I SA/Wa 1313/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. W. i P. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia 1. przyznać I. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. odmówić przyznania I. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] maja 2011 r, nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, skarżąca I. W. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Skarżąca ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem konieczne jest ustalenie czy jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Dokonując oceny sytuacji majątkowej w kontekście tej przesłanki stwierdzić należało, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie w częściowym zakresie. Na wstępie wspomnieć należy, że celem prawa pomocy jest pomoc podmiotom, które znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Tymczasem analiza treści oświadczenia majątkowego I. W. skłania do przyjęcia, że nie pozostaje ona w takiej sytuacji majątkowej, która nie pozwalałaby na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżąca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również uzyskuje regularnie co miesiąc świadczenie emerytalne, a zatem nie może być obiektywnie uznana za osobę ubogą. Z uwagi jednak na relację dochodu do wykazanych wydatków referendarz sądowy uznał, że uzasadnione jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, bo I. W. wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając do wyboru przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub zwolnienia od kosztów sądowych referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że uwzględnienie wniosku w tym zakresie eliminuje podstawową barierę dla ewentualnego rozpoznania skargi jaką jest opłacenie wpisu. Natomiast przyznanie profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest niezbędne, gdyż w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji skarżąca nie ma obowiązku zachowania przymusu adwokackiego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.