I SA/Wa 13/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005r. sprawy ze skargi A.S., I.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę. I SA/WA 13/05 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...].11.2004 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A.S. i I.S. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] marca 1971 r. przekazującej w użytkowanie [...] Przedsiębiorstwu [...] w L. niezabudowaną część nieruchomości położonej w P. przy zbiegu ulic [...] i [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...] o pow. [...] m2 utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ustalił, iż aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia [...] lipca 1969 roku w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. nr 18 z 1961 roku poz. 94) Skarb Państwa nabył od J. i M. małżonków S. nieruchomość będącą przedmiotem skargi. Skarżące są następcami prawnymi byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 1971 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej orzekło o przekazaniu w użytkowanie [...] Przedsiębiorstwu [...] w L. niezabudowaną część nieruchomości położonej w P. przy zbiegu ulic [...] i [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...] o pow. [...] m2. Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2004 r. Pani I. S. i Pani A.S. domagały się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1971 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1971 r., stwierdzając w uzasadnieniu, iż wnioskodawczynie nie mają przymiotu strony w rozumieniu art.28 Kpa, bowiem nie legitymują się tytułem prawnym do spornej nieruchomości. Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2004 r. I.S. i A.S. złożyły odwołanie, podnosząc, że niezasadnie nie zostały uznane za strony postępowania. Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zgodnie z art.157 § 2 Kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art.28 Kpa tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Należy w związku z tym stwierdzić, że stroną postępowania zakończonego zakwestionowaną decyzją z dnia [...] marca 1971 r. było przedsiębiorstwo, na rzecz którego przekazano przedmiotową nieruchomość. Natomiast wnioskodawczynie nie mają w sprawie interesu prawnego, nie legitymują się bowiem tytułem prawnym do spornej nieruchomości.. Skarżące w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 28, 97 § 1 pkt 4 oraz 104, 107 § 3, 157 § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi podnosiły, że art.7 kpa zobowiązuje organ administracji do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i obywateli. Jeżeli organ administracji, mający obowiązek stać na straży praworządności nie realizuje dyspozycji art.7 kpa, a istnieje tu podstawa do wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie art.157 § 2 kpa - to rażąco narusza prawo, utrzymując stan z tym prawem niezgodny. Podnosiły, że byli właściciele żądający zwrotu nieruchomości mają interes prawny w postępowaniach dotyczących miedzy innymi np. uwłaszczenia osób prawnych przedmiotową nieruchomością, co wynika z orzecznictwa NSA. Ponadto obowiązkiem Wojewody jak i Ministra Infrastruktury było rzeczowe ustosunkowanie się do konkretnych okoliczności zawartych w szczegółowym uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w tej sprawie i to tym bardziej, że istniały tu podstawy do działania tych organów z urzędu. Skarżące wskazały, że nie zostały prawomocnie zakończone postępowania zwrotu spornej nieruchomości. W tej sytuacji z pewnością winno najpierw nastąpić prawomocne zakończenie postępowania o zwrot spornej nieruchomości. Rozstrzygnięcie bowiem w tamtej sprawie może mieć przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zakończenie postępowania o zwrot spornej nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1971 r. Następstwem, czego organ I instancji z urzędu winien zawiesić postępowanie administracyjne, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji nie będzie możliwe. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z przepisem art.157 § 2 Kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do przepisu art.28 Kpa tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. W przedmiotowej sprawie przejęcie nieruchomości poprzedników prawnych skarżących J. i M. małżonków S., nastąpiło w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w oparciu o akt notarialny z dnia [...] lipca 1969 roku, co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona – na mocy umowy notarialnej z dnia [...] lipca 1969 roku. Należy w związku z tym stwierdzić, że stroną postępowania zakończonego zakwestionowaną decyzją z dnia [...] marca 1971 r. było przedsiębiorstwo, na rzecz którego przekazano przedmiotową nieruchomość w użytkowanie. Natomiast skarżące nie mają w sprawie interesu prawnego, nie legitymują się bowiem tytułem prawnym do spornej nieruchomości. Interes prawny, o którym mowa w art.28 Kpa, nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem, a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. Sam zamiar odzyskania nieruchomości i zgłoszenie żądania jej zwrotu wskazuje jedynie na interes faktyczny, nie zaś interes prawny w sprawie dotyczącej unieważnienia decyzji oddaniu nieruchomości w użytkowanie. Jeżeli chodzi o zagadnienie wstępne, jakim miałoby być rozstrzygnięcie postępowania o zwrot spornej nieruchomości, należy stwierdzić, że organ odwoławczy, jakim jest Minister Infrastruktury, ocenia stan faktyczny i prawny w dacie wydawania decyzji administracyjnej. Żaden przepis prawa nie nakazuje, aby organ II instancji w postępowaniu odwoławczym szukał możliwości korzystniejszego rozstrzygnięcia dla skarżącego. Skarga jest nieuzasadniona i należało ją oddalić na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).