I SA/Wa 1302/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-02

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego jest uzasadniona, gdy dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a organ pomocy społecznej dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji publicznej nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, odmawiając przyznania zasiłku celowego specjalnego. Decyzje zostały podjęte w oparciu o obowiązujące przepisy, uwzględniając zarówno sytuację życiową wnioskodawcy, jak i ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz potrzebę zaspokojenia potrzeb innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przyznanie zasiłku celowego specjalnego mieści się w sferze uznania administracyjnego, a odmowa jego przyznania w określonej wysokości nie stoi na przeszkodzie ubieganiu się o inne formy pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący D.O. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego specjalnego na żywność, środki czystości oraz opłaty za gaz i energię. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając uznaniowy charakter przyznawania pomocy społecznej i ograniczone środki finansowe ośrodka. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania D. O. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania D. O. zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na żywność, środki czystości, opłatę za gaz i energię. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: D. O. ustnie zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] miasta W. z prośbą o udzielenie mu pomocy finansowej z przeznaczeniem na żywność, środki czystości, opłatę za gaz i energię. Prezydent W., na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2006 r. oraz ustaleń pracownika socjalnego z dnia [...] kwietnia 2006 r. - decyzją z dnia [...] maja 2006 r. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego. Uzasadniając odmowę przyznania zasiłku organ stwierdził, że dochód miesięczny D. O. w wysokości [...] zł przekracza ustawowe kryterium dochodowe do którego przyznawana jest bezzwrotna pomocy finansowa wynoszące w tym przypadku 461 zł. Przy czym wskazano, że decyzją z dnia [...] maja 2006 r. został D. O. przyznany celowy zasiłek specjalny w wysokości [...] zł na dofinansowanie naprawy [...]. Organ wskazał, że forma i rozmiar pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb osób wnioskujących, ale również od sytuacji bytowej innych osób znajdujących się pod opieka ośrodka pomocy społecznej. W miesiącu kwietniu ośrodek pomocy społecznej udzielił pomocy 2 797 klientom a średnia wysokość przyznanej pomocy wynosiła 208,26 zł. Dlatego też ze względu na ograniczoną ilość środków jakim dysponuje organ konieczne jest taki ich podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jak największej liczby zgłaszających się osób. Organ stwierdził, że odmawiając tej formy pomocy nie neguje konieczności udzielenia skarżącemu pomocy, o czym świadczy przyznanie w formie zasiłków celowych specjalnych od miesiąca stycznia 2006 r. na łączną kwotę [...] zł. Od powyższej decyzji D. O. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wskazując że zasiłek celowy specjalny jest w jego przypadku w pełni uzasadniony, ponieważ znajduje się na krawędzi ubóstwa. Wskazuje, że jego jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych, a po odliczeniu czynszu w wysokości [...] zł zostaje mu kwota [...] zł na życie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w wyniku odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kwestia przyznania pomocy społecznej ma charakter uznaniowy co oznacza, że podmiot rozpatrujący wniosek każdorazowo decyduje o zasadności przyznania świadczenia, jak również o wysokości przyznawanego zasiłku dokonując oceny warunków bytowych wnioskującego o pomoc. Kolegium sięgnęło do orzecznictwa sądów administracyjnych w którym wypowiedziano pogląd, że nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie oczekiwań w postaci pomocy finansowej w wysokości go satysfakcjonującej ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Wskazano na treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis wyraża zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego mieści się w sferze uznania administracyjnego, którego granic nie przekroczono. Przyznanie tego typu zasiłku celowego w wysokości niesatysfakcjonującej nie stoi na przeszkodzie, aby ubiegać się o wskazane świadczenie w innej wysokości lub też o inną pomoc z zakresu opieki społecznej. Na powyższą decyzję D. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wskazał, że jego sytuacja życiowa w momencie występowania o pomoc była bardzo trudna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując, że decyzja wydana w pierwszej instancji znalazła oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jak i w obowiązujących przepisach prawa, wobec czego zasadnie utrzymano ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Powołana wcześniej ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., na podstawie której wydano zaskarżone decyzje w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. W ocenie zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego została wyczerpująco uzasadniona. W szczególności z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i rosnącą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącemu na mocy poprzednio wydanych decyzji. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania w przyznaniu zasiłku celowego specjalnego określonych w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie takiego zasiłków celowych specjalnych, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego specjalnego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowała zarówno sytuacja życiowa wnioskodawcy, a więc możliwość zabezpieczenia potrzeb przez skarżącego przez wykorzystanie własnych środków i możliwości, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję należy uznać za prawidłowe. Skarga zaś nie mogła być uwzględniona. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło