I SA/Wa 1311/11

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odmówić przyznania J. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...], którą organ odmówił J. S. potwierdzenia prawa do otrzymania rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W następstwie wniesionej do Sądu skargi J. S. skierowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny są dochody skarżącej (emerytura) w wysokości [...] zł oraz dochód jej męża (emerytura) w wysokości [...] zł. J. S. ujawniła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz oszczędności w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek J. S. wskazała, że ona i mąż uzyskują niewielkie emerytury, które pozwalają zapewnić jej bieżące wydatki takie jak czynsz, rachunki, wyżywienie, zakup lekarstw. Wyjaśniła, że każde dodatkowe koszty stanowią nadwyrężenie miesięcznego budżetu. Ponadto zaznaczyła, że jest osobą, której ciężko wygospodarować z dochodu większą sumę. Posiada niewielkie oszczędności, które stanowią zabezpieczenie w przypadku zdarzeń losowych. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez J. S. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie może być uznana za trudną. Skarżąca ma zapewnione potrzeby bytowe, ponadto ona i mąż mają do dyspozycji co miesiąc dochód w wysokości [...] zł. Nie można więc uznać, że w wykazanej sytuacji materialnej nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji wyniesie 200 zł (por. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy. Podkreślić również należy, że koszty sądowe są rozłożone w czasie, nie wymaga się od skarżącej, aby opłaciła jednocześnie wpis od skargi, opłatę za doręczenie uzasadnienia wyroku czy pozostałe koszty. Fakt ów niewątpliwie zmniejsza dolegliwość jaką jest opłacenie kosztów postępowania sądowego. Na marginesie referendarz sądowy pragnie zauważyć, że odmowę uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadnia to, iż skarżąca posiada zgromadzone na koncie bankowym środki pieniężne w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że ze wsparcia Państwa powinna korzystać również osoba, która ujawniła, iż posiada oszczędności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że z kwoty tej J. S. może opłacić ewentualne koszty sądowe w tym wpis od skargi w wysokości 200 zł. Reasumując nie można uznać, że sytuacja materialna skarżącej sytuuje ją w grupie osób ubogich, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.