I SA/Wa 1299/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Powiatu w O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]. W uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że decyzją z dnia [...] marca 1999 r., na wniosek Dyrektora Generalnego W. Urzędu Wojewódzkiego zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] sierpnia 1994 r., zmienioną decyzją tego Kierownika z dnia [...] września 1994 r. i decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] w ten sposób, że: (1) w punkcie 1 po wyrazie "przekazać" wpisano wyraz "nieodpłatnie"; wyraz "w zarząd" zastąpiono wyrazami "w trwały zarząd"; wyrazy "Wojewodzie [...]" zastąpiono wyrazami "W. Urzędowi Wojewódzkiemu"; w miejsce działek nr "[...] i [...] łącznej powierzchni [...] m²" wpisano działkę numer "[...] o powierzchni [...] m²"; (2) anulowano punkty 5a, 6, 7. Zarząd Powiatu w O. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2001 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. w części dotyczącej przekazania w trwały zarząd W. Urzędowi Wojewódzkiemu pomieszczeń na drugim piętrze budynku położonego w O. przy Al. P. [...] zajmowanych przez Powiatowy Ośrodek [...], oznaczonych numerami: [...],[...],[...], [...], [...], [...],[...] i [...] pokoju [...], o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 157 § 3 kpa decyzją z dnia [...] września 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] marca 1999 r., twierdząc, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wniesione zostało przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ, stosownie do art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być zmieniona za jej zgodą. Przedmiotem postępowania zmieniającego jest więc decyzja ostateczna i dlatego stroną jest tylko ten, czyjego interesu prawnego dotyczyło postępowanie zakończone tą decyzją, a nie każdy, kto ma interes prawny, aby doszło do zmiany, ponieważ krąg uczestników został ustalony w postępowaniu pierwotnym, i pomiędzy nimi następuje zmiana, a skarżący stroną pierwotnego postępowania nie był. Zdaniem organu, takie stanowisko potwierdzone zostało w uzasadnieniu wyroku NSA sygn. akt I SA 1433/99 z dnia 5 maja 2000 r. wydanego na skutek zaskarżenia postanowienia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 1999 r. przez Marszałka Województwa [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Zarządu Powiatu w O., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że decyzjami z dnia [...] marca 1999 r. i z dnia [...] września 2003 r. nie naruszono prawa materialnego i procedury administracyjnej. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] września 2003 r. jest zgodne z obowiązującym prawem, a ponieważ żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wniesione przez Zarząd Powiatu w O., czyli podmiot nie będący stroną w rozpatrywanej sprawie, odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 1999 r. Z ustaleń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika, że decyzje wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 60 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uniemożliwiają przekazania tych nieruchomości lub ich określonych części na własność jednostek samorządu terytorialnego (województwa, powiatu, miasta lub gminy). Postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku Zarządu Powiatu w O. w urzędzie Wojewody W. nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem prowadzonym w urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wniosku Dyrektora Generalnego W. Urzędu Wojewódzkiego. Decyzję o przekazaniu mienia podejmuje właściwy wojewoda, natomiast organem odwoławczym w sprawach nabycia mienia przez jednostki samorządu terytorialnego jest Minister Skarbu Państwa, odpowiednio na podstawie art. 60 ust. 3 i art. 62 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, i w tym postępowaniu Zarząd Powiatu w O. posiada status strony oparty na interesie prawnym opisanym w punkcie 2 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Zarząd Powiatu w O., wnosząc o uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz decyzji poprzedzającej z dnia [...] września 2003 r. z powodu naruszenia prawa. Skarżący podniósł, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, a ponadto, że interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty na prawnie materialnym, który skarżący wywodzi z art. 25 ust. 3 i art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Zarządu Powiatu w O. z dnia [...] kwietnia 2001 r. skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] w części dotyczącej przekazania w trwały zarząd W. Urzędowi Wojewódzkiemu pomieszczeń na drugim piętrze budynku położonego w O. przy al. P. [...] zajmowanych przez Powiatowy Ośrodek [...], oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ½ pokoju [...] – o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję zaskarżoną przez Zarządu Powiatu w O. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]. Kpa ustanawia system nadzwyczajnych trybów postępowania, mających na celu weryfikację decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, wadami kwalifikowanymi oraz system weryfikacji decyzji prawidłowych. System ten opiera się na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (vide: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; 2 wydanie; Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 1998, s. 761, za B. Adamiak: Polskie postępowanie administracyjne, s. 214). Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, i również do niego odnosi się zasada niekonkurencyjności. Zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy decyzji wydanej przez Wojewodę [...] dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] wynika, że Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat O., nieodpłatnie, prawa własności mienia Skarbu Państwa stanowiącego część nieruchomości zabudowanej budynkiem administracyjno – biurowym, położonej w O. przy al. J. P. [...], obejmującego pomieszczenia na II piętrze budynku (pokoje [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], ½ pokoju [...] o łącznej pow. użytkowej [...] m²) oraz udział w częściach wspólnych budynku i w prawie własności działki oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, ponieważ nie zostały spełnione warunki opisane w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. z,m.), Zdaniem Sądu, skoro pomieszczenia będące przedmiotem wniosku Powiatu O. były użytkowane do dnia 31 grudnia 1998 r. przez Filię Wojewódzkiego Ośrodka [...] w O., zarządcą całej nieruchomości był Wojewoda [....] a następnie W. Urząd Wojewódzki w O., i prawo trwałego zarządu przyznane W. Urzędowi Wojewódzkiemu było tytułem prawnym dającym uprawnienia do władania tą nieruchomością, to Powiatowi O. nie przysługiwał żaden tytuł prawny, z którego wynikałaby jego uprawnienie do władania tą nieruchomością. Wobec tego, w przedmiotowej sprawie powiat O. nie miał interesu prawnego. Prawidłowo organ uznał, że, stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z wyrokiem 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2003 r. OSA 2/03, ONSA 2004/1/2, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalenie, kto jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, oraz wskazanie podstaw tego ustalenia jest konieczne także wówczas, gdy - zdaniem organu administracji publicznej - przyczyna stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w świetle art. 156 § 1 kpa jest oczywista. W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.