I SA/Wa 1322/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-06

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Marek Leszczyński, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na remont domu zniszczonego przez powódź, uzasadniona wątpliwościami co do przyczyn szkód i uznaniowym charakterem świadczenia, mieści się w granicach uznania administracyjnego i czy nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji przekroczyły granice uznania administracyjnego i naruszyły przepisy prawa materialnego, odmawiając przyznania zasiłku celowego na remont domu zniszczonego przez powódź. Jedynym kryterium przyznania takiego zasiłku jest poniesienie strat w wyniku zdarzenia losowego, a nie ocena sytuacji dochodowej czy mieszkaniowej wnioskodawcy, zwłaszcza w kontekście wytycznych dotyczących pomocy powodzianom, które przewidywały uproszczone procedury i możliwość przyznania pomocy do określonej kwoty niezależnie od dochodu.
Stan faktyczny
N. F. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na remont domu zniszczonego przez powódź w 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, uznając, że szkody nie są jednoznacznie spowodowane powodzią, a opinia biegłego wskazywała na inne przyczyny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku i fakt, że wnioskodawczyni nie utraciła mieszkania ani nie zostało ono zniszczone. N. F. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i k.p.a. oraz błędne ustalenie jej sytuacji życiowej i mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Marek Leszczyński WSA Joanna Skiba Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania N. F. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na remont domu i części jego wyposażenia w związku z powodzią w 2012 r. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [..] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na remont domu i części jego wyposażenia w związku z powodzią w 2012 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że N. F. wystąpiła w dniu [...] lutego 2011 r. z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku celowego w wysokości [...] zł. Wniosek swój uzasadniła tym, że budynek mieszkalny, którego jest właścicielką uległ zniszczeniu wskutek podtopienia wywołanego powodzią z 2010 r. Uszkodzenia zostały udokumentowane w ekspertyzie sporządzonej przez firmę [...] sp.j. i w wycenie prac remontowych, które zostały sporządzone na jej zlecenie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] nakazał N. F. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w D. określając termin wykonania tych prac do [...] lipca 2011 r., Organ pierwszej instancji dopuścił dowód z ww. ekspertyzy, jak również dopuścił dowód z opinii biegłego, orzeczenia i informacje innych urzędów, a także dowód z oględzin przeprowadzonych w terenie. Dokonując ich oceny uznał, że nie wskazują one jednoznacznie, że przyczyną wystąpienia szkód była powódź w 2010 r. W zawiązku z powyższym zdecydował o powołaniu dla oceny powyższych okoliczności biegłego A. N. W sporządzonej opinii biegła uznała, że nie zauważyła śladów pozostawionych przez wodę w budynku położonym przy ul. [...] w D. W jej ocenie rysy i pęknięcia na ścianach budynku mogą być skutkiem wadliwego wykonania robót oraz słabego jakościowo materiału użytego w budynku jak i jego naturalnego zużycia. Tym okolicznościom biegła przypisała związek z aktualnym stanem technicznym budynku. Organ zgodził się z tą opinią uznając ją za wiarygodną. Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił przyznania zasiłku celowego na remont domu i części jego wyposażenia w związku z powodzią w 2012 r. Od decyzji organu pierwszej instancji N. F. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Jej zdaniem odmowa jest wynikiem osobistych uprzedzeń Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. W ocenie N. F. wszystkie opisane usterki są skutkiem powodzi i wysadzenia wału w maju 2010 r. Uważa ona, że zarówno ekspertyza jak i wycena szkód jednoznacznie wskazują, że szkody zostały spowodowane przez powódź. Zdaniem N. F. organ bezpodstawnie dopuścił się przesłuchania swoich świadków, którzy nie powinni być powoływani na okoliczność przyczyn wystąpienia szkód budowlanych, ale na okoliczność wystąpienia powodzi. Strona zakwestionowała również opinię A. N., wskazując, że została ona sporządzona rok i siedem miesięcy po wystąpieniu powodzi, nie zgodziła się również z wnioskami i ocenami biegłej. Odwołująca się podniosła również, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, życiowej i rodzinnej. W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. w pierwszej kolejności dokonało analizy przepisów materialno prawnych w tym art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (t.j.Dz. U. nr 175, poz. 1362 ze zm.) – dalej jako u.p.s. podkreślając, że przyznanie zasiłku w tej formie ma charakter uznaniowy, dlatego nie ma obowiązku przyznania zasiłku każdemu wnioskodawcy, poprzedzając wydanie decyzji dogłębną analizą sytuacji danej osoby. W ocenie organu drugiej instancji poza sporem jest to, że budynek, którego dotyczy wniosek jest w złym stanie technicznym. Kolegium powołało się przy tym na wyniki ekspertyzy [...] spółka jawna z p. z której wynika, że uszkodzenia są wynikiem majowej i czerwcowej powodzi oraz wysadzenia wału w roku 2010. Na przyczyny uszkodzeń zwrócił również uwagę mgr. inż. T. L., który sporządził wycenę szkód po powodzi na kwotę [...] zł. Kolegium wskazało również, że uszkodzenia zostały przeanalizowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Organ odwoławczy zaznaczył również, że biegła A. N. powołana w sprawie co do zasady potwierdziła stan budynku wynikający z wyżej wymienionych dokumentów. Kolegium wskazało na sporną kwestię jaką jest ustalenie przyczyn powstania uszkodzeń. Zauważyło, że N. F. uważa, ze zły stan techniczny budynku i opisane uszkodzenia powstały na skutek wysokiego stanu wód gruntowych, które zalały piwnicę i kotłownię, a także wpłynęły na zmianę nośności podłoża gruntowego. Taką genezę wad potwierdza również ekspertyza i dodatkowe wyjaśnienia w piśmie z dnia 7 listopada 2011 r. A. i M. K. z [...] sp.j., a także autor wyceny prac remontowych – inż. T. L. Natomiast biegła powołana przez organ prezentuje częściowo odmienne stanowisko. W trakcie dokonanych przez nią oględzin nie stwierdziła ona widocznych śladów zalania piwnicy przez wody gruntowe. Według jej opinii rysy i pęknięcia na ścianach mogą być związane z wiekiem budynku mieszkalnego, a także wynikać z wadliwego wykonawstwa robót, czy słabych jakościowo materiałów użytych do budowy. Organ ujawnił, że rozstrzygnięcie powstałych sprzeczności jest w tej chwili bardzo utrudnione z uwagi na upływ czasu i brak jakichkolwiek urzędowych dokumentów potwierdzających fakt zalania budynku przez wody gruntowe. Kolegium uznało jednak, że rysy i pęknięcia powstałe na ścianach i budynku mogą być skutkiem powodzi. Takiej przyczyny nie wyklucza również A. N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło jeszcze raz, że zasiłki udzielane w związku z powodzią mają charakter uznaniowy, nie stanowią rekompensaty ani odszkodowania. Skoro zatem wnioskodawczyni i je rodzina nie utracili mieszkania, ani nie uległo ono zniszczeniu, że nie stało niemożliwe jego użytkowanie, to wnioskowana pomoc nie powinna być udzielona. Ponadto Kolegium zauważyło, że skarżąca wraz synem zamieszkiwała w domu przy ul. [...] w czasie powodzi i zamieszkuje tam nieprzerwanie do chwili obecnej. Organ zauważył również, że w toku wywiadu środowiskowego z dnia [...] marca 2011 r., pracownik socjalny stwierdził, że dom jest wyposażony we wszystkie media, w tym centralne ogrzewanie, wodę, jest czyste i zadbane. Kolegium zwróciło również uwagę na sytuację rodzinną i finansową strony, powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji, że rodzina uzyskuje niskie dochody z działalności gospodarczej N. F., jednak nie zostało przekroczone kryterium dochodowe, w związku z czym udzielono jej pomocy w formie zasiłku okresowego. Kolegium uznało, że nawet jeśli poniesione szkody na skutek powodzi stanowią podstawę do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, to jednak okoliczność ta nie przesądza o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. Pomoc ta powinna być bowiem skierowana wyłącznie do osób, które nie są w stanie pokonać bez pomocy państwa, przede wszystkim do rodzin, które zostały pozbawione lokalu, w którym koncentrowało się ich życie, gdyż to one poniosły największe straty wskutek działania żywiołu. Kolegium podkreśliło, że pomimo bezspornych uszkodzeń przedmiotowej nieruchomości, nie uległy zniszczeniu pomieszczenia mieszkalne, zajmowane przez rodzinę skarżącej. Zdaniem organu ujawnione szkody nie mogą być traktowane na równi z utratą często całego dorobku życiowego, co jest równoznaczne z niemożliwością zaspokojenia potrzeb życiowych. Wobec rozmiarów klęski spowodowanej powodzią w 2010 r. środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią środki winny być skierowane przede wszystkim do rodzin najbardziej poszkodowanych, które są pozbawione mieszkania. Na powyższą decyzję N. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zrzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła organom nieprawidłowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy dotyczącej jej sytuacji życiowej, mieszkaniowej i bytowej, jak również nie wzięcie pod uwagę faktu, że uszkodzenia budynku powstałe podczas powodzi w 2010 r., są na tyle poważne, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał usunięcie uszkodzeń powstałych podczas powodzi w roku 2010 w jej budynku mieszkalnym, a także błędne ustalenie, iż jest ona w stanie pokonać swoją trudna sytuacją życiową, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W obszernym uzasadnieniu skargi N. F. wskazała, że ustalenia organów, które wydały decyzje w sprawie są błędne. W szczególności wskazała, że nie jest prawdą, aby szkody wywołane przez powódź w 2010 roku powstały jedynie w piwnicy należącego do niej budynku mieszkalnego, gdyż na skutek powodzi uszkodzone zostały również ściany w pokoju sypialnym i dziennym oraz podłoga w pokoju dziennym. Zdaniem skarżącej skoro pomieszczenia piwnicy służą celom mieszkaniowym, gdyż w piwnicy zamontowany jest piec do centralnego ogrzewania wraz z bojlerem i innymi urządzeniami to zasiłek ten powinien być przyznany. N. F. uważa również, że organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy u.p.s., gdyż skoro mieszka ona w budynku, który ucierpiał na skutek powodzi, a celem pomocy społecznej jest udzielenie wsparcia osobom i rodzinom w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych to pomoc taka powinna zostać jej przyznana. Skarżąca podkreśliła, że pozostaje w bardzo trudnej sytuacji, jej rodzina nie ma za co żyć, ona od 31 grudnia 2011 r., jest osobą bezrobotną, gdyż zawiesiła działalność gospodarczą, którą prowadziła. W tej sytuacji nie można uznać, że ma ona zapewnione zarówno potrzeby bytowe. Z tego również względu nie stać jej na wykonanie remontu budynku, co wiąże się z tym, że może zostać obciążona dodatkowymi karami finansowymi za nie wywiązanie się z danej decyzji w należytym terminie. Skarżąca zakwestionowała stanowisko Kolegium, zgodnie z którym należący do niej budynek posiada wady budowlane, które miały związek z powstaniem szkód powodziowych. Podkreśliła, że takie wnioskowanie jest błędne, gdyż budynek ten bez żadnego problemu został oddany do użytku, jak również bez żadnego problemu uzyskała ona niezbędne pozwolenie na budowę. Powyższe dowodzi, że organy orzekające w sprawie błędnie zinterpretowały jej sytuację bytową, życiową i mieszkaniową przez co została ona bezprawnie pozbawiona zasiłku celowego. N. F. podkreśliła, że czuje się rozgoryczona faktem, że nie może liczyć na pomoc społeczną, czuje się dyskryminowana. Konkludując wskazała, że wydane decyzje są dla niej krzywdzące, nie są zgodne z ustawą o pomocy społecznej oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a motywy i przesłanki jakimi kierował się organ podane zostały w jej uzasadnieniu. Kolegium podtrzymało w całości stanowisko wyrażone z decyzji. Ponadto organ uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie zdaniem Sądu wskazać należy na istotę rozstrzygnąć organów administracji publicznej podejmowanych w granicach uznania administracyjnego, a taką jest decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Zakres sądowej kontroli tego typu decyzji obejmować powinien ocenę, czy przy podejmowaniu decyzji w sprawie przyznania tego zasiłku osobie, która poniosła stratę w wyniku powodzi, doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Zarówno bowiem pojęcia interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) przyjął, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej." Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niezmiernie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych. W przedmiotowej sprawie kryterium wyboru przez organy administracji rodzaju rozstrzygnięcia, powinno być wyłącznie poniesienie strat w wyniku klęski spowodowanej powodzią. W realiach sprawy tylko to normatywne kryterium powinno mieć zasadnicze znaczenie w procesie oceny zasadności wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Nie może umknąć uwadze organu pomocy społecznej, że w procesie przyznawania specjalnych zasiłków celowych osobom dotkniętym klęską powodzi w 2010 r., organ powinien, oprócz przepisów ustawy o pomocy społecznej, wziąć także pod uwagę wytyczne organów administracji rządowej określające zakres podmiotowy i przedmiotowy form pomocy oraz tryb jej przyznawania. W uchwale Rady Ministrów z dnia 25 maja 2010 r. w sprawie udzielenia pomocy społecznej osobom lub rodzinom poszkodowanym przez powódź w maju 2010 r. przyjęto, że obowiązują uproszczone procedury rozpatrywania wniosków i przyznawania pomocy. "Każda rodzina lub właściciel domu lub mieszkania może otrzymać do [...] tys. zł na remont, bez potrzeby oceny rzeczoznawcy" (vide wystąpienie Prezesa Rady Ministrów). Szczegółowe wytyczne Wojewody oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie przyznawania pomocy powodzianom powinny stanowić posiłkowo podstawę przyjętego przez organ pomocy społecznej kryterium "pomocowego". Otóż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Środki na ten cel zapewnia budżet państwa. Natomiast do zadań Wojewody należy ustalenie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (art. 22 pkt 1 ustawy). Natomiast gmina (ośrodki pomocy społecznej) realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 ustawy). Wspomniane środki przekazane zostały z rezerwy celowej budżetu państwa, przeznaczonej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) oraz w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.). Środki otrzymane przez Wojewodę od właściwego Ministra zostały następnie przekazane gminie. Uwzględniając zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.), gminy niewątpliwie zobowiązane były przestrzegać określonych zasad wydatkowania środków otrzymanych z budżetu państwa. Niemniej jednak powyższe wytyczne powinny być także wykorzystywane przez organ administracji w celu zapewnienia realizacji zasady równości obywateli w dostępnie do świadczenia pomocowego z budżetu Państwa - zasiłku celowego choćby w wysokości podstawowej do 20.000 zł. Oczywiście wytyczne te nie mogą być przywoływane w podstawie prawnej podejmowanych rozstrzygnięć przez organy administracji, mogą natomiast być wykorzystywane, jako argumentacja subsydiarna, w celu zagwarantowania równego dostępu do świadczeń pomocowych z budżetu państwa dla osób, które poniosły straty w wyniku kataklizmu powodzi. Konkludując powyższe, stwierdzić należy mając na względzie cały kontekst niniejszej sprawy należy uznać, że w wymiarze podstawowym, czyli do 20.000 zł., wszystkie osoby, które poniosły stratę wskutek powodzi, powinny otrzymać pomoc finansową z budżetu państwa i to niezależnie od ich sytuacji dochodowej i mieszkaniowej. Rozpoznając zatem sprawę, przy uwzględnieniu dyspozycji normy prawnej zawartej w przepisie art. 40 powołanej wyżej ustawy, skład orzekający ocenił, że skarga N. F. jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., jak też poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z [...] stycznia 2012 r. nr [...] wydane zostały z przekroczeniem granic uznania administracyjnego oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. To zaś prowadzić musi do uchylenie obydwu ww. decyzji. Materialno - prawną podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej: "u.p.s."), zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust.1), klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Przy czym świadczenie to w myśl ust. 3 powyższego artykułu może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Z normy zawartej w tym przepisie wynika, że jedynym kryterium przyznania pomocy w tym trybie - jak wskazał min. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2213/11 wyroku z 6 marca 2012 r.- jest poniesienie przez stronę straty, w wyniku zdarzeń, o których w nim mowa. Zatem wybór podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia, tj. przyznania specjalnego zasiłku celowego lub jego odmowy, winien być dokonany wyłącznie w oparciu o poczynione w toku postępowania ustalenia czy strona w wyniku powodzi (będącej jednym ze zdarzeń objętych hipotezą normy prawnej zawartej w art. 40 ust. 2 u.p.s.) poniosła straty czy też nie. Przy czym w procesie przyznawania specjalnych zasiłków celowych osobom dotkniętym klęską powodzi w 2010 r. organy powinny, oprócz przepisów ustawy o pomocy społecznej, wziąć także pod uwagę wytyczne organów administracji rządowej określające zakres podmiotowy i przedmiotowy form pomocy oraz tryb jej przyznawania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego, nie było stwierdzenie nie poniesienia przez nią w wyniku powodzi strat, w rezultacie bowiem te okoliczności nie są kwestionowane przez organy. Organy za dowód w sprawie uznały obie opinie podkreślając, że opinia przedstawiona przez skarżącą była opinią wykonaną w krótszym odstępie czasowym w stosunku do wystąpienia powodzi, podniosły, że na temat uszkodzeń budynku skarżącej wypowiadał się również Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. Organy również ustaliły, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, co same potwierdziły faktem udzielenia skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z kilkuletnim synem, którego ojciec jest bezrobotny, rodzice skarżącej nie żyją. Z powyższego wynika - szczególnie wziąwszy pod uwagę dyspozycję przepisu art.40 ust.2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, że zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Skoro zatem ustawodawca przewidział możliwość przyznania zasiłku celowego osobom przekraczającym wskazane w ustawie kryteria dochodowe, to nie może pozostawiać wątpliwości, że organ orzekając w przedmiotowej sprawie, skoro nie kwestionował w rezultacie strat poniesionych przez skarżącą, ich źródła i wyceny, winien rozważyć wszystkie okoliczności sprawy i wziąć pod uwagę trudną sytuację rodzinną skarżącej. Wobec powyższego wskazywane przez organ przyczyny odmowy przyznania świadczenia, nie znajdują uzasadnienia w materialno-prawnej podstawie prawnej podjętych w sprawie rozstrzygnięć (art. 40 ust. 2 u.p.s.), co prowadzić musi do wniosku, że motywowane tymi względami decyzje nie tylko wykraczają poza ramy dopuszczalnego prawem uznania administracyjnego, ale przede wszystkim sprzeczne są z dyspozycją normy prawnej zawartej w ww. przepisie ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu sprawy organy naruszyły art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a., a także art. 40 ust. 2 u.p.s., co w sposób oczywisty miało bezpośredni wpływ na jej wynik. Rozpoznając ponownie sprawę zainicjowaną wnioskiem N. F. o przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, zaś podjęte w tym przedmiocie rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 190 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło