I SA/Wa 1320/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie umorzenia uznanych za nienależne świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu 5 lipca 2010 r. K. K. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki L. W. Wcześniej Ośrodek Pomocy Społecznej w L. , przychylając się do prośby skarżącej rozłożył zobowiązanie na raty po [...] zł miesięcznie poczynając od miesiąca marca 2010 r. Rozpoznając złożony wniosek o umorzenie należności organ administracji stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia. Organ ustalił, że średni dochód miesięczny rodziny K. K. wynosi [...] zł, na który składają się alimenty od Z. W. w wysokości [...] zł miesięcznie, alimenty z funduszu w wysokości [...] zł i świadczenia ze świadczeń rodzinnych w wysokości [...] zł . Z dokumentów wynika również, że w marcu 2010 r. K. K. otrzymała [...] zł tytułem zaległych alimentów. Odwołanie od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] sierpnia [...] 2010 r. odmawiającej umorzenia uznanych za nienależne świadczeń z funduszu alimentacyjnego złożyła K. K. Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ewentualna decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy. W sprawie ustalono, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, w rodzinie nie występują też żadne dysfunkcje. W ocenie Kolegium brak jest szczególnych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny ( dochodowej i rodzinnej), które przemawiałyby za umorzeniem pozostałej do spłacenia kwoty. Skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2001 r. wniosła K. K. W uzasadnieniu skargi przedstawiła zarzuty dotyczące postępowania pracowników OPS w L. wobec jej osoby. Wskazała również, że nie zgadza się z ustaleniem, że pobrała nienależne świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Opisała również trudności z odzyskaniem należności alimentacyjnych w drodze egzekucji sądowej . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa . Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek K. K. o umorzenie należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych na dziecko L. W. jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Obowiązkiem sądu w niniejszej sprawie jest więc ocena legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr[...] , utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Punkt wyjścia do rozważań musi stanowić treść art. 23 ust. 8 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm. – dalej ustawa), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Konstrukcja cytowanego przepisu wskazuje, że decyzja w zakresie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, załatwienie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygniecie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem oraz czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i czy należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia, jako wyjątek od zasady zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Ustawa nie precyzuje kryteriów umorzenia nienależnie pobranych świadczeń odnosząc się jedynie do nieostrego kryterium "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny". Ustalenie, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w przepisie leży w gestii właściwego organu administracji publicznej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż organy administracji przeprowadziły wyczerpującą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonały wnikliwej analizy sytuacji majątkowej oraz rodzinnej skarżącej w kontekście przesłanek zawartych w art. 23 ust. 8 ustawy. W złożonym wniosku o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną .Na podstawie akt sprawy organy ustaliły , że K. K. w dniu 28 stycznia 2010 r. zobowiązała się do spłaty nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego od marca 2010 r. do września 2010 r. Na moment wydawania decyzji przez organ I instancji kwota należności głównej wynosiła [...] zł plus odsetki w kwocie [...] zł. Dochód miesięczny jej [...] rodziny wynosi [...] zł, na który składają się: alimenty od Z.W. w kwocie [...] zł, alimenty z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł oraz świadczenia rodzinne w kwocie [...] zł. Ponadto organ ustalił, że w marcu 2010 r. skarżąca otrzymała kwotę [...] zł tytułem alimentów. Ponadto organ ustalił, że w rodzinie nie występują, żadne dysfunkcje. Na tej podstawie organy administracji przyjęły, że skarżąca nie powołała się w toku postępowania na żadne okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, które dały podstawy do uznania, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 23 ust. 8 ustawy, co uprawniało organ do odmowy umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń. Z takim stanowiskiem należy się zdaniem sądu zgodzić. Kwota [...] zł na osobę w rodzinie, w ocenie Sądu, przy rozważnym gospodarowaniu pozwoli zaspokoić niezbędne potrzeby bytowe rodziny. Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że postępowanie dotyczące obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz postępowanie dotyczące umorzenia nienależnie pobranych świadczeń cechuje odrębność. Oznacza to, że kontrola sądu w niniejszej sprawie ograniczona jest do badania przesłanek dotyczących umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. W ramach tego postępowania nie może natomiast oceniać prawidłowości decyzji Burmistrza L. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], uznającej za nienależne świadczenie pobrane na osobę uprawnioną L. W. z funduszu alimentacyjnego za okres 1 kwietnia 2009 r. do 31 maja 2009 r. Z tego względu kwestie, które podnosiła skarżąca, dotyczące wyegzekwowania przez komornika sądowego alimentów za kwiecień 2009 roku bądź nie, nie mogły być przedmiotem oceny sądu w ramach niniejszego postępowania . Również w ramach tego postępowania sąd nie mógł zająć się oceną działania Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w toku postępowania nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).