I SA/Wa 1318/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500 plus postanawia : I. przyznać A. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 30 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje syn w wieku [...] lat oraz córka w wieku [...]lat. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci. Poinformowała, że córka studiuje na Uniwersytecie Medycznym w [...] na I roku studiów dziennych, a syn jest uczniem II klasy Liceum w [...]. Oświadczyła, że pracuje jako pracownik socjalny w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] i jej jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni [...] m ² o wartości [...] zł, oraz trzy działki : o powierzchni [...]ha - współwłasność z byłym mężem, działkę o powierzchni [...] m ² na której stoi dom wnioskodawczyni oraz działkę o powierzchni [...] m ² - współwłasność z byłym mężem, działka sąsiadująca z domem oraz samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...] r. o wartości ok. [...] zł. Innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Jako stałe zobowiązania finansowe wnioskodawczyni wskazała kredyt hipoteczny na zakup domu, którego miesięczna rata spłaty wynosi [...], co w przeliczeniu na złotówki wynosi ok. [...] zł, opłatę za energię elektryczną w wysokości [...] zł oraz gaz w wysokości [...] zł. W sumie miesięczne zobowiązania wnioskodawczyni wynoszą ok [...]zł. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 16 lutego 2017 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem i kształceniem dwójki dzieci, (np. koszty dojazdów, zakupu obiadów, wynajmu pokoju lub mieszkania, zakupu podręczników i innych niezbędnych materiałów edukacyjnych, koszty ew. dodatkowych zajęć, itp.) i skąd posiada środki finansowe na ich opłacenie. Zapytano wnioskodawczynię, czy studiująca córka uzyskuje jakikolwiek dochód, a jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości i z jakiego tytułu oraz czy wnioskodawczyni ma przyznane na dzieci alimenty, a jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości oraz czy je otrzymuje i od kogo, czy też ich nie otrzymuje. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem w jakiej wysokości i od kogo otrzymuje pomoc finansową i czy pomoc tą otrzymuje regularnie, np. miesięcznie, czy też jednorazowo. Zapytano, czy wnioskodawczyni sama opłaca rachunki związane z utrzymaniem domu, czy też dokonuje tego inna osoba, a jeśli tak, należało wskazać kto opłaca rachunki. Wezwano wnioskodawczynię do złożenia oświadczenia, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i czy sama zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m ², czy też wspólnie z innymi osobami, a jeśli tak, należało podać wysokość dochodów osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zapytano, czy oprócz wskazanych zobowiązań stałych z tytułu spłaty kredytu, opłat za energię elektryczną i gaz wnioskodawczyni ponosi inne wydatki np. związane z zakupem paliwa i naprawą samochodu, ogrzewaniem domu, opłatami za telefon, wodę, wywóz odpadów stałych i płynnych, itp., a jeśli tak, należało wskazać jakie inne wydatki ponosi i skąd posiada środki finansowe na ich opłacenie, bądź też należało wskazać, kto je opłaca. Wezwano wnioskodawczynię do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego, w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, dla siebie oraz dzieci, oraz skąd posiada środki finansowe na ich zakup. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy z tytułu posiadania trzech działek uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z tytułu dzierżawy, najmu, itp., jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego dochód ten jest uzyskiwany. Zapytano, czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wezwano także wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów lub wykazów z posiadanych przez nią rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 13 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia oraz dokumenty. Z nadesłanych dodatkowych informacji wynika, że koszty jakie wnioskodawczyni ponosi w związku z utrzymaniem dwójki dzieci wynoszą [...] zł – cena zakupu biletu miesięcznego dla syna oraz koszt podręczników - ok. [...] zł. Wydatki związane ze studiami córki wynoszą : tytułem wynajmu pokoju [...] zł, plus kieszonkowe [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że córka otrzymuje z Akademii Medycznej stypendium socjalne w wys. [...] zł od października 2016r. oraz finansowo pomaga jej dziadek, dwie babcie i sporadycznie ojciec. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ma orzeczone alimenty na dzieci w wysokości [...] zł na każde ([...]zł), jednak były mąż od 2008r. nie płaci alimentów. Na potwierdzenie powyższego załączyła zaświadczenie od komornika o bezskutecznej egzekucji. Wyjaśniła, że od 2010 r. miała wypłacane alimenty z Funduszu Alimentacyjnego na syna w wys. [...] zł do listopada 2015 r. oraz na córkę w wys. [...] zł w okresie jej nauki. Wskazała, że były mąż sporadycznie zaczął płacić część zasądzonych alimentów (od końca 2016 r. w wysokości ok. [...] zł, co jakiś czas). Wnioskodawczyni oświadczyła, że finansowo pomaga jej była teściowa przekazując ok. [...] zł miesięcznie oraz matka, która pożycza jej różne sumy pieniężne i dwa razy w tygodniu zaprasza na obiady syna. Zaznaczyła, że finansowo pomagają jej również znajomi pożyczając pieniądze, które później w miarę swoich możliwości finansowych oddaje. Wnioskodawczyni podała, że mieszka w domu tylko z synem i sama opłaca wszystkie rachunki za dom, w miarę swoich możliwości finansowych. Poinformowała, że nie ponosi kosztów ogrzewania domu, gdyż dom ogrzewany jest drewnem, które w tym roku otrzymała od znajomych. Wskazała, że nie ponosi także kosztów opłat za wodę, gdyż posiada własną studnię i ponosi jedynie koszt prądu zużywanego przez pompę elektryczną pobierającą wodę ze studni. Oświadczyła, że na opłaty za trzy numery telefonów (swój, córki i syna) przeznacza ok. [...] zł miesięcznie. Wskazała, że ponosi także opłaty związane z zakupem paliwa-gaz do samochodu wynoszące ok. [...] zł miesięcznie, gdyż pracuje w odległości ok. [...]km od miejsca zamieszkania i dojeżdża do pracy. Podała, że miesięczne koszty naprawy samochodu, to ok. [...] zł. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Wyjaśniła, że na zaświadczeniu z MGOPS w [...], gdzie pracuje podano kwotę [...] zł, jednak z kwoty tej jest potrącana kwota [...] zł tytułem spłaty pożyczki z Funduszu Socjalnego. Oznajmiła, że pożyczkę w wysokości [...] zł otrzymała we wrześniu 2016 r. i będzie ją spłacać do września 2017 r. Podała, że z tytułu posiadania [...] działek nie uzyskuje żadnych dochodów. Wyjaśniła, że na jednej z tych działek o pow. [...] m ² znajduje się dom w którym mieszka, druga działka o pow. [...] m ² sąsiaduje z domem i jest współwłasnością z byłym mężem. Działka ta została wystawiona do sprzedaży w Agencjach Nieruchomości w [...] i na portalach internetowych. Na trzeciej z działek o pow. [...] ha, na której znajduje się staw jest ustanowiony zarząd trwały właściwego starosty i został złożony wniosek o unieważnienie aktu notarialnego nabycia tej działki. Wnioskodawczyni podała, że dnia 1.03.2017 r. otrzymała wsparcie w spłacie kredytu mieszkaniowego w wys. [...] zł, na okres od 03.2017r. do 08.2018 r., gdyż rata za dom, w którym mieszka wynosi [...], tj. ok. [...] zł miesięcznie. Oznajmiła, że nie jest w stanie spłacać tak wysokiej raty kredytu, dlatego posiada duże zaległości w spłacie kredytu. Oświadczyła, że posiada także zaległości w opłatach stałych, np. za energię elektryczną i gaz. Wyjaśniła, że nie posiada rachunku bankowego, a jej pensja wpływa na konto jej matki, do którego jest upoważniona. Dodała, że jest osobą niepełnosprawną, z orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności z powodu wypadku samochodowego, któremu uległa w 2009 r. Zaznaczyła, że ma kłopoty z chodzeniem i musi poruszać się przy pomocy samochodu. Na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej, majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej wnioskodawczyni dołączyła liczną dokumentację. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała i udokumentowała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego dochodu oraz otrzymywanej pomocy ze strony rodziny i znajomych przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, wychowaniem i wykształceniem dwójki dzieci, nie jest w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.