I SA/Wa 1299/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. M. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. M. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14, mocą którego Sąd uwzględnił jej skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 24 stycznia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]), w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz trzykrotnego wymierzenia przez Sąd organowi grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 8 000 zł; stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że suma ta stanowić będzie dla niej zadośćuczynienie za oczekiwanie na wykonanie wyroku, a ponadto istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nie załatwi. Prezydent [...] lekceważy bowiem dotychczas wydane wyroki Sądu, zaś wymierzone w niniejszej sprawie grzywny nie stanowią wystarczającego bodźca do wykonania wyroku. Skoro zatem strona ponosi uszczerbek w postaci długotrwałego rozpoznawania jej sprawy przez organ, żądanie przyznania sumy pieniężnej jest zasadne. Tylko bowiem połączone środki dyscyplinujące uświadomią organowi nieopłacalność niewykonywania wyroków sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że pismem z 14 czerwca 2019 r. powiadomiono pełnomocnika skarżącej o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Organ wskazał również na obowiązek wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego, który nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M. M. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 11 lipca 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 9 września 2014 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 9 listopada 2014 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 24 października 2019 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z 25 października 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 11 lipca 2014 r., okoliczność że jest to już czwarta skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 21 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 483/15 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, wyrokiem z 28 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 667/16 – 3000 zł, zaś wyrokiem z 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1004/17 – 5000 zł oraz zasądzono na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 6000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, bądź podejmuje je opieszale. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ, po otrzymaniu w dniu 9 września 2014 r. odpisu prawomocnego wyroku z 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14, jedyne czynności podejmował w 2015 r., kiedy to pismami z 13 i 14 stycznia 2015 r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W. i Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] Urzędu [...] o przesłanie informacji dotyczących budowy drogi i budynków na przedmiotowej nieruchomości (dokumenty te wpłynęły w dniu 10 lutego 2015 r. i 10 marca 2015 r.), zaś pismami z 28 września 2015 r. i 13 listopada 2015 r. wystąpił do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. i IWAR Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami w W. o nadesłanie kolejnych dokumentów. W następnych latach czynności organu ograniczyły się w zasadzie jedynie do sporadycznego informowania skarżącej o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (pisma z 21 kwietnia 2016 r. i 5 lipca 2017 r.) oraz uzyskania w dniu 14 sierpnia 2017 r. opinii geodezyjnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Od tej daty nie podjęto już żadnej czynności w sprawie. Co istotne, organu nie zmobilizowało do prowadzenia postępowania dowodowego trzykrotne wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku w żaden sposób nie może przy tym usprawiedliwiać podnoszona w odpowiedzi na skargę konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, skoro terminy załatwienia sprawy przekroczono już wiele lat temu (wniosek wszczynający postępowanie nosi datę 24 stycznia 2013 r., zaś termin wykonania wyroku z 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14 minął w dniu 9 listopada 2014 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również za zasadne przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. Orzeczenie w tym zakresie uzasadnione jest tym, że organ, mimo trzykrotnego wymierzenia już grzywny za niewykonanie wyroku Sądu, nie proceduje w sprawie, nie podejmuje też czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wydania decyzji kończącej postępowanie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.