I SA/Wa 1319/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kredytu studenckiego oddala skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku P.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] o odmowie częściowego umorzenia kredytu studenckiego udzielonego na podstawie umowy o kredyt nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. zawartej z Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. Oddział w [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny: P.G. w dniu [...] lipca 2002 r. zwrócił się do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu o umorzenie kredytu studenckiego udzielonego na podstawie umowy kredytu nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. zawartej z Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. Oddział w [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że spłata kredytu jest dla niego bardzo ciężkim obciążeniem, ponieważ jako nauczyciel stażysta otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1046 złotych brutto z czego na wynajem mieszania plus dojazdy do pracy musi wydać 500 zł. Dodatkowo jest chory na długotrwałą chorobę [...]. Na jego trudną sytuacje składa się ponadto sieroctwo oraz to, iż jest dzieckiem byłych pracowników PGR. Komisja do Spraw Pożyczek i Kredytów Studenckich w dniu [...] lutego 2002 r. zaopiniowała negatywnie wniosek P.G. W dniu [...] marca 2003 r. P.G. złożył dodatkowe pismo, które stanowi polemikę z opinią Komisji. Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił częściowego umorzenia kredytu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że fakt posiadania trudnej sytuacji materialnej, będącej wynikiem osiągania niskich dochodów bez wskazania i udokumentowania innych zdarzeń losowych nie stanowi podstawy umorzenia części kredyt. P.G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że komisja nie dołożyła należytej staranności w rozpatrywaniu jego wniosku i nie zebrała w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zarzucił nie uwzględnienie przez organ art. 2 oraz art. 66-69 Konstytucji RP. Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. Organ wskazał, że wnioskodawca został szczegółowo poinformowany, iż w celu ubiegania się o częściowe umorzenie kredytu powinien ujawnić wszystkie dokumenty, które świadczą o jego trudnej sytuacji życiowej. Przedstawione przez P.G. zaświadczenia potwierdzały natomiast zatrudnienie oraz posiadanie środków finansowych pozwalających przynajmniej na częściową spłatę zaciągniętego zobowiązania. Minister stwierdził ponadto, że zarzuty dotyczące prawy komisji są nieuzasadnione. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi P.G. do do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze powtórzone zostały zarzuty podnoszone przez P.G. w trakcie postępowania przed Ministrem Edukacji Narodowej i Sportu, które jego zdaniem świadczą o ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący wskazał ponadto, że w związku z nagłym stwierdzeniem u niego choroby jest zmuszony do przyjmowania kosztownych leków, a koszt leczenia określił na kwotę 500-600 złotych. Zdaniem skarżącego w związku z nagłym pogorszeniem zdrowia i ponoszonymi z tego tytułu wydatkami, nie może spłacać kredytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowienie z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 1522/03 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie ze skargi P.G. do czasu wyjaśnienia w drodze uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny wątpliwości prawnej co do charakteru prawnego rozstrzygnięcia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Postanowienie z dnia 18 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I SA/WA 1319/05 podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich (Dz. U. Nr .108 poz.685) pożyczki studenckie i kredyty studenckie mogą być częściowo lub w całości umorzone. Przy czym podstawą umorzenia pożyczek studenckich i kredytów studenckich są w szczególności: 1) trudna sytuacja życiowa pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy, 2) trwała utrata zdolności do spłaty zobowiązań, 3) brak prawnych możliwości dochodzenia roszczeń, 4) dobre wyniki ukończenia studiów. Przy czym szczegółowe zasady umarzania kredytów studenckich, w dniu wydania zaskarżonej decyzji, regulowało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów studenckich i pożyczek studenckich, wysokości kredytu studenckiego i pożyczki studenckiej, warunków i trybu rozliczeń z tytułu pokrywania odsetek należnych bankom od kredytów studenckich oraz wysokości oprocentowania pożyczki i kredytu studenckiego spłacanego przez pożyczkobiorcę lub kredytobiorcę (Dz. U. Nr 126, poz. 835 ze zm.). Zgodnie z § 14 ust. 7 tego rozporządzenia w przypadkach trudnej sytuacji życiowej kredytobiorcy pożyczka lub kredyt mogą być umorzone częściowo na jego wniosek. W przeciwieństwie do obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 1 września 2004 r. (Dz. U. nr 196, poz. 2017) akt ten nie definiował pojęcia "trudna sytuacja materialna". Nie budzi wątpliwości, że umorzenie kredytu studenckiego jest formą pomocy przyznawaną na podstawie uznania administracyjnego. Decyzja podejmowana w trybie § 14 ust. 7 powołanego rozporządzenia ma charakter uznaniowy, ustawodawca używa bowiem zwrotu "może". Zakres kontroli decyzji, wydanej w ramach władzy dyskrecjonalnej organu administracji publicznej, przez sąd administracyjny jest ukształtowany specyficznie. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 Kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Kwestionowana przez skarżącego decyzja odpowiada tym kryteriom. Minister Edukacji Narodowej i Sportu orzekając w sprawie poddał ocenie wszystkie istotne okoliczności warunkujące umorzenie kredytu studenckiego. Decyzja została wydana na podstawie opinii Komisji do Spraw Pożyczek i Kredytów Studenckich z dnia [...] lutego 2003 r., która negatywnie zaopiniowała częściowe umorzenie kredytu skarżącemu. Dodatkowo Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że sytuacja materialna skarżącego, który osiąga dochody pozwalające na przynajmniej częściową spłatę zaciągniętego zobowiązania. Wskazano, że skarżący nie udokumentował ponoszonych kosztów leczenia, Nie jest natomiast obowiązkiem organu poszukiwanie dodatkowych dowodów potwierdzających ponoszone wydatki na leczenie, ponieważ z istoty postępowania w sprawie umorzenia kredytu studenckiego wynika konieczność udokumentowania sytuacji stanowiącej podstawę do przyznania pomocy. W ramach postępowania w sprawie o częściowe umorzenie kredytu organ orzeka na podstawie dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę. Zdaniem Sądu Minister ocenił całość dokumentacji przedstawionej przez skarżącego, nie dokonując przy tym wybiórczej oceny, a samą decyzję o odmowie umorzenia kredytu organ uzasadniły w sposób przekonujący. Skoro zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga P.G. nie mogła zostać uwzględniona. Skarżący natomiast jeżeli uważa, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej może złożyć nowy wniosek o umorzenie kredytu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.