I SA/Wa 1325/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2012 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1.01.1999 r. przez Gminę Miasto [...], własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...]o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym dla [...] prowadzona jest księga wieczysta [...]. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła własność T. O. i B. O., a co za tym idzie nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Obecnie właścicielami nieruchomości są D. O. i A. P. Jak wynika z wypisu z operatu ewidencji gruntów działka nr [...] znajduje się w pasie drogi publicznej gminnej nr [...]. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. powyższy ciąg komunikacyjny zachował statut drogi gminnej. Organ wojewódzki w uzasadnieniu decyzji pominął kwestię zajęcia nieruchomości pod drogę, skupiając się jedynie na przesłance władania publicznoprawnego. Z opinii geodezyjnej z 29.01.2015 r. sporządzonej przez E. R. – geodetę uprawnionego wynika, że działka nr [...] położona w [...] co najmniej od 1995 r, znajdowała się poza ogrodzeniem nieruchomości położonej przy zbiegu ul. [...] i na części tej działki już w 1995 r. był betonowy chodnik. W ocenie Ministra należy zatem uznać, iż przedmiotowa działka znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31.12.1998 r. Organ stwierdził także, że w sprawie brak jest dowodów jednoznacznie wskazujących na spełnienie przesłanki władania publicznoprawnego. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie Zarządu Dróg i Transportu w [...] wskazujące, że w dniu 31.12.1998 r. oraz przed tym dniem ulica [...] była objęta całorocznym utrzymaniem. W miarę potrzeby wykonywane były remonty i bieżące naprawy nawierzchni, wykonywano prace porządkowe, w tym odśnieżanie, zwalczanie śliskości w okresach zimowych. Zarząd Dróg i Transportu w [...] przesłał również polisę PZU z 1994 r. wraz z aneksem zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem drogami lokalnymi, wojewódzkimi i krajowymi w [...] - wykazu ulic nie załączono. W ocenie organu odwoławczego powyższe dowody nie pozwalają uznać, że przesłanka władania publicznoprawnego przedmiotową nieruchomością została spełniona. Mając na uwadze, że w sprawie nie zostało udowodnione łączne zaistnienie przesłanek o których mowa w art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Minister uznał za zasadne utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z [...].12.2012 r. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa Miasto [...] zarzuciło naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wniosło o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Wojewody[...] z [...].12.2012 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do brzmienia przepisu art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości. Sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, która następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania; przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela byleby nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności publicznej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że działka nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych. Okolicznością bezsporną jest również to, że droga nr [...] obejmująca ulicę [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych i zachowała statut drogi gminnej – na podstawie art. 103 ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jak słusznie zauważył Minister Infrastruktury i Budownictwa fakt zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną wynika z opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu 29 stycznia 2015 r. przez geodetę uprawnionego E. R. dla potrzeb przedmiotowego postepowania. Biegła w opinii stwierdziła, że nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] co najmniej od października 1995 r. znajdowała się poza ogrodzeniem nieruchomości położonej przy zbiegu ul. [...] i [...] i na części tej nieruchomości już w 1995 r. był betonowy chodnik. Stan ten jest wyraźnie uwidoczniony na zdjęciach stanowiących załącznik do opinii. Wbrew stanowisku organu udokumentowana została również przesłanka władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową działką. Wynika to wprost z powołanej opinii geodezyjnej z 29 stycznia 2015 r., którą organ uzna za dowód potwierdzający zajętość działki pod drogę publiczna - ulicę [...] od co najmniej 1995 roku. Skoro działka ta znajdowała się w pasie drogi publicznej pozostającej we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, nie sposób uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na tę działkę. Wynika z powołanej opinii geodezyjnej, że zabudowana nieruchomość położona przy przedmiotowej działce co najmniej od 1995 r. jest ogrodzona i pas gruntu stanowiący przedmiotową działkę nr [...] pozostaje poza ogrodzeniem, a więc jest powszechnie dostępny. W opinii wskazano także, że w 1995 r. na części przedmiotowej działki został ułożony betonowy chodnik. Ulica [...] jest utwardzona, od chodnika jezdnię oddziela pas zieleni, na którym ustawiono słupy oświetleniowe. W zaświadczeniu Zarządu Dróg i Transportu z [...] marca 2012 r. zostało zawarte oświadczenie, że w dniu 31 grudnia 1998 r., a także przed tym dniem, ulica [...] jako droga publiczna została objęta stałym, całorocznym utrzymaniem. Wykonywane były, w miarę potrzeb, remonty i bieżące naprawy nawierzchni drogi oraz prace porządkowe, w tym związane z odśnieżaniem i zwalczaniem śliskości w okresach zimowych, stosownie do art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zaświadczenie to stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, a więc stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumenty takie posiadają szczególna moc dowodową i korzystają z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Skoro z tego zaświadczenia wynika, że droga publiczna – ulica [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Miasta [...] nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na działkę nr [...] skoro znajdowała się ona w pasie tej drogi publicznej. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku organów, pozwala na przyjęcie władztwa publicznoprawnego nad działką nr [...] w dniu 31.12.1998 r., zajętą w tej dacie pod drogę publiczną. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i organ winien stwierdzić nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zaskarżona decyzja jak i decyzja I instancji zapadły więc z naruszeniem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. co uzasadnia ich uchylenie. Zaskarżona decyzja zapadła również z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko reprezentowane w niniejszym uzasadnieniu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.