I SA/Wa 1321/18

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia I. przyznać B. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca podał, że nie uzyskuje żadnego dochodu, a żona uzyskuje dochód z tytułu wykonywania prac dorywczych w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku w tym domu, mieszkania, nieruchomości rolnej czy innej nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Dodał, że żona także nie posiada żadnego majątku. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawca wskazał koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] zł z czego większość przeznaczana jest na zakup lekarstw. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezdomną i bezrobotną nie posiadającą stałego źródła dochodu. Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2018 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznania prawa pomocy poprzez podanie w jakim zakresie wnioskodawca wnosi o przyznanie prawa pomocy, czy w tylko zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy także w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego lub adwokata). Zapytano wnioskodawcę, skąd posiada środki finansowe na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania, które określił na kwotę [...] zł podczas, gdy uzyskiwany dochód miesięczny z jakiego się utrzymuje wraz z żoną to [...] zł. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem od kiedy jest osobą bezrobotną i czy podejmuje próby znalezienia pracy stałej oraz czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, czy też nie, jeśli ma przyznany zasiłek, należało podać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do wskazania, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło a jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz podać tytuł z którego dochód ten jest uzyskiwany. Zapytano czy żona wnioskodawcy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu pracy dorywczej w wysokości [...] zł uzyskuje jakikolwiek inny dochód, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz tytuł z jakiego dochód ten jest uzyskiwany. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem skąd posiada środki finansowe na bieżące utrzymanie siebie, w tym na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, bądź też przy czyjej pomocy się utrzymuje oraz w jakiej wysokości wnioskodawca ponosi koszty związane z leczeniem. Wezwano wnioskodawcę do wskazania, gdzie mieszka dom/mieszkanie i czyją stanowi on własność, gdyż w nadesłanym formularzu podał, że nie posiada zarówno domu jak i mieszkania oraz czy ponosi, a jeśli tak, to jakie miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania/lokalu w którym mieszka, należało je wyszczególnić (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz odpadów, itp.) i podać ich wysokość. Zapytano wnioskodawcę czy wynajmuje dom/mieszkanie/lokal, a jeśli tak, należało podać od kogo i jakie ponosi miesięczne koszty związane z najmem. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych czy państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, jakiego rodzaju pomoc i w jakiej wysokości lub formie (np. zasiłki stałe, celowe, dofinansowanie posiłków, itp.) oraz czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, krewnych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego swojego oraz żony z dwóch ostatnich miesięcy, bądź też złożenia oświadczenia, że wnioskodawca oraz żona nie posiadają żadnych kont bankowych. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 28 sierpnia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości [...] zł oraz z pracy dorywczej z której średni miesięczny dochód wynosi [...] zł. Wskazał, że żona uzyskuje także dochód z tytułu wykonywanej pracy dorywczej w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że od około roku jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i poszukuje pracy. Podał, że obecnie zamieszkuje w pustostanie i w związku z tym nie ponosi kosztów związanych z opłatami za mieszkanie, czy też kosztów najmu domu lub mieszkania. Wnioskodawca wskazał, że koszty związane z leczeniem wynoszą [...] zł miesięcznie. Oznajmił, że otrzymuje sporadycznie pomoc z opieki społecznej w postaci racji żywnościowych, środków higienicznych czy też pomocy na zakup leków. Oświadczył, że otrzymuje także pomoc od brata w postaci żywności. Wnioskodawca wraz z zoną złożyli oświadczenia, że nie posiadają rachunków bankowych. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 t.j.) powoływanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy utrzymującego się z dochodu uzyskiwanego z renty socjalnej i prac dorywczych jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.