I SA/Wa 1328/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L.K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenia posiadania przez L.K. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego. Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym sprawy: Zaświadczeniem z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...] – wydanym na podstawie art. 81 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127) – Kierownik Urzędu Rejonowego w W. potwierdził posiadanie przez L.K. uprawnienia do ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2004 r. L.K. wystąpiła o wydanie, na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39), decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 kpa, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku L.K. z dnia [...] czerwca 2004 r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że L.K. jako osoba uprawniona uzyskała na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami zaświadczenie potwierdzające jej uprawnienia do uzyskania rekompensaty za mienie pozostawione przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego, w związku z czym w przedmiotowej sprawie zaistniał stan rzeczy osądzonej. Dopóki dokument ten nie zostanie wycofany z obrotu prawnego, nie ma podstaw do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez K.C.. Osoba wymieniona w zaświadczeniu może natomiast skutecznie zrealizować swoje uprawnienie. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosła L.K. podnosząc, iż Wojewoda [...] zobowiązany jest do wydania decyzji w przedmiocie potwierdzenia posiadania przez nią uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego. Obowiązek ten wynika bowiem z przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Minister Infrastruktury nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ wojewódzki zasadnie umorzył postępowanie, albowiem kwestia potwierdzenia posiadania przez L.K. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego została rozstrzygnięta zaświadczeniem Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1995 r. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L.K., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Wojewoda [...] błędnie umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona. Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności organów administracji publicznej. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Oczywiście chodzi tutaj tylko o takie przyczyny, które powodują bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadnie jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może więc oznaczać brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy co do istoty. Brak przedmiotu postępowania w postaci konkretnej sprawy, w której organ administracji publicznej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, może decydować o bezprzedmiotowości postępowania. Wśród przyczyn skutkujących bezprzedmiotowością postępowania wymienia się także sytuację gdy sprawa administracyjna została rozstrzygnięta, pozostającą w obrocie prawnym, decyzją administracyjną. Dopóki bowiem orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Zauważyć należy ponadto, że tryb i forma potwierdzenia uprawnień do zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego zmieniały się (ulegały ewolucji). Potwierdzenie to następowało do 2001 r. w formie zaświadczenia kierownika urzędu rejonowego. Od dnia 15 września 2001 r. do dnia 29 stycznia 2004 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., było ono realizowane w formie decyzji starosty. Od daty wejścia w życie wspomnianej ustawy decyzje w tym przedmiocie wydaje wojewoda. Zatem forma potwierdzenia zależy od tego, kiedy strona uzyskała to potwierdzenie. W związku z powyższym obecnie w obrocie prawnym pozostają zarówno potwierdzenia wydane w formie zaświadczeń, które wydane zostały przed dniem 15 września 2001 r. oraz potwierdzenia wydane po tej dacie w formie decyzji (starosty i wojewody). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. wydał zaświadczenie numer [...], potwierdzające posiadanie przez L.K. uprawnienia do ekwiwalentu za pozostawione mienie nieruchome na terenach nie wchodzących w skład obszaru państwa polskiego. W zaświadczeniu tym wskazano między innymi także wartość pozostawionego mienia. Zaświadczenie to wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków (Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 79 ze zm.). Zgodnie z treścią § 5 tegoż rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaświadczenia, o zaliczeniu wartości mienia na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości orzeka terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego właściwy w sprawach geodezji i gospodarki gruntami. W dacie natomiast wydania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury, tj. w dniu [...] maja 2005 r., zasady zaliczania na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. określała powołana wyżej ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy będącego właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego albo wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. W niniejszej sprawie z wnioskiem o potwierdzenie swego prawa wystąpiła L.K., będąca spadkobiercą K.C., właścicielki pozostawionego mienia nieruchomego. Ostatnim miejscem zamieszkania K.C. był B., a zatem organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku L.K. był Wojewoda [...]. W myśl art. 7 ust. 3 powołanej ustawy kwota odpowiadająca potwierdzonej w decyzji albo zaświadczeniu wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego podlega waloryzacji przez zbywcę, zgodnie z art. 5 i 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na dzień zbycia nieruchomości. Zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy z 12 grudnia 2003 r. – do postępowań zakończonych wydaniem zaświadczeń potwierdzających prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego stosuje się przepisy rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (dot. wznowienia postępowania administracyjnego), z wyłączeniem art. 146 § 1. Powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że zaświadczenia potwierdzające uprawnienia z tytułu prawa zaliczenia pozostają nadal w obrocie prawnym i wywołują skutki prawem przewidziane. Skoro zatem L.K. uzyskała potwierdzenie uprawnienia do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego w formie zaświadczenia z dnia [...] stycznia 1995 r. i zaświadczenie to pozostaje nadal w obrocie, brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Tym samym postępowanie w sprawie z wniosku L.K. z dnia 2 czerwca 2004 r. o wydanie decyzji potwierdzającej jej prawo do zaliczenia było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. W świetle powyższego należy więc stwierdzić, iż decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] nie narusza prawa. Organ II instancji zaskarżoną decyzją prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenia posiadania przez L.K. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez K.C. poza obecnymi granicami państwa polskiego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.