I SA/Wa 1302/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-17
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wymagało uwzględnienia innych działek niż ta, która stanowiła przedmiot postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do ustalonego stanu faktycznego dotyczącego konkretnej działki. Zarzuty skarżącego dotyczące innych działek nie odnosiły się do ustaleń organów w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody, co czyniło skargę chybioną. Sąd stwierdził, że organy należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.N. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Powiat O. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie innych działek, które jego zdaniem również zostały zajęte pod drogę. Organy ustaliły, że przedmiotowa działka nr [...] była we władaniu publicznoprawnym i zajęta pod drogę, która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, spełniając przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi S.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. – Z. – Z., należącej do kategorii dróg powiatowych, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej i wypisem z rejestru gruntów, zaewidencjonowanym w POD GiK Starostwa Powiatowego w O. pod nr ewid. [...], - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o pozostawaniu nieruchomości w trwałym zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. - Zarządu Dróg w O. (pkt 2 decyzji) i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o stepujące ustalenia faktyczne i prawne.
Zarząd Powiatu w O. wnioskiem z dnia 27 lipca 2007 r. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia przez Powiat O. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 roku własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. –Z. –Z.
Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa i stanowiła własność S. N. na podstawie umowy darowizny z dnia 21 października 1994 r. zawartej w formie aktu notarialnego Rep.[...].
Organ I instancji podniósł, że wskazana droga publiczna do 31 grudnia 1998 r. była drogą urządzoną o nawierzchni w części bitumicznej i w części żwirowej, utrzymywaną przez zarządcę drogi Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w B. - Zarząd Dróg w O.
Wojewoda [...] wskazał, ze przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogi Nr [...] zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151).
Wymieniona droga publiczna nie została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie· rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 98, poz.1071).
Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn.zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się z mocy prawa drogą powiatową.
Wojewoda [...] ustalił, że zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 73 ust. l i 3 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wobec tego decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położoną w obrębie [...], jednostce ewidencyjnej [...], w pasie drogi Nr [...] Z. – Z. – Z., należącej do kategorii dróg powiatowych, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
Od decyzji tej złożył odwołanie S. N.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o pozostawaniu nieruchomości w trwałym zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. - Zarządu Dróg w O. (pkt 2 decyzji) i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji podniósł, że przepis art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Organ wskazał, ze stosując ten przepis bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
Minister Infrastruktury podniósł, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła własność S. N. Również w tym dniu przedmiotowa działka nr [...] pozostawała we władaniu publicznoprawnym i była zajęta pod drogę, która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich jako droga nr [...] o przebiegu Z – Z. – Z. - droga [...]. Z uwagi na to, że droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, a wiec zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., droga ta stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r.
Minister Infrastruktury podniósł, że skoro w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z powołanego art. 73, Wojewoda Mazowiecki obowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, ze poruszone w odwołaniu kwestie dotyczące wydania decyzji scaleniowej, wydania wypisu z rejestru gruntów, wyjaśnienia sprawy brakującej powierzchni, nie należą do postępowania prowadzonego w trybie ww. art. 73, powołanej ustawy.
Ponadto zauważył, że iż art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie przewiduje wydawania rozstrzygnięć co do prawa zarządu, zatem w konsekwencji dokonał korekty zaskarżonej decyzji w tej części.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. N.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. obejmują jedną działkę nr [...] o pow. [...] m2, podczas, gdy organ pominął inne działki o nr [...], nr [...] oraz nr [...], które również znajdują się w pasie drogi nr [...] o przebiegu Z. – Z. – Z.
Skarżący wskazał, ze przed scaleniem posiadał działki ewidencyjne: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha Za działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha otrzymał po scaleniu działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...] ha, których łączna powierzchnia wynosi [...] ha.
Skarżący wnosił o zobowiązanie odpowiednich urzędów geodezyjnych do dokonania pomiarów działek o numerach ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...], gdyż część tych działek również została zajęta pod drogę oraz o zapłatę odszkodowania.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). W rozumieniu art. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego i w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, że działka nr [...] o pow. [...] m2, nabyta została przez Powiat O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. pod drogę publiczną Nr [...] Z. – Z. – Z., należącą do kategorii dróg powiatowych.
Przy czym należy stwierdzić, że skarżący nie kwestionuje ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej odnośnie do działki nr [...].
W skardze skarżący zarzuca organom, ze nie dokonały ustaleń w świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odnośnie do innych działek gruntu o nr [...], [...], [...], których części jego zdaniem zajęte zostały również pod drogę publiczną.
Zarzuty skargi są chybione, przede wszystkim nie odnoszą się do ustaleń organu dokonanych w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego.
Reasumując, akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że organy administracji publicznej należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.
Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło