I SA/Wa 1309/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-18

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Magdalena Durzyńska, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ może zobowiązać osobę otrzymującą pomoc pieniężną na usamodzielnienie do udokumentowania wydatkowania środków fakturami, powołując się na przepisy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?
Ratio decidendi
Organ nie może zobowiązać osoby otrzymującej pomoc pieniężną na usamodzielnienie do udokumentowania wydatkowania środków fakturami, powołując się na przepisy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Przepis art. 92 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, określający przesłanki nienależnego pobrania świadczenia, nie zawiera wymogu dokumentowania wydatków fakturami w przypadku wykorzystania pomocy niezgodnie z wnioskiem.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. otrzymała decyzją Starosty pomoc pieniężną na usamodzielnienie w wysokości 6.600 zł na zakup wskazanych we wniosku przedmiotów. Decyzja zobowiązywała ją również do przedłożenia faktur za zakupione przedmioty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy obie decyzje. Skarżąca zakwestionowała jedynie punkt dotyczący obowiązku przedłożenia faktur.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie utrzymującym w mocy punkt 2 decyzji Starosty oraz uchylił punkt 2 decyzji Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy punkt 2 decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] oraz uchyla punkt 2 decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 dalej jako kpa) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015r., poz. 1659, zpóźn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. P. utrzymało w mocy od decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2016r., znak: [...]. Decyzja tą starosta uwzględnił wniosek M. P. (dalej jako skarżąca) o pomoc pieniężną na usamodzielnienie i przyznał jej świadczenie w wysokości 6.600 zł jednorazowo z przeznaczeniem na zakup wskazanych we wniosku przedmiotów (pkt 1) oraz zobowiązał zainteresowaną do przedłożenia faktur za zakupione przedmioty (pkt 2). Gdy chodzi o punkt 2 decyzji Starosty Nr [...], utrzymując tę decyzję w mocy i odnosząc się do zarzutów odwołania organ powołał się na art. 153 w zw. z art. 86 ust. 2 i 3, art. 91 i 92 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016r., poz. 575 dalej jako ustawa). W skierowanej do tut. Sądu skardze, skarżąca nie kwestionowała wysokości przyznanej pomocy czy jej podstawy prawnej lecz wyłącznie punkt drugi decyzji nakładający na nią obowiązek przedłożenia faktur za zakupione przedmioty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 141 ust. 1 pkt 2, art. 142, art. 143 ust. 1-2, art. 144, art. 145, art. 149 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 180 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz art. 153 w zw. z art. 86 ust. 2 i 3, art. 91 i 92 ww ustawy. Zgodnie z ww art 153 ustawy do pomocy dla osób usamodzielnianych przepisy tej ustawy stosuje się odpowiednio. Przepis odsyła w szczególności do mającego znaczenie w niniejszej sprawie art. 92. Stanowi on, że nienależnie pobrane świadczenia pieniężne podlegają zwrotowi, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, przez osobę, która je pobrała. Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne ustawa uznała świadczenia: 1) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części; 2) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie pieniężne albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą to świadczenie i odmówiono prawa do tego świadczenia. (art. 92 ust. 2 ustawy) Opierając się o ww przepis organ uznał, że nienależne świadczenia, to te które zostały rozdysponowane na inny cel niż wskazany w decyzji je przyznającej. Z tego organ wywiódł, iż skarżąca ma obowiązek udokumentować fakturami zakup przedmiotów określonych we wniosku w tym zapłatę kwoty czynszu najmu. Stanowisko organu nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Art. 92 ust. 2 ustawy jest jednoznaczny i nie przewiduje przesłanki, na którą wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zwłaszcza że organ nie wskazał który konkretnie punkt ww art. 92 ust. 2 ustawy ( z trzech) wskazuje, iż strona zobowiązana jest do zwrotu świadczenia w przypadku wykorzystania udzielonej pomocy niezgodnie z wnioskiem. Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w zakresie utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji w pkt. 2 i uchyleniem pkt. 2 decyzji Starosty tj. w zakresie zobowiązującym beneficjentkę ww świadczenia do udokumentowania wydatkowania środków na usamodzielnienie się. Podstawę prawną wyroku stanowił art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło