I SA/Wa 1316/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. ze skargi [...] S.A. z siedzibą P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę Miejską P. z dniem l stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości położonych w P., oznaczonych jako działki nr [...] zajętych pod drogę publiczną- ul. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2005 r. Zakłady [...] S.A. w P. wystąpiły o stwierdzenie nabycia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości położonych w P., oznaczonych jako działki nr [...] w obrębie [...], działki nr [...] w obrębie [...] działki nr [...] w obrębie [...] - zajętych pod drogę publiczną. Wniosek obejmował także działki nr [...] oraz [...], których nie dotyczyła niniejsza sprawa. Wojewoda Podkarpacki - działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku w odniesieniu do działek aktualnie oznaczonych numerami: [...], będących w użytkowaniu wieczystym Zakładów [...] S.A. w P., wskazując, że w dniu 31 grudnia 1998 r. w/w działki stanowiły własność Skarbu Państwa. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek wniesionego przez Zakłady [...] S.A. odwołania, Minister Budownictwa podniósł, iż - zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. -nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa ub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Organ odwoławczy podkreślił zatem, iż nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest w związku z tym od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. takich przesłanek jak: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie jej we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego i braku własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Minister ustalił też, że działki wymienione we wniosku, których dotyczyła decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2006 r., w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność Skarbu Państwa, co wynikało z treści ksiąg wieczystych KW nr [...]. Decyzją Wojewody Przemyskiego z dnia [...] stycznia 1992 r., zmienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r. zostało stwierdzone natomiast, że z dniem 5 grudnia 1990 r. Zakłady [...] S.A. w P. nabyły prawo użytkowania wieczystego do działek nr [...] w obrębie [...], a także do działek [...] w obrębie [...] oraz do działek [...] w obrębie [...] i działki nr [...],[...]w obrębie [...]. Część z tych działek została zajęta pod ulicę [...] w P. Po zmianie oznaczeń, działki zajęte pod drogę publiczną otrzymały numery: [...]. Ponieważ przepis art. 73 cytowanej ustawy odnosi się wyłącznie do nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego, co nie zachodziło w niniejszej sprawie, gdyż – jak wspomniano - w dniu 31 grudnia 1998 r. w/w działki stanowiły własność Skarbu Państwa, to tym samym w trybie powołanego przepisu, nie było możliwe orzekanie o przeniesieniu prawa własności ze Skarbu Państwa na jednostkę samorządu terytorialnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosły Zakłady [...] S.A. w P. Skarżący, wnosząc o uchylenie obu wydanych w tej sprawie decyzji, zarzucił organom naruszenie art. 8 i 10 k.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co zgromadzonego materiału dowodowego i poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, celem cyt. "wskazania przedmiotu wniosku strony". Ponadto skarżący zarzucił także naruszenie przez obie decyzje art. 73 ustawy z dnia 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, 872) przez błędną jego wykładnię podkreślając, że skarżąca Spółka nie może wykonywać prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części gruntu zajętego pod drogę publiczną, co skutkować będzie wystąpieniem przez nią na drogę procesu cywilnego przeciwko Gminie o odszkodowanie. Nadto skarżący prezentował pogląd, iż sformułowanie zawarte w w/w przepisie cyt. "nie stanowiące ich własności" odnosi się także do sytuacji, gdy nieruchomość wprawdzie jest własnością państwową lub samorządową, ale obciążoną prawem użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ badając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszały prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkowało to oddaleniem skargi. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną – zgodnie z którym, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1998 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji ściśle w nim przewidzianej. Powyższy przepis, mający charakter wywłaszczeniowy a nawet można powiedzieć nacjonalizacyjny, odnosi się do konkretnych tylko sytuacji i nie może być w związku z tym, interpretowany w sposób rozszerzający. Ponadto, z uwagi na fakt, że przepis ten wyklucza możliwość nabycia własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa, jeśli w dacie 31 grudnia 1998 r. nieruchomość taka stanowiła własność publiczną (vide: uzasadnienie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 1/2 opubl. ONSA 2000/1/13), nie może, z oczywistych względów, odnosić się do gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste. Prawo to bowiem nie może być ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność innego podmiotu niż Skarb Państwa czy jednostka samorządu terytorialnego. Z uwagi zatem na powyższe należy uznać, że skarżąca Spółka nie posiadała w ogóle interesu prawnego do występowania z wnioskiem o wydanie decyzji, w oparciu o przepis art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., w stosunku do działek oddanych jej w użytkowanie wieczyste. Z tego rodzaju wnioskiem mógł wystąpić jedynie dotychczasowy właściciel nieruchomości i to będący innym podmiotem niż jednostka samorządu terytorialnego czy Skarb Państwa. W związku z tym zatem, należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga została wniesiona przez podmiot nie mający interesu prawnego w sprawie – w rozumieniu art. 28 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. trzeba zauważyć, że organy ani nie uniemożliwiały, ani też nie utrudniały wnioskodawcy zapoznania się z aktami sprawy a brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, nie stanowił - w realiach tej sprawy - uchybienia, mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Również zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy był całkowicie chybiony. Sytuacje, w których przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest obligatoryjne reguluje przepis art. 89 § 1 k.p.a. Należą do nich przypadki: gdy przeprowadzenie rozprawy miałoby przyspieszyć lub uprościć postępowanie, gdy ma to zapewnić cel wychowawczy i gdy wymaga tego przepis prawa. Ponadto – w myśl art. 89 § 2 k.p.a. - organ powinien przeprowadzić rozprawę gdy, w sprawie występuje wielość stron i zachodzi potrzeba uzgodnienia ich interesów oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych albo w drodze oględzin. Żadna z w/w sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodziła. Stan faktyczny był w niej bezsporny i nieskomplikowany. Reasumując, należy zauważyć, że jeśli użytkownik wieczysty nie może z jakichkolwiek powodów w pełni realizować swojego prawa, to przysługują mu odpowiednie środki przewidziane kodeksem cywilnym, natomiast postępowanie administracyjne nie może być tej sytuacji traktowane jako swego rodzaju "zastępczy środek zaradczy". Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.