I SA/Wa 1326/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-06
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Jolanta Zdanowicz, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina W. posiadała przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1952 r., jeśli w dacie składania wniosku była jedynie użytkownikiem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a własność uzyskała później w drodze darowizny?Ratio decidendi
Gmina W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, ponieważ w dacie składania wniosku była jedynie użytkownikiem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a nie jej właścicielem. Posiadanie statusu strony wymagało posiadania praw rzeczowych do nieruchomości, a nie tylko prawa władania na podstawie umowy użyczenia. Darowizna nieruchomości na rzecz Gminy W. dokonana po dacie złożenia wniosku nie mogła wpływać na ocenę jej legitymacji procesowej w tamtym okresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z 1952 r. dotyczącego nieruchomości położonej w Warszawie. Minister Infrastruktury umorzył postępowanie, uznając, że Gmina W. nie była stroną postępowania w dacie składania wniosku, ponieważ była jedynie użytkownikiem nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, a własność uzyskała później. Gmina W. wniosła skargę do WSA, kwestionując brak przymiotu strony. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
I SA/Wa 1326/04
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. – w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawna ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]), umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] grudnia 1952 r. Prezydium Rady Narodowej w W. wydało orzeczenie, w którym orzekło o wywłaszczeniu m.in. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]).
Po rozpatrzeniu wniosku Starosty Powiatu W., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001 r. stwierdził nieważność wyżej wymienionego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. – w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]).
W związku z wnioskiem Burmistrza Gminy W. o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] września 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] maja 2001 r.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r., sygn. akt I SA 2733/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi Gminy W., uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...], wskazując, że zadaniem organu odwoławczego będzie ustalenie, czy podmiot składający wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa (Gmina W.) w dacie jego złożenia, posiadał przymiot strony, bowiem w dziale drugim księgi wieczystej KW [...] jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Także odpis z księgi wieczystej KW [...] z dnia 25 lipca 1995 r. zawierał te same wpisy, a więc jako właściciel wpisany był wyłącznie Skarb Państwa.
Sąd zwrócił też uwagę, że w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji w aktach sprawy znajdowała się umowa użyczenia z dnia [...] lutego 2001 r., w której Gmina W. jest określona jako "biorący do używania" między innymi zabudowaną nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] oraz porozumienie z dnia [...] marca 2001 r.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy kierując się wytycznymi Sądu i treścią art. 28 kpa stwierdził, że w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r. Gmina W. była jedynie użytkownikiem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zaś jej właścicielem był Skarb Państwa (wypis z rejestru gruntów z dnia 20 marca 2000 r. oraz umowa użyczenia z dnia [...] lutego 2001 r. pomiędzy Powiatem W., a Gminą W.), zaś z pisma Urzędu W. – Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Delegatura w [...] z dnia 17 grudnia 2003 r. wynika, że umowa darowizny, na mocy której Powiat W. przekazał przedmiotową nieruchomość na własność Gminie W., została podpisana w dniu [...] września 2002 r. (akt notarialny Rep. A [...]), a więc już po rozpatrzeniu wniosku i wydaniu rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Skoro zatem Gminie W. przysługiwało jedynie prawo władania przedmiotową nieruchomością, zaś kodeks cywilny nie wlicza władania do katalogu praw rzeczowych, to nie można uznać, aby przysługiwały jej prawa strony w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 kpa. Z tych względów postępowanie z wniosku Burmistrza Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją administracyjną stwierdzającą nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego podlegało umorzeniu.
Skargę sądową na powyższą decyzję złożył Prezydent W. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący twierdził, że Gmina W. była stroną postępowania w dniu [...] czerwca 2001 r., bowiem przedmiotowa decyzja dotyczyła jej interesu prawnego. Zdaniem skarżącego konsekwencją decyzji Ministra będzie przywrócenie prawa własności spadkobiercom byłych właścicieli, a to może spowodować likwidację placówki służby zdrowia (interes publiczny).
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sprawa dotyczy działki gruntu nr [...], obecnie nr [...] przy ul. [...], będącej współwłasnością L. i C. K., a wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1952 r.
W toku postępowania administracyjnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzona została nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2003 r., uchylającym decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Burmistrza Gminy W. z dnia 28 czerwca 2001 r., organ odwoławczy zobowiązany był ustalić, czy podmiot składający wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa w dacie jego złożenia miał przymiot strony.
W myśl art. 28 stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Trafnie więc przyjął organ, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawna działka nr [...]) będą zatem osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowymi lub ich następcy prawni oraz osoby, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe.
W oparciu o wypis z rejestru gruntów z dnia 20 marca 2000 r., wpisy w KW [...] oraz umowę użyczenia przez Powiat W. Gminie [...] tej nieruchomości do używania, organ stwierdził, że Gmina W. była jedynie używającym nieruchomość należącą do Skarbu Państwa, nie posiadała natomiast praw rzeczowych, co stanowi o braku przymiotu strony.
Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, a darowizna tej nieruchomości dokonana w dniu [...] września 2002 r. przez Powiat W. na własność Gminy W. nie zmienia podstaw oceny dokonanej w zaskarżonej decyzji, bowiem jej przedmiotem była legitymacja Gminy W. w okresie, gdy Gmina ta nie miała żadnych praw rzeczowych do działki gruntu, a była tylko używającym z umowy użyczenia, co nie jest przesłanką materialną interesu prawnego.
W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Powołane przepisy
art. 127 § 3 kpart. 28 kpart. 28art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło