I SA/Wa 1296/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] odmawiającą nadania K. S. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Państwowa Komisja Kwalifikacyjna, działając na podstawie art. 191 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej "ugn") oraz § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami (Dz. U. Nr 31, poz. 189, dalej "rozporządzenie"), w dniu [...] sierpnia 2008 r. przeprowadziła postępowanie kwalifikacyjne, w trakcie którego rozpatrzyła wniosek K. S. o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Komisja ustaliła, że dokumenty złożone przez kandydata nie potwierdzają spełnienia warunków nadania licencji w zakresie dotyczącym odbycia praktyki zawodowej. Z przedstawionego dziennika praktyki zawodowej wynika, że trwała ona od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2006 r., natomiast świadectwo ukończenia dwusemestralnych studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zostało wydane w dniu [...] czerwca 2006 r. Zatem kandydat odbywał praktykę zawodową równocześnie ze studiami podyplomowymi. Stanowi to niespełnienie wymogu określonego w § 55 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2008 r. Na podstawie negatywnego wyniku postępowania kwalifikacyjnego, zawartego w protokole Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił nadania K. S. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kandydat podniósł, że przepis § 55 rozporządzenia dotyczy zupełnie innej grupy osób, a mianowicie takich, które przed wejściem w życie obecnie obowiązujących przepisów ukończyły praktykę, a potem odbyły studia podyplomowe. Przepisem podstawowym w sprawie jest podający wszystkie wymogi art. 182 ugn, które to wymogi wnioskodawca spełnił. W dniu [...] maja 2009 r. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna przeprowadziła ponowne postępowanie kwalifikacyjne. W protokole Komisja wskazała, że art. 182 ugn określa szereg warunków, w nieprzypadkowej kolejności, jakie powinien spełniać kandydat ubiegający się o nadanie licencji. Zarówno ww. ustawa jak i rozporządzenie z dnia 15 lutego 2008 r. przewidują, że kandydaci po ukończeniu studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami muszą odbyć sześciomiesięczną praktykę zawodową w tym samym zakresie. Z akt kandydata wynika, że studia podyplomowe zakończył w dniu [...] czerwca 2006 r., które trwały dwa semestry, natomiast w dniu [...] stycznia 2006 r. został kandydatowi wydany dziennik praktyki zawodowej na podstawie kursu specjalistycznego. Zatem kandydat obywał równocześnie praktykę zawodową i studia podyplomowe. Kandydat zrezygnował z możliwości ubiegania się o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w trybie egzaminacyjnym, mimo iż ukończył kurs specjalistyczny w dniu [...] grudnia 2005 r. i na jego podstawie rozpoczął praktykę zawodową w dniu [...] stycznia 2006 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2009 r. i wskazał, że z protokołu postępowania kwalifikacyjnego sporządzonego w dniu [...] sierpnia 2008 r. wynika, że postępowanie to dla K. S. zakończyło się wynikiem negatywnym. Jak wynika z protokołu z dnia [...] maja 2009 r. sytuacja nie uległa zmianie po ponownym przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że ustawa nie precyzuje terminu odbywania praktyki zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami, jak również nie przewiduje sankcji dla osób łączących naukę z praktyką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przesłanki nadania osobie fizycznej licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zostały określone w art. 182 ust. 1 ugn, który stanowi, że licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami nadaje się osobie, która: 1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych; 2) nie była karana za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, za składanie fałszywych zeznań oraz za przestępstwa skarbowe; 3) posiada wyższe wykształcenie; 4) ukończyła studia podyplomowe w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami; 5) odbyła praktykę zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Zaskarżoną decyzją, utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury odmówił nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami - uznając (stosownie do ustaleń Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej), że ukończone przez kandydata studia podyplomowe odbywały się równocześnie z praktyką zawodową. Istotne zatem znaczenie dla oceny legalności podjętego rozstrzygnięcia ma ustalenie, czy termin odbycia praktyki zawodowej pokrywający się z terminem studiów podyplomowych może na gruncie obowiązujących przepisów stanowić przeszkodę w nadaniu skarżącemu licencji zawodowej. Sąd nie podzielił stanowiska organu, iż w związku z rozpoczęciem praktyki zawodowej przed ukończeniem studiów podyplomowych nastąpiło naruszenie warunków jej odbycia, które skutkuje niespełnieniem przez kandydata warunków uzyskania licencji. Zważyć należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie precyzuje terminu kiedy odbyć ma się praktyka o jakiej mowa w art. 182 ust. 1 pkt 5. Szczegółowy sposób i warunki odbywania praktyk określa natomiast akt wykonawczy do tej ustawy. W trakcie odbywania przez skarżącego praktyki zawodowej ([...] stycznia 2006 – [...] czerwca 2006) obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 35, poz. 314 ze zm.), które wprawdzie w § 9 ust. 1 wskazywało, że wniosek o odbycie praktyki zawodowej i wydanie dziennika praktyki składa się po ukończeniu studiów wyższych o specjalności związanej z gospodarką nieruchomościami lub studiów podyplomowych w odpowiednim zakresie. Powołany przepis nie zawiera jednak jakiejkolwiek regulacji określającej skutki prawne rozpoczęcia praktyki w toku studiów podyplomowych. Również obecnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 15 lutego 2008 r. nie zawiera przepisów, które zabraniałyby odbycia takich praktyk w toku studiów. Przy czym w ocenie Sądu przepisy wymienionych rozporządzeń, w zakresie w jakim regulują tryb składania wniosków odbycie praktyk, mają wyłącznie charakter techniczny i nie można na ich podstawie wywodzić istnienia dodatkowych przesłanek nieprzewidzianych w art. 182 ust. 1 ugn. Z punktu widzenia przepisu art. 182 ugn jest bez znaczenia, czy praktyka rozpoczęła się w trakcie studiów podyplomowych, czy też po ich ukończeniu. Jako błędne należy ocenić stanowisko organu, że warunki z art. 182 ust. 1 wymienione są w nieprzypadkowej kolejności, bowiem to, że kandydat zobowiązany jest spełnić wszystkie warunki, nie oznacza, że musi to nastąpić w kolejności ustalonej w pkt 1-5, co wynika choćby z ich różnego charakteru. Określone w pkt 3-5 odnoszą się do przygotowania zawodowego kandydata a w pkt 1-2 do cech osobistych i sytuacji prawnej. Wskazać należ ponadto, że powołany przez organ przepis § 55 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2008 r. jest przepisem przejściowym i reguluje sytuację prawną osób, które ukończyły studia podyplomowe, a praktykę zawodową odbyły przed rozpoczęciem studiów na podstawie dotychczasowych przepisów. Osoby takie nie są zobowiązane do jej ponownego odbywania. Zatem powołany przepis - wbrew stanowisku organu - nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania (a więc sytuacji gdy praktykę rozpoczęto w toku studiów). Wywodzenie zaś w oparciu o tę regulację braku prawnej możliwości skutecznego odbycia praktyki zawodowej w toku studiów, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Skoro bowiem osoba, która zakończyła praktykę zawodową przed rozpoczęciem studiów podyplomowych nie ma obowiązku powtórzenia jej po ich ukończeniu, to zupełnie niezrozumiałe jest wywodzenie istnienia takiego obowiązku w stosunku do osoby, która praktykę zawodową rozpoczęła już w toku studiów. Ponadto kwestionowanie obecnie przez organ możliwości skutecznego odbycia przez skarżącego praktyki zawodowej w toku trwania studiów podyplomowych, mimo zaakceptowanej uprzednio przez właściwy organ daty jej rozpoczęcia, godzi w uregulowaną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zważyć bowiem należy, że dziennik praktyki zawodowej wydany został skarżącemu w dniu [...] stycznia 2006 r., a zatem zanim ukończył on studia podyplomowe. Powyższe natomiast umożliwiło skarżącemu, rozpoczęcie praktyk przed ukończeniem nauki. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skoro skarżący udokumentował fakt odbycia praktyki, a rozporządzenie z 15 lutego 2008 r. ani ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawierają regulacji pozwalającej na zakwestionowanie przebiegu tej praktyki ze względu na termin jej rozpoczęcia, to organ nie mógł zarzucić skarżącemu, iż nie spełnia przesłanki z art. 182 ust. 1 pkt 5 ugn. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] stycznia 2009 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 182 ust. 1 pkt 5 ugn oraz § 55 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2008 r. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, 7 i 8 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury zwróci akta sprawy Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej celem ponownego rozpoznania wniosku K. S. o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i powtórnej oceny spełnienia przez kandydata wymogów z uwzględnieniem oceny prawnej zaprezentowanej w powyższym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.