I SA/Wa 1337/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: W dniu [...] kwietnia 2008 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją tego samego organu z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] wydaną w sprawie stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto K. własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] m kw., mającej urządzoną księgę wieczystą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w P. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podniósł, iż wnioskodawczyni, tj. A. M. nie przysługiwała legitymacja strony w niniejszej sprawie a więc tym samym, nie miała ona uprawnienia do wnioskowania o wznowienie postępowania. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. złożyła A. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wznowienia postępowania celem wyjaśnienia szeregu okoliczności, niewyjaśniając przy tym, jakie mają one znaczenie w sprawie. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podniosła, że przedmiotowe postępowanie komunalizacyjne toczyło się na podstawie art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zatem decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i dotyczy jedynie potwierdzenia przejścia z mocy prawa własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. O przejściu prawa własności – w tym wypadku - decydował stan prawny nieruchomości z daty 27 maja 1990 r. tj. z dnia kiedy weszła w życie w/w ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, organ podkreślił, iż w tej dacie odwołująca się nawet nie władała przedmiotową nieruchomością, co było okolicznością niesporną. Była ona jedynie właścicielką działki sąsiedniej. Komisja, podzielając merytoryczne stanowisko Wojewody [...] dotyczące interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym, powołała się na utrwalony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stronami tego postępowania są wyłącznie Skarb Państwa i właściwa gmina oraz ewentualnie osoba legitymująca się prawem własności do przedmiotowego mienia. Postępowanie to dotyczy zaś jedynie przeniesienia własności mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ nadmienił też, że wg art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego, gdyby takie przysługiwały skarżącej, mogą być dochodzono przed sądem powszechnym. Dotyczy to również roszczeń wynikających z sąsiedztwa nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawczyni, które to roszczenia przejęła uwłaszczona Gmina K. Uzasadniając umorzenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie organ natomiast powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98, w której stwierdzono, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § l pkt 3 kpa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła A. M. Skarżąca, w skardze twierdziła, że posiada legitymację strony w przedmiotowym postępowaniu komunalizacyjnym z uwagi na wydane przez Urząd Miejski w K. pismo z dnia [...] lipca 1997 r. skierowane do poprzednich właścicieli jej nieruchomości, gdyż – jej zdaniem – pismo to, przekazane jej przez poprzedników prawnych podczas podpisywania aktu notarialnego, gwarantuje jej wejście w prawa do działki nr [...]. W dalszej części skargi skarżąca podnosiła, że w Akcie Nadania Ziemi nr [...] z dnia [...] stycznia 1957 r. istnieje klauzula, która zapewnia mieszkańcom dawnego budynku [...] korzystania z wjazdu i dojścia do budynku poprzez sporną działkę nr [...]. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za bezzasadną, co skutkowało jej oddaleniem. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżącej przysługiwał interes prawny w przedmiotowym postępowaniu komunalizacyjnym. Jak słusznie organ odwoławczy zauważył, postępowanie to kończy decyzja deklaratoryjna, potwierdzająca przejście własności mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę a przejście samego prawa następuje z mocy samego prawa art. 5 ust l pkt l ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Skarżąca w niniejszej sprawie prawa do skomunalizowanego mienia wywodziła z treści pisma Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] lipca 1997 r., adresowanego do poprzednich właścicieli jej nieruchomości tj. do B. i W. S. W piśmie tym Urząd Miasta K., Referat Geodezji i Gospodarki Przestrzennej zaświadczył, że działka nr [...] (objęta komunalizacją) zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów jest we władaniu Urzędu Miasta w [...] części oraz B. i W. S. w [...] części oraz że prawa w/w osób – w wypadku zmiany właściciela do działki [...] (sąsiedniej) przejdą na właściciela tej działki. W dalszej części pisma Urząd wyraził zgodę na budowę [...] na działce [...] przy zachowaniu przepisów prawa budowlanego. Jak z powyższego zatem zaświadczenia wynika, stwierdza ono jedynie stan faktyczny istniejący na działce nr [...] w dniu [...] lipca 1997 r. polegający na władaniu nią w połowie przez poprzedników prawnych skarżącej a w połowie przez Urząd a ponadto zawiera oświadczenie Kierownika Referatu Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w K., że w przypadku zmiany właściciela działki nr [...] (sąsiedniej), władanie wykonywane przez B. i W. S., przejdzie na przyszłego jej nabywcę. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, aby jakikolwiek tytuł prawny do działki nr [...] przysługiwał B. i W. S. a co zatem idzie – skarżącej. Nadmienić w tym miejscu wypada, że komunalizacja mienia nie stoi na przeszkodzie realizowaniu przez osoby uprawnione ich roszczeń cywilnoprawnych do gruntu skomunalizowanego bowiem – jak prawidłowo organ zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - art. 19 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. przewiduje, że zobowiązania obciążające w tej mierze do tej pory Skarb Państwa przechodzą na właściwa gminę. W związku z powyższym wszelkie roszczenia przysługujące skarżącej do skomunalizowanego mienia, wynikające z prawa cywilnego, może ona nadal realizować w stosunku do aktualnego właściciela tego mienia. W tych warunkach Sąd uznał, ze zarzuty zawarte w skardze i całość materiału dowodowego zebranego w sprawie nie mogły skutkować przyjęciem, że A. M. przysługiwał interes sprawny w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym przedmiotowej działki nr [...], choć z urzędu należało zauważyć, że nie trafnym było w tej sprawie umorzenie postępowania odwoławczego. Zapadła przed organem pierwszej instancji decyzja nie dotyczyła bowiem komunalizacji mienia i którą to decyzję zaskarżyła odwołaniem strona nie mająca interesu prawnego, a decyzja ta odmawiała wznowienia postępowania komunalizacyjnego i skierowana była do A. M. - jako strony wnioskującej o wszczęcie takiego postępowania. W tych warunkach organ drugiej instancji winien utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] a nie umarzać postępowanie odwoławcze. Ponieważ jednak – pomimo takiej sentencji decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się do kwestii interesu prawnego skarżącej i de facto rozstrzygnął sprawę merytorycznie - Sąd uznał, że powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Wskazać w tym miejscu wypada, że analogiczny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 679/08 dotyczącym również umorzenia postępowania odwoławczego przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, choć odwołanie w tej sprawie wniósł podmiot mający w niej interes prawny. Biorąc powyższe pod uwagę – Sąd z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.