I SA/Wa 1311/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-05

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bez wymaganego zezwolenia wojewody, pomimo zmiany wpisu do ewidencji gospodarczej, uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wymaga uzyskania zezwolenia wojewody, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Rzeczywisty charakter prowadzonej działalności ma decydujące znaczenie, a zmiana wpisu do ewidencji gospodarczej nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia. Prowadzenie takiej placówki bez zezwolenia uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bez wymaganego zezwolenia. Strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa, w tym niespójności podstawy prawnej decyzji i niewłaściwego zastosowania przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia oddala skargę. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, oznaczoną jako [...] dla [...] w miejscowości K. gm. C. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej podał, że od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. odwołała się J. G. Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, działalność w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Wymóg uzyskania zezwolenia wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez te placówki i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających. Ograniczenie działalności gospodarczej przez wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia dopuszcza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 22, zgodnie z którym, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że w celu uzyskania zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności, strona zobowiązana jest do złożenia stosownego wniosku (wraz z wymaganymi dokumentami), a J. G. w dniu 10 stycznia 2008 r., która prowadziła placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku przy ul. [...] w S. na podstawie czasowego zezwolenia wojewody, ważnego do dnia 31 grudnia 2007 r., zdeklarowała się do złożenia przedmiotowego wniosku. Organ podał, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Prezydenta Miasta S. o zmianie we wpisie do ewidencji gospodarczej strona prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną jako 55,20 z Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, pod nazwą: [...] dla [...]. Wcześniejszy wpis (do 11 stycznia 2008 r.) zawierał określenie przedmiotu wykonywanej działalności, m. in.: 85.31. B Pomoc społeczna pozostała, z zakwaterowaniem, z określeniem miejsca prowadzonej działalności, m. in. ul. [...] S. Organ stwierdził, że strona błędnie podnosi, iż po zmianie wpisu do ewidencji w części przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej przestała podlegać ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wprowadzenie formalnie zmiany profilu działalności nie oznacza, że organ mający podejrzenie co do rzeczywiście prowadzonej działalności nie jest władny wszcząć postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Ustawa o pomocy społecznej reguluje działalność o charakterze całodobowej opieki i w stosunku do osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub osób w podeszłym wieku, nie wskazując numeru przedmiotowej działalności według PKD w odniesieniu do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności. Podniósł, że znaczący jest tu charakter faktycznie prowadzonej działalności. Organ stwierdził również, że zgodnie z art. 14 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W związku z powyższym, zastosowanie będą miały ogólne przepisy dotyczące zasad postępowania administracyjnego (w szczególności dotyczące postępowania dowodowego). Z postępowania dowodowego (m. in. z dowodu kontroli doraźnej utrwalonej w postaci protokołu, wizytacji w przedmiotowym budynku utrwalonych w postaci notatek służbowych oraz pozostałej zebranej w sprawie dokumentacji) wynika, iż w kontrolowanym pensjonacie w rzeczywistości jest prowadzona działalność o charakterze placówki całodobowej (z zakwaterowaniem) opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub w podeszłym wieku (niezależnie od wskazanego w rejestrze nr PKD). Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził również, że dał wiarę stwierdzeniom pracowników socjalnych wizytujących przedmiotową placówkę o stanie osób w niej przebywających - iż są to osoby całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji i wymagające pomocy w czynnościach samoobsługowych, osoby starsze, schorowane i niepełnosprawne. Pomimo deklarowanej przez stronę zmiany charakteru działalności w jej pensjonacie pozostawało jeszcze pod koniec lutego 2008 r. siedem osób, z 18 zameldowanych na pobyt czasowy w miejscowości K. do dnia 31 grudnia 2008 r., przebywających wcześniej w placówce przy ul. [...] w S., na prowadzenie której strona miała wymagane zezwolenie czasowe Wojewody. Zdaniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, rzeczywisty charakter prowadzonej działalności oraz stwierdzenie braku zezwolenia na prowadzenie określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. placówek, niezależnie od nazwy jaką się one posługują, jest wystarczającą podstawą do nałożenia na podmiot prowadzący kary pieniężnej wymienionej w art. 130 ust. 2 ww. ustawy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2008 r.; zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa polegające na niespójności podstawy prawnej wydania decyzji, tj. art. 138 § 2 kpa i sentencji, w której zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy, niewłaściwe zastosowanie art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, rażące naruszenie art. 6 kpa, rażące naruszenie art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, rażące stosowanie argumentów pozaprawnych, rażące naruszenie art. 7 kpa, rażące naruszenie art. 8 kpa – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Zaskarżoną decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wymierzającą J. G. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, oznaczoną jako [...] dla [...] w miejscowości K. gm. C. Decyzja wymierzająca J. G. została wydana na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), zgodnie z którym, kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym - podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku wydaje wojewoda, stosownie do art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku jest prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność gospodarcza wymaga stosownego zezwolenia – zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – wojewody. Sąd podziela stanowisko organu, że wymóg uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez takie placówki i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających, które ze względu na stan zdrowia i wiek nie potrafią same dbać o swoje prawa. Jak słusznie organ zauważył, art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nakładający obowiązek uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, nie narusza konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej, bowiem Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza takie ograniczenie w drodze ustawy. Prawidłowo organ stwierdził, że decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma rzeczywisty charakter prowadzonej działalności, który wymaga zezwolenia na jej prowadzenie, i nie jest wystarczające zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji gospodarczej. Art. 67 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest przepisem szczególnym, powszechnie obowiązującym, i każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku obowiązany jest uzyskać zezwolenie wojewody, a jeśli prowadzi taką placówkę bez zezwolenia – podlega karze pieniężnej. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. sprostował oczywistą pomyłkę w zaskarżonej decyzji; postanowienie to w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie merytoryczne. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło