I SA/Wa 1298/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. ze skargi A. W. i A. W. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 489/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz A. W. oraz A. W. sumę pieniężną w wysokości po [...] ([...]) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz A. W. i A.a W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 489/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie przyznał od Prezydenta W. na rzecz A. W. kwotę [...] zł tytułem sumy pieniężnej. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 489/16 w dniu 12 kwietnia 2017 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 12 czerwca 2017 r. Następnie wyrokiem z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1249/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydenta W. grzywnę w wysokości [...] zł za niewykonanie wyroku z 16 grudnia 2016 r., stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. W. sumę pieniężną w kwocie [...] zł. Pismami z 21 czerwca 2018 r. i 17 stycznia 2019 r. ponownie wezwano organ do wykonania wskazanego wyroku sądu o sygn. akt I SAB/Wa 489/16. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzonej datą [...] czerwca 2019 r., A. W. i A. W. zarzucili Prezydenta W. niewykonanie wyroku z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 489/16 i wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wyznaczenia ostatecznego terminu załatwienia sprawy odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł oraz zwrot kosztów postępowania. Organowi zarzucili naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że pomimo wyroku wymierzającego grzywnę oraz dwóch wezwań organ nie wydał decyzji w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z 13 czerwca 2019 r. wezwano strony postępowania do dostarczenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem pełnomocnictw dla A. W. Ponadto strony zostały poinformowane, że w sierpniu 2018 r. minął termin ważności operatu szacunkowego określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomość oraz o konieczności zlecenia wykonania nowego operatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 489/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 12 kwietnia 2017 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 12 czerwca 2017 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1249/17 ukarał organ grzywną wysokości [...] zł oraz przyznał skarżącemu A. W. sumę pieniężną w kwocie [...] zł. Skarżący ponownie wezwali Prezydenta do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SAB/Wa 489/16. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku sądu jest zasadna. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 16 grudnia 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku skarżących Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięć sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania oraz fakt jej uprzedniego nałożenia. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 489/16, przybrała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Sąd oceniając charakter bezczynności Prezydenta wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadły uprzednio w sprawie wyrok w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie kilku orzeczeń sądu. Ponadto z akt sprawy wynika, że jedyną czynnością organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 7 lutego 2018 r., wymierzającego grzywnę w kwocie [...] zł, było wezwanie pismem z 13 czerwca 2019 r. stron postępowania do nadesłania oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem pełnomocnictw oraz poinformowanie o aktualnym stanie sprawy. Powyższe przy tym miało miejsce po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność. Jednocześnie zachowanie organu polegające na braku wydania decyzji kończącej postępowanie spowodowało, że sporządzony w dniu [...] sierpnia 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. B. operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości utracił ważność. Z uwagi na powyższe bezczynność organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku należało uznać za mającą charakter kwalifikowany. Za zasadny Sąd uznał również zawarty w skardze wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł na rzecz każdego z nich. Określając wymiar sumy pieniężnej Sąd uwzględnił przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku w przedmiocie bezczynności organu oraz okoliczność, że Prezydent nie podjął skutecznych czynności prowadzących do zakończenia postępowania. Z tych względów, jak też mając na uwadze kompensacyjną funkcję tego środka prawnego, nie będącego jednakże świadczeniem ściśle odszkodowawczym, Sąd uznał za wystarczający jego wymiar w kwocie po [...] zł na rzecz każdego ze skarżących. Wynikające z tego tytułu obciążenie finansowe organu, w połączeniu z ustaloną wyrokiem grzywną ([...] zł) jest przy tym na tyle dotkliwe, że powinno wypełnić także funkcję dyscyplinującą Prezydenta W. do zakończenia zawisłego przed nim postępowania o ustalenie odszkodowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a.