I SA/Wa 1324/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-05
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt, jeśli przyczyna zawieszenia (brak ujawnienia własności w księdze wieczystej) przestała istnieć wskutek wydania ostatecznych decyzji stwierdzających nabycie własności przez gminę z mocy prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny jego zawieszenia. W przypadku, gdy ostateczne decyzje stwierdziły nabycie własności nieruchomości przez gminę z mocy prawa, ustaje przyczyna zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania dla dotychczasowych właścicieli. Okoliczność nieujawnienia nowego właściciela w księdze wieczystej nie stanowi przeszkody do podjęcia postępowania o ustalenie odszkodowania.Stan faktyczny
Współwłaściciele gruntu zajętego pod drogi publiczne zwrócili się o zapłatę odszkodowania. Prezydent W. zawiesił postępowanie, uznając, że decyzja o odszkodowaniu może być wydana dopiero po ujawnieniu w księdze wieczystej przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania, mimo wydania ostatecznych decyzji stwierdzających nabycie własności przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, wskazując, że ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej jest sprawą drugorzędną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody [...] oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W., stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. D. i K. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. D. i K. D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [....] czerwca 2006 r., nr [....], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], zajęty pod drogi publiczne, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], stanowiący część działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], zajęty pod drogę publiczną.
W dniu 31 grudnia 2003 r. współwłaściciele przedmiotowego gruntu zwrócili się o zapłatę odszkodowania za zajęcie tego gruntu pod drogę publiczną. Powodem zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania było uznanie przez organ, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną organ może wydać decyzję o ustalenie odszkodowania dopiero po tym jak wojewoda wyda decyzję potwierdzającą, że nieruchomości te przeszły na własność Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem a fakt ten zostanie ujawniony w księdze wieczystej. Ostatecznymi decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] grudnia
2005 r., nr [...] i [...] stwierdzono nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Natomiast nie ujawniono nowego właściciela w księdze wieczystej. W ocenie organu przyczyny zawieszenia postępowania nie ustały, co uzasadnia odmowę jego podjęcia.
W skardze na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca
2006 r. M. D. i K. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest "jaskrawym naruszeniem prawa", gdyż nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszły na własność właściwej gminy z mocy prawa, zaś ujawnienie tego prawa przez aktualnego właściciela w księdze wieczystej jest drugorzędna sprawą.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przepis art. 97 § 2 kpa stanowi, że gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Konstrukcja tego przepisu nakłada na organ obowiązek sprawdzenia czy nie ustały przyczyny uzasadniające dalsze zawieszenie postępowania. Organ dokonuje tego sprawdzenia niezależnie od przyczyn, które stanowiły powód zawieszenia postępowania administracyjnego. Podjęcie zawieszonego postępowania jest bowiem odrębną sprawą administracyjną, w której organ obowiązany jest dokonać oceny czy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania czy też istnieją przyczyny uzasadniające dalsze zawieszenie tego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie po wydaniu przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 29 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) zostały wydane decyzje, powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na podstawie których właściwa gmina stała się właścicielem przedmiotowych gruntów z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa. Decyzje te są ostateczne. Jest to fakt w sprawie bezsporny i powodujący ten skutek prawny, że z dniem, w którym decyzje te stały się ostateczne ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania za te grunty na rzecz ich dotychczasowych właścicieli. Nie ma więc przeszkód prawnych do podjęcia zawieszonego postępowania, gdyż własność tych gruntów została odjęta dotychczasowym ich właścicielom i przeszła z mocy prawa na wskazaną w decyzjach jednostkę samorządu terytorialnego. Uzasadnia to ustalenie odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 4 powołanej ustawy z dnia
13 października 1998 r. Dla kwestii ustalenia tego odszkodowania bez znaczenia jest okoliczność czy aktualny właściciel przedmiotowej nieruchomości ujawni swoje prawa w księdze wieczystej.
Błędne jest więc stanowisko organów obu instancji, które uznały że fakt, iż aktualny właściciel nieruchomości nie ujawnił przysługującego mu prawa własności w księdze wieczystej stanowi przyczynę uzasadniającą w dalszym ciągu zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania za tę nieruchomość na rzecz byłych jej właścicieli. Zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zapadły więc z naruszeniem art. 97 § 2 kpa co uzasadnia ich uchylenie.
Z powyższych względów sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i
art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło