I SA/Wa 1310/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-14

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Iwona Maciejuk, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni dla rodziny, która od lat korzysta z pomocy społecznej i nie wykazuje aktywności w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania pomocy finansowej na wypoczynek letni jest uzasadniona, gdy rodzina od lat korzysta z pomocy społecznej, nie wykazuje wystarczającej aktywności w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, a środki publiczne są ograniczone i przeznaczone przede wszystkim na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych innych potrzebujących. Wypoczynek letni nie jest traktowany jako podstawowa potrzeba bytowa w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
R. S. złożył wniosek o sfinansowanie wyjazdu wakacyjnego dla dzieci. Prezydent odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak rozliczenia poprzednich środków i brak zainteresowania ofertą obozu sanatoryjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że rodzina nie wykazuje aktywności w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, a wypoczynek letni nie jest podstawową potrzebą bytową. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmawiającej przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni utrzymało w mocy powyższa decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: W dniu [...] czerwca 2010 r. R. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] o sfinansowanie wyjazdu wakacyjnego dla jego dzieci. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Prezydent W. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 14 lipca 2010 r. pracownik socjalny zaproponował sfinansowanie specjalistycznego obozu sanatoryjnego dla dzieci R. S. w Zakładzie Leczenia Uzdrowiskowego [...] w P., jednak przedstawiona oferta nie spotkała się z zainteresowaniem strony. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. oraz dziećmi: P. lat 18, D. lat 13 i S. lat 11. Ponadto ustalono, że głównymi problemami rodziny jest niepełnosprawność R. S. oraz wieloletnie bezrobocie jego żony. W trakcie postępowania ustalono również, że na dochód rodziny w maju 2010 r., miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku składał się zasiłek stały w kwocie [...] zł oraz świadczenia rodzinne wraz z dodatkami w kwocie [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosił [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosił [...] zł. Rodzina korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej nieprzerwanie od grudnia 2003 r. i praktycznie pozostaje na utrzymaniu pomocy społecznej. Od stycznia do czerwca br. średnia wysokość pomocy finansowej dla rodziny wyniosła [...] zł miesięcznie. Dalej organ podnosi, iż strona systematycznie co roku zwracała się o pomoc finansową w opłaceniu indywidualnego wyjazdu wypoczynkowego w wakacje dla dzieci i do tej pory pomoc tę otrzymywała. Od 2007 r., kiedy po raz pierwszy udzielono pomocy na zorganizowanie wakacyjnego wyjazdu indywidualnego dla dzieci, strona nie przedstawiła nigdy żadnej faktury lub rachunku potwierdzających wydatkowanie przyznanej pomocy zgodnie z jej przeznaczeniem. Organ podkreślił także, że w ramach pomocy w aktywizacji zawodowej zaproponował K. S. szereg form takiej aktywizacji, jednak z żadnej z tych propozycji nie skorzystała. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał za zasadne odmówić przyznania wnioskowanej pomocy. Dlatego też organ uznał za zasadne odmówienie przyznania wnioskowanej pomocy. Ponadto zaoferował dalszą pomoc w aktywizacji zawodowej K. S., ponieważ zdaniem organu znalezienie przez nią zatrudnienia poprawi sytuację finansową rodziny i spowoduje, że będzie w stanie we własnym zakresie zgromadzić środki finansowe na wspólny rodzinny wyjazd z dziećmi. Na skutek wniesionego w dniu 20 sierpnia 2010 r. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2325/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania a w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy, w ocenie Sądu, nie ustalił, czy twierdzenia skarżącego dotyczące udokumentowania jego wypoczynku letniego znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Dodatkowo Sąd podniósł, że organ odwoławczy nie dysponował pełnymi aktami administracyjnymi, ponieważ organ I instancji nadesłał jedynie dokumenty od numeru 1414 do numeru 1476, brak było natomiast akt sprawy od numeru 1 do numeru 1414, które w ocenie Sądu prawdopodobnie przynajmniej w części obejmowały okres od 2007 r. do 2010 r. W aktach sprawy brakowało również dokumentów od numeru 1477 do 1501. W efekcie przeprowadzonego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ podniósł, że instytucja pomocy społecznej ma na celu udzielanie wsparcia w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o pomoc nie może przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wypełniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 22 marca 2012 r. wystąpiło do organu I instancji o uzupełnienie akt sprawy o brakujące dokumenty. Akta sprawy zostały uzupełnione w dniu 10 kwietnia 2012 r. Dodatkowo organ I instancji przesłał informację dotyczącą sytuacji rodziny Państwa S. a także informację na temat wielkości środków finansowych, którymi dysponuje OPS na wypłatę świadczeń, w szczególności zasiłków celowych. Kolegium zapoznało się również z przedstawionymi przez skarżącego kopiami biletów wstępu oraz przejazdów dokumentującymi wydatki poniesione w trakcie pobytów wakacyjnych, powyższe nie wpłynęło jednak na ogólną ocenę sprawy oraz przychylenie się do wniosku strony o sfinansowanie wyjazdu wakacyjnego. Organ zauważa, że pomoc, o której mowa w art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jest przyznawana w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, a zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ustawy). Jej przyznanie jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny ubiegającej się o jej przyznanie, a także zakresu środków przeznaczonych na ten cel. Nie oznacza to jednak zdaniem organu, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby spełniającej wymogi do jego przyznania jest prawem bezwarunkowym i wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych przeznaczonych na realizację zadań pomocowych. Dla przyznania pomocy społecznej istotna jest kwestia współdziałania osoby spełniającej warunki do przyznania świadczenia z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji bytowej. Obowiązek w tym zakresie ustawodawca wyraził w art. 4 ustawy stanowiącym, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Celem ustanowienia lego wymogu jest aktywizacja osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społeczne. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., wyjaśnił, że rodzina składająca się z R. S., jego żony K. S. oraz trójki dzieci, z których jedno jest pełnoletnie objęta jest pomocą ośrodka nieprzerwanie od grudnia 2003 r. Rodzina utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych oraz świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej. Od stycznia do czerwca 2010 r. średnia wysokość pomocy finansowej przyznanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej wyniosła [...] zł. Rodzinie udzielana jest pomoc w formie zasiłku stałego, zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych. W roku 2012 r. średnia miesięczna pomoc finansowa udzielona rodzinie wynosiła łącznie [...] zł. Dodatkowo, co potwierdza pismo organu z dnia 10 kwietnia 2012 r., środki, którymi dysponuje organ pomocowy wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej pilnych i niezbędnych potrzeb bytowych swoich podopiecznych. Zatem rozstrzygając o przyznaniu świadczenia organ musi mieć na względzie również interes innych korzystających z pomocy społecznej. Ośrodek świadczy pomoc osobom zamieszkałym na terenie Dzielnicy [...], których standard życia oraz sytuacja życiowa i materialna jest obciążona skrajnie dużym brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb i potrzeby takie w pierwszej kolejności musza być zaspokojone. Organ podniósł, że w czerwcu 2010 r. wypłacono 391 zasiłków celowych dla 197 osób. Średnia kwota wypłaconego zasiłku celowego wyniosła [...] zł, w przeliczeniu na jedną osobę świadczenie wyniosło [...] zł. W lipcu 2010 r. wypłacono 420 zasiłków celowych dla 200 osób. Średnia kwota zasiłku celowego w przeliczeniu na jedną osobę wyniosła [...] zł, w tym średnio jedno świadczenie wyniosło [...] zł. Wobec rodziny skarżącego ciągle podejmowane są próby jej aktywizacji. K. S. jest osobą zdolną do pracy, długotrwale bezrobotną. Mimo składanych przez pracownika socjalnego ofert pracy czy propozycji udziału w projektach unijnych skierowanych do osób długotrwale bezrobotnych K. S. nigdy z tych ofert nie skorzystała. Państwo S. zachowują bierną postawę wobec propozycji działań w zakresie pokonywania trudności życiowych rodziny, a pomoc ze środków publicznych udzielana jest ze względu na dobro nieletnich dzieci pozostających w rodzinie. W ocenic Samorządowego Kolegium Odwoławczego sfinansowanie indywidualnego wyjazdu wakacyjnego nastoletnich dzieci skarżącego nie jest zasadne a nawet sprzeczne z podstawowymi zasadami pomocy społecznej, bowiem to rodzice powinni w pierwszej kolejności zadbać zarówno o podstawowe potrzeby bytowe swoich dzieci jak i o zorganizowanie im wypoczynku. Ponieważ rodzina nie wykazuje żadnej aktywności w zakresie pokonywania trudnej sytuacji życiowej odmowa przyznania świadczenia jest zdaniem organu odwoławczego w pełni uzasadniona. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy, ma charakter uznaniowy a organ pomocowy ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia zarówno pozytywnego jak i negatywnego dla strony oraz decyduje o rozmiarze przyznanego świadczenia, które powinno być dostosowane do okoliczności konkretnej sprawy. Organ odwoławczy natomiast bada czy nie zostały naruszone przepisy prawa oraz przekroczone granice uznania administracyjnego. Analizując materiał dowodowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i dlatego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. skargę do WSA w Warszawie złożył R. S. podnosząc, że on leczy się neurologicznie i psychiatrycznie i nie może podjąc żadnej pracy, wymaga opieki, a jedyną osobą która może się nim opiekować jest jego żona. Z tego powodu nie moga oni sami przezwyciężyć trudnej sytuacji zyciowej. Skarżacy nie podziela też stanowiska organu o braku współpracy w celu przezwyciężenia trudności, podnosząc, że żada dofinansowania wyjazdu wakacyjnego, a nie jego sfinansowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo wyjaśniając, że środki podatników nie mogą być przeznaczane na zaspokajanie wszelkich zgłaszanych do organu pomocowego potrzeb nawet jeśli dana osoba lub rodzina legitymuje się dochodem nieprzekracząjącym ustawowego kryterium dochodowego. Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, organ administracji publicznej ze środków pomocy społecznej udziela jedynie wsparcia osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej w dążeniu do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych pozwalających im na życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzina skarżącego od wielu lat pozostaje na utrzymaniu pomocy społecznej i przyznawana jej jest regularna pomoc na większość zgłaszanych potrzeb. Zaznaczyć również należy, że w skład tejże rodziny wchodzi troje dorosłych, członków. Z jednej strony skarżący pisze o szkoleniach, które jego żona odbyła, natomiast z drugiej podaje, że żona musi zajmować się nim i dziećmi, dlatego nie może podjąć pracy, co było również przez niego podnoszone w szeregu pismach kierowanych do Kolegium. Z akt sprawy wynika, że K. S., żona skarżącego była zarejestrowana w Klubie Pracy od 2007 r. do 2010 r., a podejmowane przez nią działania w zakresie aktywizacji zawodowej miały jedynie charakter deklaratywny. Z K. S. były zawierane kilkakrotnie kontrakty socjalne, które nigdy nie były przez nią realizowane. W opinii pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej K. S. nie jest zainteresowana podjęciem pracy, co znajduje potwierdzenie w odwołaniach R.S., zdaniem którego jego żona nie może podjąć pracy, gdyż musi się nim opiekować. Zdaniem organu z orzeczenia o niepełnosprawności R. S. nie wynika, że wymaga on stałej pomocy innych osób. W ocenie Kolegium to rodzice powinni zadbać o wypoczynek swoich dzieci a nie przerzucać tego obowiązku na społeczeństwo i wniósł o jej oddalenie. Z pisma procesowego złożonego na rozprawie przez pełnomocnika z urzędu skarżacego wynika, że wnosi on o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ zdaniem skarżacego organ dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2325/10, pomimo iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. było związane oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym wyroku, oraz naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez niezwrócenie się do skarżącego o nadesłanie materiałów, które by wykazywały podejmowane przez jego małżonkę działania mające na celu jej aktywizację zawodową, oraz naruszonenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wierygodności i mocy dowodowej. Ponadto zdaniem skarżącego organ naruszył art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 11 ust. 1 i ust 2 tej ustawy, poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu pomocy poprzez dofinansowanie wypoczynku letniego dla jego rodziny, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, jego zdaniem, aby zaszły przesłanki określone w art. 11 ust. 1 i w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, a wypoczynek letni mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby bytowej, o której mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza że w poprzednich latach skarżącemu taka pomoc (tj. sfinansowanie wypoczynku letniego) była przyznawana. Wojewódzki Sąd Aministracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność takiej decyzji z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - dalej p.p.s.a.- sądy te sprawując kontrolę działalności administracji" publicznej stosują środki określone ustawą. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. odmawiającą R.S. – skarżącemu przyznanania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej na wypoczynek letni jego rodziny. Podkreślić należy, że sprawa ta była już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2325/10 uchylił zapadłą w tej sprawie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. W wyroku tym Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty sprawy od numeru 1 do numeru 1414 oraz od numeru 1477 do 1501, które obejmują okres od 2007 r. do 2010 r. mogące wyjaśnić watpliwości dotyczące tego czy skarżący wywiązał się, czy też nie z ciążącego na nim obowiązku rozliczenia pobranej kwoty z pomocy społecznej na letni wypoczynek dzieci oraz powinien ocenić, czy skarżacy naruszył art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz czy organ pierwszej instancji wydajac decyzję nie naruszył uznania administracyjnego i prawidłowo ocenił interes społeczny oraz brak możliwości organu do zaspokojenia potrzeb żądanych przez skarżącego. Sąd jednoczesnie podkreślił, że pomoc społeczna bez względu na jej rodzaj ma charakter przejściowy i powinna jedynie pomogać pokonać trudności życiowe, a nie stanowić jedynego żródła utrzymania osób o nią występujacych. Wytyczne te wiązały zatem organ administracji na mocy art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania, a co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r., I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz do oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały juz po jego wydaniu, natomiast te kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu i co do których Sąd dopatrzył sie uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. Rozpatrując przedmiotowa sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdza, że organ wydając zaskarzona decyzję wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 2325/10). Materiał dokumentacyjny został uzupełniony, organ ponownie go ocenił, zapoznał się także z kopiami biletów wstępu oraz przejazdów podczas wyjazdów wakacyjnych rodziny skarżacego dofinansowanych z opieki społecznej, jednak ocena tych dokumentów nie wpłynęła na wynik sprawy, ze względu na ograniczoną kwotę środków jakimi dysponuje opieka społeczna na zaspokojenie podstawowych potrzeb innych ludzi uprawnioncych do skorzystania z różnych form zasiłków celowych. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając przyznania dotacji na wypoczynek letni dla rodziny skarżącego. Sąd podziela pogląd organu, że wypoczynek letni nie należy do podstawowych potrzeb bytowych, tym bardziej że członkowie rodziny skarżącego, żona oraz pełnoletni studiujący syn nie zrobili nic aby rodzina mogła skorzystać z wypoczynku letniego. Nie budzi także żadnych wątpilwości, że rodzina skarżącego objęta jest kompleksową opieką z urzędu ze wzgledu na małoletnie dzieci nieprzerwanie od 2003 r., a w 2012 r. średnia pomoc miesięczna udzielona tej rodzinie wynsiła [...] zł. Natomiast średnia kwota zasiłku celowego wynosi w tej dzielnicy [...] zł. Żona skarżącego jest osobą zdrową, ale bierną zawodowo nie współpracującą z organem w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji rodziny. Natomiast skarżący wbrew jego twierdzeniom nie jest osobą wymagającą opieki innej osoby, co potwierdza orzeczenie o stopniu jego niepełnosprawności znajdujące się w aktach sprawy. Zdaniem Sądu stanowisko organu znajduje także potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Skoro zatem organ zastosował sie do wytycznych wyrażonych przez Sąd w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r., uzupełniając brakujący materiał dokumentacyjny oraz w sposób wnikliwy i rzetelny go ocenił, a także szczegółowo wyjaśnił motywy jakimi się kierował odmawiając skarżącemu i jego rodzinie dofinansowania do wypoczynku letniego oraz przekonująco uzasadnił swoją decyzję to nie można mu zarzucić naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego w tym art. 153 p.p.s.a. Aby móc przyznać żądaną pomoc organ musi uwzględnić ilość posiadanych środków finansowych oraz liczbę osób i rodzin potrzebujących pomocy. Przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, dlatego też gminy muszą w sposób odpowiedni gospodarować organiczonymi środkami finansowymi, aby zachować zdolność wywiązywania się z nałożonych na nie obowiazków. Osoby ibiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj i forma świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu tej pomocy udzielającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło