów ustalono, iż L. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, przed odbywaniem kary pozbawienia wolności zamieszkiwał wspólnie z rodzicami i pozostawała na ich utrzymaniu. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) zasiłek stały wyrównawczy przysługuje tylko i wyłącznie osobie samotnej tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności w wysokości 30 % przyznanego świadczenia. Dotyczy to świadczeń, które zostały przyznane tym osobom przed ich aresztowaniem lub rozpoczęciem odbywania kary pozbawienia wolności. W związku z tym, że wymieniony nie jest osobą samotną, gdyż przed odbywaniem kary pozbawienia wolności zamieszkiwał wspólnie z rodzicami i pozostawał na ich utrzymaniu oraz nie nabył uprawnień do zasiłku stałego wyrównawczego przed rozpoczęciem odbywania kary pozbawienia wolności, Ośrodek Pomocy odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. Od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. L. P. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że rodzice go nie utrzymują, gdyż ukończył [...] rok życia. Od [...] roku życia przebywa w aresztach śledczych lub zakładach poprawczych, zatem w domu rodziców (gdzie jest zameldowany) jest tylko gościem. Fakt zameldowania, a nie przebywania w [...] domu rodziców nie może mieć wpływu na rozstrzygniecie. Powołał się również na swoją sytuacje zdrowotną, która nawet po odbyciu kary nie pozwoli mu na podjęcie pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając powyższe odwołanie stwierdziło, że uwzględniając potwierdzony orzeczeniem umiarkowany stopień niepełnosprawności odwołującego oraz dochód na osobę w rodzinie w kwocie [...] zł, jak i kryterium dochodowe w wysokości [...] zł uznać należy, że w przypadku gdyby L. P. nie przebywał w zakładzie karnym, spełniałby warunki określone w art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Jednakże dla osób tymczasowo aresztowanych lub odbywających karę pozbawienia wolności ustawa o pomocy społecznej przewiduje odmienne uregulowania. Na podstawie art. 28 tej ustawy zasiłek przysługuje jedynie osobie samotnej, uprawnionej do zasiłku stałego wyrównawczego. Zasiłek przysługuje wówczas w wysokości 30 % przyznanego świadczenia. Pozostała część zasiłku może być, w razie potrzeby, przeznaczona na pokrycie wydatków na opłaty mieszkaniowe tej osoby. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji osoby samotnej. Z treści art. 2a ust. 1 pkt 1, który definiuje pojęcie rodziny można jednak wywieźć, iż osoba samotna jest osobą samotnie zamieszkującą i samotnie gospodarującą. Rodzina bowiem to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Jednakże z materiału dowodowego wynika, że wymieniony pomimo długoletniego odosobnienia nie jest osobą samotną. Jest zameldowany w domu rodziców, w okresach przed odosobnieniem w zakładzie karnym mieszkał wraz z rodzicami i pozostawał na ich utrzymaniu. Podczas odbywania kary pozbawienia wolności utrzymuje kontakt z rodziną i jest przez nią w miarę możliwości wspierany finansowo. Tym samym organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 28 powołanej ustawy. W związku z tym decyzja organu I instancji odmawiająca stronie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego jest zasadna. Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 13 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Na powyższą decyzję L. P. w dniu 12 lipca 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zgadzając się z argumentacja Kolegium podaną w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 tej ustawy decyzje, które zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 1998 r., Nr 64, poz.414 ze zm.) wygasają z mocy prawa, z zastrzeżeniem przewidzianych tą ustawą wyjątków, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania. Stosownie do tego przepisu z dniem 1 maja 2004 r. wygasła zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmawiająca przyznania L. P. zasiłku stałego wyrównawczego. Wygaśnięcie decyzji powoduje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zatem postępowanie sądowe wszczęte skargą wniesioną po dniu 1 maja 2004 r. na decyzję wygaszoną z mocy powołanego przepisu art. 149 ust. 1 ww. ustawy staje się bezprzedmiotowe. Nadmienić wypada, że obecnie obowiązująca ustawa o pomocy społecznej wprowadziła odmienny od poprzednio obowiązującej katalog świadczeń i zasad ich przyznawania. Dotyczy to również zasiłku stałego wyrównawczego, który w świetle nowego unormowania w ogóle nie istnieje. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie przewidują konwersji zasiłku stałego wyrównawczego w jakiekolwiek świadczenie określone w nowej ustawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.