I SA/Wa 1337/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, skarżąca A.T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami utrzymywane z renty w wysokości [...] oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...]. Strona podała, że oprócz mieszkania o pow. [...] m2 nie posiada innego majątku, z uwagi na brak pomocy finansowej z ośrodka pomocy społecznej zaciąga pożyczki. Do stałych zobowiązań strona zaliczyła wydatki na uzdrowisko ([...] za dzień), mieszkanie ([...]), gaz i prąd ([...]), telefon ([...]), leczenie i rehabilitację ([...] dziennie lub [...]). Podała, że od 2014 r. podlega leczeniu w związku z przebytym urazem kręgosłupa. Do wniosku strona dołączyła kopie decyzji Prezydenta [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w grudniu 2016 r. (k.101), przyznania zasiłku celowego na zakup artykułów higieniczno- sanitarnych w grudniu 2016 r. w kwocie [...] (k. 102) oraz w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego i dopłatę do płatnych zabiegów rehabilitacyjnych (k. 103 -105). Skarżąca przedstawił ponadto dowody wydatków na leczenie za grudzień 2016 r. na kwotę [...] (k. 112 i 113), fakturę za leczenie stomatologiczne na kwotę [...], fakturę za zakup kosmetyków (kwota [...], k. 115). W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku A.T. o prawo pomocy w zakresie całkowitym okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na mocy zarządzenia z dnia 12 stycznia 2017 r., na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 w związku z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) skarżąca została wezwana pismem z dnia 2 lutego 2017 r. do przedstawienia m.in. oświadczenia, czy uzyskuje dochód z tytułu wyrównania renty zagranicznej, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych i lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów poświadczających poniesienie wydatków na leczenie uzdrowiskowe ([...]) w ostatnim kwartale 2016 r. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie doręczono stronie w dniu 7 lutego 2017 r., pozostało one jednak bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez stronę sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżąca w toku postepowania wszczętego jej skargą nie będzie ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Złożone w dniu [...] grudnia 2016 r. w rozpoznawanym wniosku oświadczenie skarżącej, z którego wynika, że jej źródło dochodów stanowią renta i dodatek pielęgnacyjny w łącznej kwocie ok. [...] nie mogło być uznane za pełną i prawidłową podstawę faktyczną przyjmowania ustaleń co do możliwości finansowych strony w zakresie partycypowania przez nią w kosztach procesu, skoro z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy skarżąca posiadała także inne, niż ujawnione w nim źródła dochodu. Z treści załączonych do wniosku decyzji organu pomocy społecznej wynika bowiem, że budżet domowy skarżącej zasilają także wpływy z tytułu dodatku mieszkaniowego ([...]), a ponadto zasiłków celowych. Ponadto, że w maju 2014 r. strona otrzymała wyrównanie renty inwalidzkiej z [...] w wysokości [...], co stanowiło równowartość ok. [...] (według średniego kursu funta przyjętego na podstawie tabeli kursów średnich NBP nr 104/A/NBP/2014 z dnia 2014-05-30). Mając na uwadze dodatkowo to, że deklarowane miesięczne wydatki strony, obejmujące m.in. koszty uzdrowiska w wysokości [...] dziennie, są znacznie wyższe niż uzyskiwane dochody, skarżąca wezwana została m.in. do przedstawienia oświadczenia co do posiadania źródeł dochodu nieujawnionych w treści wniosku, a także wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych i ewentualnych lokat. Wezwanie to miało służyć ustaleniu, środkami finansowym w jakiej wysokości i pozyskanymi z jakich źródeł wnioskodawczyni aktualnie dysponuje, czy posiada ewentualne oszczędności i czy możliwe jest samodzielne wygospodarowanie przez nią środków w celu ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Miano przy tym na względzie, że aczkolwiek wnioskodawczyni jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, to z akt sprawy wynika, że korzysta nadal z pomocy rodziców, którzy udzielają jej pomocy rzeczowej w postaci żywności i odzieży, a zatem przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych korzysta z wsparcia najbliższej rodziny. Wezwanie sądowe w zakresie, w jakim dotyczyło wydatków na leczenie uzdrowiskowe doprowadzić zaś miało do potwierdzenia faktu ich ponoszenia przez skarżącą oraz ustalenia ich wysokości w ostatnim kwartale 2016 r. Brak ustosunkowania się przez skarżąca do wezwania z dnia 2 lutego 2017 r. sprawia, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej w sposób pozwalający przyjąć prawidłową ocenę co do zasadności podjęcia rozstrzygnięcia o pokryciu ze środków publicznych wydatków pełnomocnika ustanowionego dla strony z urzędu. Jeśli się dodatkowo zważy, że żądanie ustanowienie pełnomocnika z urzędu skarżąca zgłosiła w postępowaniu sądowym wszczętym jej skargą na pozytywną dla niej decyzję w sprawie przyznania zasiłku celowego, postrzegając decyzję tę jako niekorzystną dla siebie z uwagi na przyznaniu zasiłku celowego w formie talonu a nie w żądanej przez stronę formie pieniężnej, to nie może budzić wątpliwości, że uczynienie zadość żądaniu przyznania prawa pomocy wiązać się musi ze szczególnie skrupulatną i lojalną współpracą skarżącej z organem sądowym lub sądem rozpoznającym wniosek o prawo pomocy. W takim bowiem przypadku mieć należy na uwadze i to, że nieuzasadnione udzielenie skarżącej prawa pomocy skutkować będzie uszczupleniem publicznych środków finansowych, które prawidłowo rozdysponowane przeznaczone mogłyby zostać na wsparcie osób, które w postępowaniu sądowym poszukują ochrony przez rozstrzygnięciami organów administracji publicznej, które w sposób obiektywny mogą być ocenione jako dla nich niekorzystne. Uznając zatem że skarżąca nie wykazała, iż nie posiada możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono żądania strony zwolnienia jej od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.