I SA/Wa 1308/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Agencji [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] Agencji [...] kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego; 4. nakazuje ściągnąć od Ministra Infrastruktury na rzecz Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) kwotę [...] złotych ([...]) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...] w części dotyczącej gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ([...]) ozn. [...], stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki ew. nr [...] z obrębu [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 5 października 1948 r. do Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek A. C. działającego w imieniu ówcześnie nieletniego P. Z. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło P. vel P. i E. z K. małż. Z. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ([...]) ozn. [...], stwierdzając jednocześnie, że wszystkie budynki – fragmenty murów – znajdujących się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, że "zgodnie z opracowanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] jest przeznaczony pod zabudowę użyteczności publicznej i został przekazany instytucji będącej wykonawcą narodowego planu gospodarczego". Od powyższego orzeczenia H. C. działająca w imieniu ówcześnie nieletniego P. Z. złożyła odwołanie z dnia 26 lipca 1950 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] lipca 1950 r., bowiem w aktach sprawy znajdowała się jedynie niepodpisana kopia tej decyzji, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło faktu jej wydania. Do rozpoznania pozostało zatem odwołanie H. C. działającej w imieniu ówcześnie nieletniego P. Z. złożone w dniu 1 sierpnia 1950 r. od orzeczenia z dnia [...] lipca 1950 r. W związku z tym, że przedmiotowa nieruchomość [...] stanowi obecnie działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] będące własnością komunalną oraz działkę ew. nr [...] będącą własnością Skarbu Państwa, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Minister Infrastruktury przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. do rozpatrzenia według właściwości odwołanie od orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1950 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną, tj. części działek ew. nr [...] i [...]. Natomiast skoro przedmiotowa nieruchomość w części obecnej działki ew. nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, Minister uznał, że jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Infrastruktury uchylił orzeczenie administracyjne z dnia [...] lipca 1950 r., w części dotyczącej działki ew. nr [...] z obrębu [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego będącego w posiadaniu gruntu, o przyznanie prawa własności czasowej powinien zostać uwzględniony jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. W aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości brak jest dokumentów potwierdzających, że organ administracyjny odmawiając prawa własności czasowej oparł się na obowiązującym w dniu wydania orzeczenia z dnia [...] lipca 1950 r. planie zagospodarowania przestrzennego, czym naruszył przepis art. 7 ust 2 dekretu, a także art. 44, 75 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341), w ten sposób, że nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego i przy braku dowodów uznał, że korzystanie z gruntu przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu wg planu zagospodarowania. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Agencja [...] wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 28 i art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie wyjaśnił dlaczego Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło P. vel P. i E. z K. małż. Z. przyznania prawa własności czasowej, kiedy osoby te już nie żyły. P. P. Z zmarł bowiem w dniu [...] marca 1930 r., a E. Z. w dniu [...] grudnia 1942 r. Podniesiono ponadto, że należy rozważyć, czy wszystkie strony zostały przez organ wydający decyzję prawidłowo ustalone i w tym zakresie powinno zostać przeprowadzone stosowne postępowanie. Skarżąca wskazała również, że niezasadne jest przekazanie sprawy przez organ do ponownego rozpatrzenia. Minister Infrastruktury sam powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego istniał w tym czasie dla terenu, na którym znajduje się adres [...] i dopiero gdyby ustalił, że taki plan istniał, skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia żądając przeprowadzenia postępowania w zakresie zgodności decyzji z 1950 r. z warunkami dekretu odnoszącymi się do ówczesnego planu zabudowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał, że pomimo słusznego merytorycznie rozstrzygnięcia decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. podlega uchyleniu, z uwagi na braki formalne polegające na nieuwzględnieniu wszystkich stron przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, a które w zasadzie czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, bowiem Minister Infrastruktury naruszył przepisy postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ ma wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej odmowy ustanowienia własności czasowej na rzecz byłego właściciela, jest także właściciel wykupionego lokalu będącego w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości przejętej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. W tej sytuacji obowiązkiem organu jest ustalenie prócz kręgu osób, które są byłymi właścicielami lub spadkobiercami właścicieli nieruchomości, także osób, będących aktualnie właścicielami lokali wykupionych w budynkach zlokalizowanych na nieruchomości. Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że pomimo tego, iż organ był w posiadaniu odpisów zupełnych z ksiąg wieczystych dla lokali nr [...], [...], [...],[...] oraz [...] znajdujących się w budynku położonym przy [...], właściciele powyższych lokali tj. J. K. (lokal nr [...]), G. K., I. K., M. W. (lokal nr [...] i nr [...]), A. M. (lokal nr [...]) oraz Z. K. (lokal nr [...]) mimo iż przysługiwał im przymiot strony w niniejszej sprawie, nie brali udziału w postępowaniu, przy czym, brak ich udziału sprowadzał się do tego, że część z nich nie została zawiadomiona, że toczy się przedmiotowe postępowanie w sprawie odwołania od orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1950 r., jak również nie doręczono wyżej wskazanym decyzji organu II instancji. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Mając powyższe na uwadze Sąd obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. Obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie odwołania H. C. działającej w imieniu ówcześnie nieletniego P. Z. z dnia 26 lipca 1950 r., z uwzględnieniem wszystkich stron postępowania, tj. aktualnych właścicieli mieszkań w budynku położonym przy [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 152 oraz 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.