I SA/Wa 1324/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2008 r. sprawy ze skarg P. w R. S.A. oraz Prezydenta Miasta R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. oddala skargę P. w R. S.A.; 2. ze skargi Prezydenta Miasta R. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta R. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosków P. w R. SA oraz Prezydenta Miasta R. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. dotyczącej uwłaszczenia P. w R. - w zakresie dotyczącym uwłaszczenia działkami nr [...], [...] i części działki nr [...], a w pozostałym zakresie odmawiającej stwierdzenia nieważności, uchylił ww. decyzję Ministra Budownictwa w części odnoszącej się do działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i działki nr [...] i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., natomiast w pozostałym zakresie, kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] ww. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dniu wydania tej decyzji - Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w R. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., oznaczonego jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynku stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...]. Wnioskiem z dnia 19 września 2006 r. Prezydent Miasta R. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], tj. w zakresie działek zajętych pod drogi publiczne - Al. [...] i ul. [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Minister Budownictwa powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...], w części odnoszącej się do działek nr [...], [...] i części działki nr [...], a w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności. Minister Budownictwa stwierdził, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że część działki nr [...] była objęta Al. [...] (część bezpośrednio przyległa do tej ulicy i objęta pasem drogowym), natomiast działki nr [...] i [...] były objęte ul. [...] (d. [...]). Skoro te działki były zajęte pod drogi publiczne, to były zarządzane ex lege przez ówczesnego zarządcę drogi i nie znajdowały się w wyłącznym zarządzie uwłaszczonej jednostki. P. w R. SA oraz Prezydent Miasta R. złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury (jako organ, który przejął kompetencję Ministra Budownictwa) ustalił, że w świetle akt sprawy - działki objęte powołaną decyzją uwłaszczeniową tj. działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa na podstawie umów sprzedaży oraz orzeczeń administracyjnych o wywłaszczeniu. Zarząd na rzecz P. w R. został wywiedziony, jak wynikałoby z akt uwłaszczeniowych, z wpisu w KW Nr [...] o treści: "Skarb Państwa – P. w R.". Z załączonej do akt sprawy dokumentacji oraz mapy ewidencyjnej z dnia 17 lipca 2001 r. wynika, że działki nr [...], [...] i część działki nr [...] (róg al. [...]) były zajęte pod drogi publiczne: ulice [...] i [...]. Skoro wymienione działki zostały zajęte pod drogi publiczne, oznacza to, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarządcami dróg publicznych były organy administracji wymienione w tym przepisie. Ponadto w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy została ujawniona ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. nr [...] z dnia [...] lutego 1972 r. o wygaśnięciu użytkowania przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo P. Oddział [...] w R. w stosunku do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wobec przewidywanej inwestycji pod budowę planowanej ulicy [...]. Tym samym, w stosunku do tych działek jednostka uwłaszczona nie posiadała prawa zarządu. Należy dodać, że wpis w KW Nr [...], mogący wskazywać na prawo zarządu, nie został skorygowany, jednakże nie może on stanowić wystarczającego dokumentu co do prawa zarządu, wobec istniejącej w obiegu prawnym w/w decyzji z dnia [...] lutego 1972 r. o wygaśnięciu użytkowania. Oznacza to, że decyzja uwłaszczeniowa w powyższym zakresie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. rażącym naruszeniem art. 200 ust. 1 i 4 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ze względu na brak prawa zarządu lub prawa osób trzecich. Z akt sprawy nie wynika również aby zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Wobec powyższego stwierdzono nieważność decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do działek nr [...], [...] i części działki nr [...] (róg al. [...]), co już wynikało z zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa oraz w stosunku do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] (wydzielonej z działki nr [...]), natomiast nie stwierdzono nieważności decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do pozostałej części działki nr [...], nie obejmującej działki nr [...] i części objętej al. [...]. Z powyższym rozstrzygnięciem Ministra Infrastruktury nie zgodziło się zarówno P. w R. SA jak i Prezydent Miasta R. wnosząc skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedsiębiorstwo w swojej skardze zarzuciło brak podania podstawy prawnej stwierdzającej nieważność decyzji jak również naruszenie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzenie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) przez pominięcie faktu, ujawnienia prawa zarządu w księdze wieczystej. Skarżący ponadto kwestionuje ustalenie, iż decyzja Kierownika Wydziału Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] lutego 1972 r. jest decyzją prawomocną. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Natomiast Prezydent Miasta R. w swojej skardze zarzucił wyłącznie rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności w "części działki nr [...] objętej Al. [...]". Zdaniem skarżącego organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób wystarczający do oceny jaka część działki nr [...] powinna była zostać objęta uwłaszczeniem na rzecz P. SA. Skarżący wskazuje, że cała działka nr [...] nie powinna stać się przedmiotem uwłaszczenia. Organ nie może orzec bowiem o nieważności decyzji "w części działki nr [...] (róg Al. [...])" czy też w "części działki nr [...] objętej Al. [...]", ponieważ ta część działki nie jest prawnie wydzielona i decyzja zawierająca takie stwierdzenie nie będzie mogła stanowić podstawy do wykreślenia prawa użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w całości należy podzielić pogląd przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do niedopuszczalności uwłaszczenia w odniesieniu do działek nr [...], [...], [...], [...], [...]. 3. W tym zakresie niedopuszczalność uwłaszczenia wynika, z faktu wydania w dniu [...] lutego 1972 r. decyzji o wygaśnięciu użytkowania. Decyzja ta jest jednoznaczna w swojej treści, a protokół z dnia [...] marca 1972 r. o przekazaniu tych działek przez ówczesne Wojewódzkie Przedsiębiorstwo P. w R. na rzecz Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. potwierdza, że decyzja była wprowadzona do obrotu prawnego i wykonana przez poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa. Dlatego też w tym kontekście musi być oceniany wpis w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej dla przedmiotowych działek przez Sąd Rejonowy w R. potwierdzający zarząd Przedsiębiorstwa. Wpis ten został dokonany przed wydaniem decyzji o wygaśnięciu użytkowania (wpisy z lat 1964-1966). 4. Nie budzi również żadnych wątpliwości, co również przyznaje skarżące Przedsiębiorstwo m.in. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że część działek znajduje się w pasie dróg publicznych. Mianowicie działki nr [...], [...] i części działki nr [...] zostały zajęte przed dniem 5 grudnia 1990 r. pod drogę publiczną, a więc z mocy prawa zostały objęte zarządem przez zarząd drogi. 5. Dlatego też skarga Przedsiębiorstwa – kwestionująca stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej - jest całkowicie nieuzasadniona i podlegała oddaleniu. Sąd nie ma możliwości orzec na niekorzyść skarżącego, jeżeli zaskarżona decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność – a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Z tych też względów w powyższym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "ppsa"). 6. Natomiast zasługuje na uwzględnienie skarga Prezydenta Miasta R. Minister nie powinien orzekać o stwierdzeniu nieważności niewydzielonej geodezyjnie części działki. Konieczne jest w tym przypadku przed wydaniem decyzji nadzorczej wydzielenie z działki nr [...] tej części, która jest zajęta pod drogę publiczną. 7. Dodatkowo za chybione należy uznać posłużenie się działką nr [...], która nie istniała zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, jak również w dniu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Organ nie powinien posługiwać się takim oznaczeniem nieruchomości, ponieważ jest niemożliwie określenie granic i położenia tej nieruchomości. W tym przypadku należy zbadać, czy podana działka nr [...] w decyzji z dnia [...] lutego 1972 r. nie odpowiada całej działce nr [...] – co można ustalić w oparciu o porównanie powierzchni działek. Jeżeli wynik tych ustaleń będzie negatywny, to należy ograniczyć stwierdzenie nieważności wyłączenie do tej części działki, która została zajęta pod drogę publiczną. 8. W tym stanie faktycznym obowiązkiem Ministra było zatem dokładne wyjaśnienie stanu ewidencyjnego działki nr [...] i dopiero po geodezyjnym wydzieleniu części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i odpowiadającą działce nr [...] – dopuszczalne będzie wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" oraz art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.