I SA/Wa 1301/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Powiatu w W. z dnia [...] października 1974 r. nr [...] o przejęciu za rentę na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha z budynkami, położonego w W. przy ul. [...] w granicach działek nr [...], [...], [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Miasta i Powiatu w W. decyzją z dnia [...] października 1974 r. przejął za rentę na własność Państwa przedmiotowe gospodarstwo rolne z budynkami, stanowiące własność M. i S. małż. M. Wnioskiem z dnia 25 marca 2009 r. M. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja ta podpisana została z upoważnienia Naczelnika Miasta i Powiatu w W., podczas gdy w dniu jej wydania nie obowiązywał jeszcze przepis art. 268 kpa. Powyższy wniosek pismem z dnia 6 kwietnia 2010 r. poparł następca prawny S.M.–M.M. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1974 r. i wskazał, że kwestionowana decyzja wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.), powoływana dalej jako "ustawa". Przepis art. 31 ustawy wskazuje jako organ właściwy do wydania decyzji naczelnika gminy, natomiast art. 9 ust. 1 ustawy określa przesłanki przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa za rentę. Zdaniem organu nadzoru wszystkie warunki przewidziane w powyższych przepisach w sprawie zostały spełnione. Organ wskazał ponadto, że faktycznie w dniu wydania kontrolowanej decyzji nie obowiązywał jeszcze przepis art. 268a kpa, na podstawie którego organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Zgodnie jednak z § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie zakresu działania naczelnika gminy, organizacji i zadań urzędu gminy oraz niektórych spraw pracowniczych (Dz. U. Nr 49, poz. 315) w brzmieniu nadanym przez § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1973 r. w sprawie zasad organizacji urzędów terenowych organów administracji państwowej (Dz. U. Nr 47, poz. 280), naczelnik gminy mógł upoważnić pracowników urzędu gminy do załatwienia w jego imieniu określonych spraw, w tym również do wydawania decyzji administracyjnych. Wobec powyższego brak było podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] października 1974 r. rażąco narusza prawo. Po rozpatrzeniu wniosku M. M. i M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki przejęcia przedmiotowej nieruchomości na własność Państwa. Za bezzasadny organ uznał zarzut skarżących, że osoba podpisująca z upoważnienia Naczelnika Miasta i Powiatu w W. decyzję z dnia [...] października 1974 r. nie była do tego uprawniona i podzielił stanowisko organu I instancji, że zastosowanie znalazł tu § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie zakresu działania naczelnika gminy, organizacji i zadań urzędu gminy oraz niektórych spraw pracowniczych, w brzmieniu nadanym przez § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1973 r. w sprawie zasad organizacji urzędów terenowych organów administracji państwowej. Organ wskazał, że ww. rozporządzenie z dnia 23 listopada 1973 r., zgodnie z brzmieniem § 18, weszło w życie z dniem 9 grudnia 1973 r., a zatem wbrew twierdzeniom skarżących, obowiązywało już w dacie wydania kwestionowanej w trybie nadzorczym decyzji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. M. i M. M. wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Powiatu w W. z dnia [...] października 1974 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie; 2) § 11 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 listopada 1972 r., w brzmieniu nadanym § 15 rozporządzenia z dnia 23 listopada 1973 r., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że naczelnik gminy do załatwienia spraw w jego imieniu, w tym również wydawania decyzji administracyjnych mógł upoważnić wszystkich pracowników urzędu gminy, podczas gdy w brzmieniu tych przepisów na datę wydania decyzji naczelnik gminy mógł upoważnić jedynie sekretarza biura i kierownika gminnej służby rolnej, którym nie jest zastępca kierownika bliżej nieokreślonego działu; 3) art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie dyrektyw wskazanych w tych przepisach, pomimo że stanowią one podstawowe obowiązki organu w procesie orzeczniczym. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie toczące się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Zadaniem organu prowadzącego takie postępowanie jest zbadanie, czy kontrolowana decyzja obciążona jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Należy mieć jednak przy tym na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Potwierdzeniem dla takiego sformułowania jest treść przepisu art. 16 kpa ustanawiającego zasadę trwałości decyzji. W przedmiotowej sprawie kwestionowana w trybie nadzorczym decyzja Naczelnika Miasta i Powiatu w W. z dnia [...] października 1974 r. wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy Państwo na wniosek rolnika mogło przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto: 1) osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo 2) zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy wszystkie przesłanki wymienione w powyższym przepisie zostały spełnione, bowiem S. M. w dniu wydania kwestionowanej w trybie nadzorczym decyzji miał ukończony 75 rok życia, a przejęte gospodarstwo przekraczało pow. 2 ha. W aktach znajduje się ponadto wniosek S. i M. małż. M. z dnia [...] sierpnia 1974 r. o przejęcie przedmiotowej nieruchomości za rentę. Zgodnie z kolei z treścią art. 31 ust. 1 ustawy przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za rentę lub za spłaty pieniężne następowało na podstawie decyzji naczelnika gminy. W niniejszej sprawie decyzja taka wydana została w dniu [...] października 1974 r., jednakże podpisana została z upoważnienia Naczelnika Miasta i Powiatu w W. przez pracownika urzędu gminy. Zdaniem skarżących podpisanie decyzji przez osobę nieuprawnioną przemawia za zastosowaniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać jednak należy, że w niniejszej sprawie, jak trafnie wskazały organy, zastosowanie znalazł przepis § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie zakresu działania naczelnika gminy, organizacji i zadań urzędu gminy oraz niektórych spraw pracowniczych. Faktycznie, jak podają skarżący, w pierwotnej wersji przepis ten wskazywał, że naczelnik gminy mógł upoważnić jedynie sekretarza biura i kierownika gminnej służby rolnej do wydawania decyzji w określonych sprawach. Powyższy przepis został jednak zmieniony przez § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 listopada 1973 r. w sprawie zasad organizacji urzędów terenowych organów administracji państwowej, i po jego wejściu w życie uzyskał nowe brzmienie, a mianowicie "naczelnik gminy może upoważnić pracowników urzędu gminy do załatwienia w jego imieniu określonych spraw, w tym również do wydawania decyzji administracyjnych". Rozporządzenie z dnia 23 listopada 1973 r. weszło w życie z dniem 9 grudnia 1973 r., a tym samym zmieniony nim przepis § 11 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 listopada 1972 r. obowiązywał już w chwili wydania kwestionowanej w trybie nadzorczym decyzji z dnia [...] października 1974 r. Nie można zatem przyjąć, że decyzja ta podpisana została przez osobę nieuprawnioną. Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy § 11 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 listopada 1972 r., art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jak również art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uznać bowiem należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. zasadnie utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Powiatu w W. z dnia [...] października 1974 r., uznając, że decyzja ta nie naruszała prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.