I SA/Wa 130/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-16
Skład orzekający: Joanna Skiba, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, odmawiając stwierdzenia nabycia tej nieruchomości, poprzez oparcie się na argumentacji dotyczącej innych, sąsiednich działek, bez indywidualnej analizy stanu prawnego przedmiotowej działki i bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została uchylona z powodu naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7-8 i 11 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było pozorne, gdyż organ przeniósł ustalenia dotyczące innych działek na sprawę dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, nie dokonując jej indywidualnej oceny. Ponadto, organ naruszył prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, powiadamiając o podjęciu zawieszonego postępowania po wydaniu decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) z października 2008 r., która uchyliła decyzję Wojewody z października 2005 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości i orzekła o odmowie stwierdzenia nabycia tej nieruchomości. KKU zawiesiła postępowanie odwoławcze ze względu na toczące się postępowania sądowe dotyczące sąsiednich działek, a po ich zakończeniu podjęła postępowanie i wydała decyzję, opierając się na argumentacji z tamtych spraw. Miasto W., jako strona postępowania, wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o komunalizacji oraz przyjęcie, że spółka [...] S.A. jest stroną w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta W. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Centrum [...] w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę W. (obecnie W.) z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...] – uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] października 2005 r. i orzekła o odmowie stwierdzenia nabycia opisanej nieruchomości.
W uzasadnieniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała m.in., że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] zawiesiła postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie ze względu na to, że w sprawach dotyczących części nieruchomości z obrębu [...] dotyczących działek nr [...] i [...] toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie ze skargi Prezydenta W. na decyzje KKU nr [...] i [...]. Postanowieniami z dnia 23 listopada 2007 r. sygn. akt I S.A./Wa 1323/07 i I S.A./Wa 1324/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi Prezydenta W. na decyzje odmawiające komunalizacji działek nr [...] i[...]. W związku z tym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z [...] września 2008 r. podjęła zawieszone postępowanie odwoławcze w sprawie komunalizacji działki nr [...].
W dalszej części uzasadnienia decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przedstawiła szczegółowo przebieg postępowania komunalizacyjnego dotyczącego działek nr [...] i [...], w tym ze skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że stan prawny tych działek jest tożsamy ze stanem działki nr [...], będącej przedmiotem postępowania odwoławczego w tej sprawie.
W końcowej części uzasadnienia KKU podała, że rozpatrując po podjęciu zawieszonego postępowania odwołanie [...] S.A. w niniejszej sprawie na powołanej podstawie uchyliła zaskarżoną decyzję komunalizacyjną Wojewody [...] dotyczącą działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę W. (obecnie W.) nieodpłatnie własności tej nieruchomości. Przesłanki i motywy wydania niniejszej decyzji są takie same, jakie podano w uzasadnieniu dla decyzji nr [...] i [...], dotyczących części nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych nr geodezyjnym jako działki nr [...] i [...]. Przedstawione wywody dotyczące przebiegu postępowania komunalizacyjnego w sprawie działek [...] i [...] odnoszą się w pełni do niniejszej decyzji. Odwołującej się Spółce przysługuje przymiot strony w tej sprawie. Strona udowodniła zarówno swoje następstwo prawne po podmiocie, któremu nieruchomość Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie, jak też powstanie prawa zarządu do nieruchomości (dz. nr [...]). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wzięła też pod uwagę okoliczność, że zarówno w sprawach odnoszących się do części konkretnej nieruchomości Skarbu Państwa, tj. odnośnie działek nr [...] i [...], jak też działki nr [...] z obrębu [...], której dotyczy niniejsza decyzja, wnioskodawca nie udowodnił zasadności wniosku o komunalizację, zaś odwołujący się [...] S.A. udowodnił swoje prawo do tych części nieruchomości Skarbu Państwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto W. wniosło o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2008 r. Miasto zarzuciło tej decyzji naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) poprzez przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji oraz przyjęcie, że [...] SA jest stroną w postępowaniu komunalizacyjnym.
Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej prawo wywodzone przez Centrum [...] zarówno do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], jak również do działki nr [...], wynika niezbicie z decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] sierpnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony przy ul. [...], [...] i [...] o pow. [...] m² oraz z decyzji z [...] grudnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony pryz ul. [...], [...] i [...] oraz projektowanej [...] o pow. [...] m². Zdaniem skarżącej ze stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nie sposób się zgodzić.
Decyzje z [...] sierpnia 1975 r. i [...] grudnia 1975 r. przekazujące w użytkowanie nieruchomość, na podstawie których poprzednik prawny Spółki legitymował się prawem zarządu nie obejmowały działki nr [...], nie obejmowały też działek nr [...] i [...]. Działki te leżą poza terenem użytkowanym przez [...] S.A. Nie są też w żaden sposób przez nią wykorzystywane. Zatem w dniu 27 maja 1990 r. należały do terenowego organu administracji państwowej i podlegały komunalizacji. Spółce nie został oddany w użytkowanie ten teren, nie ma ona więc przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Potwierdzają to dane z karty inwentaryzacyjnej działki nr [...]. Karta ta w kolumnie 9 nie została wypełniona. Zgodnie z uchwałą Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. wypełnia ją się wówczas, gdy nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym, zarządzie lub użytkowaniu. Do przedmiotowej nieruchomości nie przysługiwało żadne z tych praw. Władanie działką odbywało się bez tytułu prawnego.
Następstwo prawne po Zjednoczeniu Przemysłu [...] nie zostało dostatecznie udowodnione. Miasto podnosiło to już wcześniej w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które z przyczyn formalnych zostały odrzucone.
W dniu 6 i 8 lutego 2008 r. skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nr [...] i [...], dotyczących komunalizacji działek nr [...] i [...]. Postępowanie nadzorcze nie zostało zakończone.
Skarżące Miasto podaje też, że do pisma Spółki z 23 stycznia 2007 r. ustosunkowało się w terminie późniejszym, niż wymagała KKU. Skoro KKU postępowanie w sprawie komunalizacji działki nr [...] potraktowała identycznie jak postępowanie w sprawie komunalizacji działek nr [...] i [...], to nie było przeszkód do ustosunkowania się pisma z 31 maja 2007 r. i zawartych w nim argumentów i dowodów lub do wystąpienie o stanowisko w sprawie działki nr [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydała decyzję opierając się wyłącznie na materiale dowodowym przedstawionym przez [...], nie dając Prezydentowi W. możliwości ustosunkowani się, gdyż o podjęciu zawieszonego postępowania (postanowienie z [...] września 2008 r.) skarżący został powiadomiony 10 listopada 2008 r., decyzja zaś została wydana [...] października 2008 r.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Decyzja administracyjna składa się z kilku elementów wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. Dla jej poprawności niezbędnym jest, aby pomiędzy takimi elementami jak podstawa prawna, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie prawne i faktyczne, istniała wewnętrzna spójność. Tylko wtedy można o takiej decyzji powiedzieć, że zgodnie z art. 104 k.p.a. decyzja jest aktem rozstrzygającym konkretną sprawę administracyjną. Należy przy tym dodać, że uzasadnienie powinno być realne i adekwatne a nie pozorne. Konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu a w rozstrzygnięciu, uzasadnienie zaś ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Taka jest rola uzasadnienia wynikająca z art. 107 § 3 k.p.a. Zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób zgodny z powołanymi wyżej przepisami i z zasadami wyrażonymi w art. 7-8 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością, uzasadniająca uchylenie decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, mimo że jest obszerne, należy ocenić jako pozorne. Sprowadza się bowiem w zasadzie do szczegółowego przedstawienia przebiegu postępowania administracyjnego i sądowego oraz argumentów przedstawionych przez Spółkę w sprawie komunalizacji działek nr [...] i [...] a także do wykazanego przez nią – zdaniem organu – następstwa prawnego. Nawet jeżeli sytuacja prawna działek nr [...] i [...] oraz działki nr [...] jest podobna, zbliżona lub taka sama, to obowiązkiem organu było odniesienie się do będącej przedmiotem postępowania działki nr [...], a nie przenoszenie ustaleń z wcześniejszych postępowań i decyzji na nowo rozpatrywaną sprawę. Działka nr [...] położona jest wprawdzie w tym samym obrębie ewidencyjnym [...], nie oznacza to jednak, że wcześniejsze rozstrzygnięcia co do działek [...] i [...] z tego samego obrębu zwalniają organ od indywidualnej oceny przesłanek komunalizacji działki nr [...] zwłaszcza, że już samo porównanie położenia tych działek może wskazywać na ich różną sytuację prawną. Działkę nr [...] dzieli od działek nr [...] i [...] co najmniej kilkadziesiąt innych działek i dlatego także z tego powodu traktowanie ich sytuacji jako identycznej jest niezasadne.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy obowiązany jest do dokonania oceny wszystkich wniosków stron, a nie tylko odwołujacej się Spółki, zaś analiza zebranego materiału powinna odnosić się do konkretnego przedmiotu postępowania, tj. do działki nr [...].
W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło też do naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem skarżącemu uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz zgłoszenie żądań. Wynika to z tego, że o podjęciu zawieszonego postępowania został powiadomiony w dniu 10 listopada 2008 r., tj. już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło