I SA/Wa 1310/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi M. R. i K. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 605/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących M. R. i K. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. i M. R. pismem z 22 maja 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 605/17, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 18 lutego 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. Hip. "[...]" dz.[...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 11 lipca 2018 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 19 lutego 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...] z tego tytułu grzywny oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w odniesieniu do nieruchomości, za którą dochodzone jest odszkodowanie pozostaje nierozpoznany wniosek o jej zwrot, złożony 2 stycznia 1992 r. przez spadkobiercę dawnego właściciela – R. R.. W związku z powyższym postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z urzędu zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu tej nieruchomości. Postanowienie to, jak wynika ze złożonego na rozprawie oświadczenia pełnomocnika skarżących, nie zostało zaskarżone i pozostaje w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 605/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te wraz z prawomocnym wyrokiem zostały mu zwrócone 11 lipca 2018 r. Od tej daty zatem, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 11 listopada 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej meriti nie rozstrzygnął. Aczkolwiek już po jej wniesieniu postępowanie w sprawie zawiesił (postanowieniem z [...] czerwca 2019 r.). Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi bowiem w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Nie może zmienić tej oceny fakt zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie. Jak bowiem stanowi art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania lub oddalenia skargi. Stąd także podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać także w podjęciu przez organ po wniesieniu skargi postanowienia wpadkowego, skutkującego jedynie wstrzymaniem biegu terminów określonych w kodeksie. Choć będzie ta okoliczność rzutowała na wymiar grzywny oraz ocenę stopnia naruszenia prawa wynikającego ze zwłoki w wykonaniu wyroku. Zwłaszcza, że przyczyna uniemożliwiająca załatwienie sprawy, która legła u podstaw zawieszenia prowadzonego w niej postępowania (tu: sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, z którą skarżący dochodzą odszkodowania), istniała już w dacie wyrokowania w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Zainicjowana bowiem został już w 1992 r. Z tych względów, nie wchodząc obecnie w samą ocenę zasadności zawieszenia postępowania z ww. przyczyny (służą bowiem temu odrębne środki prawne), Sąd oceniał, że zwłoka w wykonaniu wyroku z 6 kwietnia 2018 r. nie miała w tym przypadku miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju postać kwalifikowanej bezczynności ma bowiem miejsce wówczas, gdy jest ona efektem intencjonalnego lekceważenia zasad procedury administracyjnej, skutkującym szczególnie długotrwały milczeniem organu, mimo braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn, mogących ten stan tłumaczyć – co w tym przypadku nie ma miejsca. Z tych także względów skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Do zawieszenia postępowania (które to zawieszenie pozostaje aktualne także w dacie wyrokowania) zwłoka ta wynosiła bowiem 7 miesięcy i na tle analogicznych spraw rozpoznawanych przed tutejszym Sądem nie jest znaczna. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).