I SA/Wa 1312/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada oszczędności i dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo posiadania czwórki dzieci na utrzymaniu, dysponuje miesięcznym dochodem pozwalającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych oraz posiada znaczące oszczędności. Sytuacja materialna takiej osoby nie może być uznana za wyjątkowo trudną w rozumieniu przepisów PPSA.Stan faktyczny
E. S. wniosła skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu podała, że utrzymuje rodzinę (mąż, czwórka dzieci), jej miesięczne dochody wynoszą [...] zł, posiada mieszkanie, dom w budowie oraz oszczędności w wysokości [...] złotych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania E. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia: odmówić przyznania E. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], która organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia I. W., E. S. i P. W. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości D., powiat [...], województwo [...] obecnie na terytorium Republiki [...].
W następstwie wniesionej skargi E. S. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz czwórką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są dochody w wysokości [...] zł na który składają się dochód z tytułu umowy o dzieło wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu umowy o pracę jej męża w wysokości [...] zł. Skarżąca ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, domu w budowie o powierzchni [...] m2, oszczędności w wysokości [...] złotych. Dodała, że wszystkie jej dzieci są na utrzymaniu rodzin i uczą się, budowa domu jest finansowana z kredytu hipotecznego.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez E. S. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych.
Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa E. S. i jej rodziny nie może być uznana za trudną. Skarżąca wraz z mężem ma co miesiąc do dyspozycji łącznie dochód w wysokości [...] zł. Przy takiej kwocie dochodu nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem można przyjąć, że jest w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe i koszty ustanowienia w sprawie radcy prawnego tym bardziej, że ma zabezpieczone potrzeby bytowe. Ponadto skarżąca ujawniła, że zgromadziła oszczędności w wysokości [...] złotych. Nie można zatem uznać, że osoba, która legitymuje się takimi dochodami, ma zapewnione potrzeby bytowe i posiada oszczędności spełnia przesłanki o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uwzględniając powyższe uznać należało, że zasadnym jest odmowa przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło