I SA/Wa 1303/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-14
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna otrzymująca emeryturę w wysokości pozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, ale niepozwalającej na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno być przyznawane jedynie w przypadkach, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, a posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Osoba otrzymująca stałe dochody, takie jak emerytura, która pozwala na zaspokojenie własnych podstawowych potrzeb, nie jest pozbawiona środków do życia i jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
M.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy ustalenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, a jego jedynym majątkiem jest mieszkanie. Wskazał, że dochód przeznacza na utrzymanie mieszkania i zakup leków. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. i B.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
M.S. wnioskiem z dnia 1 października 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. i B.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Jedyny posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że uzyskiwany dochód przeznacza na utrzymanie mieszkania oraz na zakup leków.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że M.S. nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że skarżący ma stałe źródło dochodu – otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca nie należy zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło