I SA/Wa 1303/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-01

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która uzyskuje stały dochód z emerytury wraz z mężem i posiada dom oraz mieszkanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Uzyskiwany przez nią i męża stały dochód z emerytur oraz posiadany majątek (dom i mieszkanie) wskazują, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest rozwiązaniem szczególnym, przeznaczonym dla osób w wyjątkowo ciężkiej sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
E.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z emerytury męża i swojej, a także posiada dom i mieszkanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono E.G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.C., K.C., E.G. i P.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić E.G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. E.G. wnioskiem z dnia 4 września 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.C., K.C., E.G. i P.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem W. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² oraz mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podkreśliła, że utrzymuje się jedynie z emerytury oraz oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że E.G. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca uzyskuje wraz z mężem stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, posiada ponadto dom oraz mieszkanie. Wnioskodawczyni nie należy zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącej przemawia za stwierdzeniem, że jest ona w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty postępowania w sprawie. Zwłaszcza, że wraz z mężem nie mają nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznaczają wyłącznie na potrzeby własne. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło