I SA/Wa 1318/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-05

Skład orzekający: Marta Kołtun – Kulik, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo obliczył dochód rodziny na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, uwzględniając dochód uzyskany w roku następującym po roku bazowym, mimo jego późniejszej utraty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo obliczyły dochód rodziny na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego. Uzyskanie dochodu w roku następującym po roku bazowym, nawet jeśli później został on utracony, stanowiło podstawę do zastosowania przepisów o uzyskaniu dochodu, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna W. K. Wójt Gminy P. odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom błędne wyliczenie dochodu, twierdząc, że jej dochody nie przekroczyły kryterium 800 zł na osobę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2016 r., nr ŚW.441.474.2016, o odmowie przyznania A. K. świadczenia wychowawczego. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznymi i prawnym. Pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. A. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko W. K. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...]maja 2016 r., nr [...], odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na W. K., wskazując na przekroczenie przez stronę ustawowego kryterium dochodowego. Od powyższej decyzji A. K. wniosła odwołanie podnosząc, że w 2014 r. i 2015 r. dochód na jednego członka rodziny nie przekroczył wymaganego kryterium 800 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że kwestie przyznania świadczenia wychowawczego reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 – dalej u.p.p.). Stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200 zł. Ponadto pierwsze dziecko oznacza jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia (art. 2 pkt 14 ustawy). Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na ukończenie 18 roku życia przez córkę M. K., A. K. wniosła o przyznanie świadczenia syna na W. K., urodzonego dnia 16 maja 1999 r. Organ został zatem zobowiązany do wyliczenia wysokości dochodu na jednego członka rodziny, tak jakby to było jedyne dziecko strony, przy czym dochód rodziny w przeliczeniu na jednego jej członka nie mógł przekroczyć 800zł miesięcznie. W wyniku toczącego się postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni, w przeliczeniu na osobę wyniósł 979,63 zł, a zatem zostało przekroczone kryterium dochodowe do przyznania świadczenia. Organ wskazał przy tym, iż stosownie do art. 48 ust. 2 u.p.p w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Z akt sprawy wynika, że cały dochód rodziny uzyskany w 2014 r. jest dochodem utraconym, oprócz uzyskanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (M. K. w wysokości 1500 zł i A. K. w wysokości 6000 zł.). Jednakże w dniu 30 października 2015 r. wnioskodawczyni zawarła umowę o pracę na czas określony (zastępstwo nieobecnego pracownika) z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w P. Stosownie do art. 7 ust. 2 u.p.p. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym organ I instancji był zobligowany do uwzględnienia dochodów uzyskanych z zawartej w dniu 30 października 2015 r. umowy o pracę. Na powyższą decyzję A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, że 2014 r. dochód jej 3 - osobowej rodziny składał się miesięcznie z jej pensji w wys. 1242, 20 netto, 500 zł. alimentów na syna W. (przez cały rok), 500 zł. alimentów na córkę M. (przez 3 miesiące: październik, listopad, grudzień) oraz zarobków córki M. w wys. 2214,25 zł. (za cały rok). Z kolei w roku 2015 dochód rodziny Skarżącej to 1291,16 zł. netto, 500 zł. alimentów na syna W. (do listopada 2015r.), oraz 500 zł. alimentów córki M. (do października 2015 r. Od listopada 2015 r. pensja Skarżącej wynosiła 2313,90 zł netto, bez alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. Powyższe wyliczenie zdaniem Skarżącej wskazuje, że żadnym miesiącu 2014 r. i 2015 r. jej dochód nie przekroczył kryterium 800 zł. na osobę, uprawniającego ją do przyznania świadczenia wychowawczego. GOPS podał kwotę 2938,90 zł. jako jej dochód uzyskany w grudniu 2015 r. Jest to jednak niezgodne ze stanem faktycznym, ponieważ doliczono alimenty z 2014r., których decyzją GOPS z grudnia 2015 r. Skarżąca już otrzymywała. Taki sposób wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie poprzez dodanie do dochodu uzyskanego w 2014 r. dochodu uzyskanego w 2015 r., jest zdaniem strony krzywdzące i nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznej sytuacji materialnej jej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r., Skarżąca oświadczyła, że nadal wykonuje pracę na podstawie umowy na zastępstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy P. odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. K. Skarżąca A. K. jako matka małoletniego W. złożyła wniosek w oparciu o treść art. 4 ust. 1 – 3 u.p.p. Warunkiem przyznania świadczenia jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł. (art. 5 ust. 3 u.p.p. ). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwotę 1200 zł (art. 5 ust. 4 u.p.p.). Poza sporem jest, że syn Skarżącej nie jest dzieckiem niepełnosprawnym. Stąd też wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 u.p.p. wynoszący 800 zł. Podkreślenia wymaga, że pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie u.p.p. tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 u.p.p.). W niniejszej sprawie niesporne jest, że cały dochód rodziny uzyskany w 2014 r. jest dochodem utraconym za wyjątkiem świadczeń uzyskanych z funduszu alimentacyjnego dla M. K. 1500 zł i dla A. K. 6000 zł. Z akt administracyjnych wynika także, że A. K. zawarła z Miejsko-Gminnym OPS w P. w dniu 30 października 2015 r., umowę o pracę na czas określony związany z zastępstwem nieobecnego pracownika. Zdaniem organów stanowiło to uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20c (organ błędnie wskazał lit. d) u.p.p. i winno być wliczone do dochodu zgodnie z zasadami określonymi art. 7 ust. 2 u.p.p. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zdaniem Skarżącej, ustalenia dokonane przez organy administracji są błędne ponieważ nie uwzględniają jej faktycznej sytuacji finansowej. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie wskazała ona, że faktycznie uzyskuje nadal wynagrodzenie za świadczenie pracy w oparciu o umowę o zastępstwo, jednakże jeszcze w 2015 r. utraciła prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, co podkreślała także w zarzutach zawartych w skardze i co wpływa na rzeczywiste zmniejszenie się dochodu. Ocena okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie prowadzi, zdaniem Sądu do wniosku, że indywidualne, osobiste odczucie Skarżącej, nie zmienia oceny decyzji wydanych przez organy, jako dokonanych zgodnie z prawem. Podkreślić należy, że bezspornym jest, iż dochód w rodzinie A. K. został obliczony prawidłowo za rok 2014 r. Uzyskanie w 2015 r. i nadal wynagrodzenia z tytułu opisanej wyżej umowy o pracę stanowi o uzyskaniu przez nią dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. c) u.p.p. w jego literalnym brzmieniu, co uzasadniało zastosowanie przez organy w sprawie niniejszej art. 7 ust. 2 u.p.p. Natomiast zaistniałe pomniejszenie wspomnianego dochodu o wysokość utraconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie wpływa na prawidłowość oceny dokonanej przez organy, gdyż nie stanowi o utracie dochodu w rozumieniu art. 7 ust.1 u.p.p. Zamknięty katalog przyczyn utraty dochodu wymieniony jest bowiem w art. 2 pkt 19 lit. a-j. Utrata świadczenia alimentacyjnego, o którym mowa w lit. g, nie odnosi się do sytuacji Skarżącej, gdyż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie doszło do utraty zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. Organy administracji trafnie oceniły zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku A. K. zgodnie z jej żądaniem. Wskazana wyżej ocena nie przesądza jednak o uprawnieniu Skarżącej do wnioskowanego świadczenia w następnym roku. Jeżeli jej obecna sytuacja finansowa nie ulegnie zmianie będzie mogła ubiegać się o jego pozytywne rozpatrzenie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło