I SA/Wa 1312/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-15
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli strona powołuje się na nowe dowody, które podważają jej własne wcześniejsze oświadczenia złożone w postępowaniu zwykłym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli nowe dowody, na które powołuje się strona, podważają jej własne wcześniejsze oświadczenia złożone w postępowaniu zwykłym. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy, a jego rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy i wymaga oceny interesu społecznego lub słusznego interesu strony.Stan faktyczny
Skarżący W. P. domagał się zmiany ostatecznej decyzji z 1995 r. ustalającej, że wykonywał działalność twórczą jako twórca ludowy przez 14 lat. Wniosek o zmianę decyzji został oparty na nowych dokumentach: zaświadczeniu z 2005 r. i piśmie starostwa z 2005 r., które miały wskazywać na rozpoczęcie działalności w 1950 r., a nie w 1960 r., jak podawał skarżący w pierwotnym postępowaniu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił zmiany decyzji, uznając nowe dowody za niewiarygodne i niepodstawne. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, zarzucając niezgodne z prawdą ustalenie daty rozpoczęcia działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej oddala skargę.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw [...] przy Ministrze Kultury i Sztuki z dnia [...] stycznia 1995 r. nr [...] ustalającej, że "W. P. od [...] do [...] tj. przez okres 14 lat wykonywał działalność twórczą jako twórca ludowy" - utrzymał w mocy własną decyzję.
W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że W. P. złożył wniosek z dnia 16 listopada 2007 r. uzupełniony oświadczeniem z dnia 26 stycznia 2008 r. domagając się zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw [...] przy Ministrze Kultury i Sztuki z dnia [...] stycznia 1995 r. ustalającej, że W. P. od [...] do [...] tj. przez okres 14 lat wykonywał działalność twórczą jako twórca ludowy.
Z ustaleń organu wynika, że decyzja Komisji z dnia [...] stycznia 1995 r. uwzględniała w całości żądanie W. P., toteż stosownie do art. 155 kpa, zmiana decyzji mogła nastąpić z uwagi na słuszny interes społeczny lub należycie wykazany interes strony. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, żadna z tych okoliczności nie zachodzi.
Składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, W. P. powołał ponadto dwa dokumenty: (1) zaświadczenie Gminy R. z dnia [...] września 2005 r. stwierdzające jakoby od 1950 r. rozpoczął działalność w charakterze twórcy ludowego, (2) pismo Starostwa Powiatowego w S. dnia [...] maja 2005 r. stwierdzające, że przez okres 55 lat wykonywał działalność twórczą osiągając "wspaniały dorobek poetycki".
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że pisma te budziły wątpliwości, dlatego też Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego z urzędu zwróciło się do Wójta Gminy R. i Starostwa Powiatowego w S. o udzielenie stosownych wyjaśnień. Wójt Gminy R., pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. wyjaśnił, że jego urząd nie posiadał i nie posiada żadnych dokumentów świadczących o działalności twórczej W. P., jednakże "po wielu skargach zainteresowanego do różnych instytucji oraz odwołań do organów II instancji, wezwano W. P. do złożenia oświadczenia z dnia [...] września 2005 r. o treści: "Ja W. P. urodzony [...] uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 272 Kodeksu karnego, oświadczam, że jestem poetą ludowym od 1950 roku do chwili obecnej i wydaje tomiki poezji przez siebie napisane." Oświadczenie to uznane zostało za dostateczną podstawę do wydania zaświadczenia z dnia [...] września 2005 r. Pismo wyjaśniające Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2008 r. potwierdza, że wydane przez tę Gminę zaświadczenie z dnia [...] września 2008 r. potwierdza, że wydane przez tę Gminę zaświadczenie z dnia [...] września 2005 r. nie było oparte o jakikolwiek dokumenty, o których mowa w art. 217 kpa i nie dotyczy "określonych faktów lub stanu prawnego".
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że pismo wyjaśniające Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2008 r. potwierdza, że wydane przez tę Gminę zaświadczenie z dnia [...] września 2005 r. nie było oparte o jakiekolwiek dokumenty, o których mowa w art. 217 kpa i nie dotyczy "określonych faktów lub stanu prawnego.", oraz, że nawet z oświadczenia W. P., które złożył [...] września 2005 r. wynika, że jest on urodzony [...], a więc w 1950 r. jako nieletni, nie mógł być jeszcze twórcą ludowym. Starosta Powiatowy w S. w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. oświadczył, że skierowane do W. P. pismo z dnia [...] maja 2005 r. jest "listem gratulacyjnym", wynikającym z roszczeń W. P. uhonorowania jego "codziennej twórczości w postaci wierszyków".
Zdaniem organu, wyjaśnienie to potwierdza także brak dowodu, aby W. P. rozpoczął działalność twórczą w 1950 r., a nie jak wcześniej podawał, z dniem 1 stycznia 1960 r. Analiza obu powyższych dokumentów oraz wyjaśnień do nich zawartych w piśmie Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz Starosty Powiatowego z dnia [...] lipca 2008 r. potwierdzają brak jakichkolwiek podstaw do zmiany decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2008 r. odmawiającej zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 1995 r.
Obszerną skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. P.; zarzucając niezgodne z prawdą wpisanie rozpoczęcia działalności twórczej w 1960 zamiast 1950 r., opisując swoje starania zmiany tego ustalenia, swoją trudną sytuację materialną, zły stan zdrowia - wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna; dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa zmiany ostatecznej decyzji Komisji do Spraw [...] przy Ministrze Kultury i Sztuki z dnia [...] stycznia 1995 r. ustalającej, że skarżący od [...] tj. przez okres 14 lat wykonywał działalność twórczą jako twórca ludowy.
Zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Postępowanie to nie zmierza jednakże do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną, a rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy.
Nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, przewidziany w art. 155 kpa, nie może prowadzić do "poprawiania" skutków powstających w rezultacie uprzednich twierdzeń strony, która składając swoje oświadczenie woli, uczyniła to z zamiarem wywołania określonych skutków prawnych. Twierdzenie skarżącego złożone w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym wskazujące, że rozpoczęcie działalności twórczej nastąpiło w 1960 r., nie może być zmienione w postępowaniu nadzwyczajnym, uregulowanym w art. 155 kpa.
Art. 155 kpa pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, ale powinien dokonać oceny czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany albo uchyleniu decyzji, jednakże organ nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu, że nie ma żadnego dowodu, który wskazywałby, że W. P. rozpoczął działalność twórczą w 1950 r., a nie jak podawał w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym - z dniem 1 stycznia 1960 r.
Należy ponadto stwierdzić, że nie zaistniała żadna z okoliczności wskazanych w art. 155 kpa, która umożliwiłaby zmianę decyzji ostatecznej, mocą której skarżący nabył określone prawo, a zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło