I SA/Wa 1339/20

WyrokWSA w Warszawie2020-11-30

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta nie jest ostateczna, ale została już zaskarżona do sądu administracyjnego, który oddalił skargę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn", gdy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, nie jest ostateczna, ale została już zaskarżona do sądu administracyjnego, który oddalił skargę prawomocnym wyrokiem. W takiej sytuacji, mimo braku ostateczności decyzji, prawomocne oddalenie skargi przez sąd administracyjny stanowi uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżąca G. G. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 2019 r., zarzucając jej wadę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już poprzednio rozstrzygnięta ostateczną decyzją). Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że decyzja z 26 sierpnia 2019 r. nie była ostateczna, a ponadto w sprawie toczy się postępowanie przed WSA w Warszawie. Skarżąca wniosła skargę na to postanowienie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i stwierdzenia nieważności decyzji z 26 sierpnia 2019 r. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z [...] lutego 2020 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia G. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawił przebieg postępowania podkreślając, że sprawa dotycząca potwierdzenia prawa do rekompensaty za ww. mienie była przedmiotem orzekania organów administracji oraz sądów administracyjnych. Organ nadzoru opisał szczegółowo wydawane w sprawie decyzje oraz orzeczenia sądowe i zaznaczył, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2018 r. orzekł o potwierdzeniu G. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. B. nieruchomości położonych w miejscowości [...] poza obecnymi granicami RP. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] sierpnia 2019 r., wydana w trybie art. 138 § 2 kpa, uchylił ww. decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. G. G. wniosła sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie pismem z [...] lutego 2020 r. G. G. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa podnosząc, że dotyczy ona sprawy uprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] lutego 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] sierpnia 2019 r. G. G. pismem z [...] marca 2020 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego wyłącznie decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami, określonymi w art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie istnienia jednej z przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności (w art. 156 § 1 kpa określono zamknięty katalog tych przesłanek) oraz ustalenie, czy nie zachodzą przesłanki negatywne. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony (art. 157 § 2 kpa). W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przez stronę organ administracji bada czy w sprawie występują przesłanki negatywne, wyłączające możliwość wszczęcia takiego postępowania. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa wart. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) wniosek o wszczęcia postępowania został wniesiony przez osobę niebędącą stroną lub 2) postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Minister podkreślił, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania można usystematyzować według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Uwzględnić należy ponadto inne przyczyny, których wystąpienie uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Do takich innych uzasadnionych przyczyn można zaliczyć np. żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Do innych usprawiedliwionych przyczyn należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne - upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia. Takie też stanowisko przyjął NSA w wyroku z 28 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1948/18. Rozważając drugą przesłankę odmowy wszczęcia postępowania NSA wskazał, że przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. Organ nadzoru podkreślił, że w niniejszej sprawie G. G wystąpiła wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z[...] lutego 2020 r. odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 2019 r. podnosząc, że ww. decyzja obarczona jest wadą w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponieważ dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r., jak i decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. nie były ostateczne i nie zakończyły postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia G. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Powyższe stanowi uzasadnioną przyczynę wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Jak wynika z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Zdaniem organu decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. ani decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. nie były w rozumieniu przepisów kpa decyzjami ostatecznymi, bowiem żadna z nich nie zakończyła ostatecznie postępowania administracyjnego w sprawie. Dodatkowo organ nadzoru wskazał, że stan faktyczny sprawy pomiędzy wydaniem decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. i decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. uległ zmianie, bowiem okazało się, że dokument przedłożony przez stronę postępowania był sfałszowany. Tym samym wszczęcie postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji, która nie stała się decyzją ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne w sprawie i która nie jest - z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy - decyzją tożsamą z decyzją z [...] listopada 2008 r. jest nieuzasadnione. Wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] sierpnia 2019 r. byłoby obarczone wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Minister zaznaczył ponadto, że G. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji z [...] sierpnia 2019 r., co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest zobowiązany z urzędu zbadać, czy ww. decyzja jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Skoro wniosek o wszczęcie postępowania został złożony w sprawie, która nie została zakończona ostateczną decyzją administracyjną i w której, na skutek sprzeciwu G. G. toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. Za bezzasadny organ uznał ponadto zarzut naruszenia art. 76 § 1, art. 80 i art. 220 kpa poprzez odmówienie wiarygodności treści oryginalnym urzędowym dokumentom, art. 7 kpa poprzez wykorzystanie swojej władzy publicznej oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. Odnoszą się one bowiem do kwestii związanych z prowadzonym postępowaniem dowodowym i pozostają bez związku w przedmiotowej sprawie. G. G. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 61a § 1 kpa, art. 16 § 1 kpa, art. 156 § 1 pkt 3 kpa, art. 7 kpa oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP i wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z [...] maja 2020 r., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, - na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2019 r., - uchylenie wszystkich aktów pierwszej i drugiej instancji, które powstały po prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r. wydanego w wyniku skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 października 2011 r., w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołując orzeczenia sądów administracyjnych zarzuciła szereg nieprawidłowości w działaniach organu podnosząc w szczególności, że ostateczna decyzja z [...] sierpnia 2019 r. jest sprzeczna z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 października 2011 r. Skarżąca zarzuciła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dokonał kontroli decyzji z [...] sierpnia 2019 r. pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek zawartych w art. 156 § 1 kpa. W jej ocenie w sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania art. 61a § 1 kpa, bowiem postępowanie toczy się już od 1989 r., ramy odwoływania się są szersze niż zażalenie, postępowanie administracyjne nie jest na etapie wstępnym. Skarżąca zaznaczyła, że nie żądała wszczęcia postępowania administracyjnego w ogóle, tylko wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Dlatego też zastosowanie art. 61a § 1 kpa przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest bezzasadne. W ocenie skarżącej decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. jest nie tylko decyzją ostateczną, ale i prawomocną. Wszystkie więc akty, które powstały w organach administracyjnych po [...] listopada 2008 r. - a tym samym również decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2019 r. - są w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa nieważne. Skarżąca podniosła ponadto, że dostarcza szereg dokumentów na potwierdzenie stanu faktycznego jej sprawy, mimo to organy administracji publicznej nadal mają wątpliwości, co narusza art. 7 kpa oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ zaznaczył ponadto, że wyrokiem z 15 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2181/19 WSA w Warszawie oddalił sprzeciw G. G. na decyzję z [...] sierpnia 2019 r., co oznacza, że Sąd nie dostrzegł, aby decyzja ta była obarczona którąkolwiek wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z [...] lutego 2020 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 61a § 1 kpa zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji (o ile nie są one wszczynane z urzędu) w związku z treścią art. 157 § 2 kpa, który przewiduje możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony. Powołany art. 61a § 1 kpa wprowadza dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przy czym postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest dopuszczalne z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku i nie wymaga prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 61a § 1 kpa i art. 157 § 2 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 26 sierpnia 2019 r., mocą której Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając w trybie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. potwierdzającą G. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. B. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Organ nadzoru uznał, że w sprawie zaistniał inny uzasadniony przypadek w rozumieniu powołanego art. 61a § 1 kpa uzasadniający wydanie zaskarżonego postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Jak wskazano skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie, która nie została zakończona ostateczną decyzją i w której, na skutek wniesionego przez skarżącą sprzeciwu, toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organu, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, jest prawidłowe. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2019 r. skarżąca powołała art. 156 § 1 pkt 3 kpa podnosząc, że dotyczy ona sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] listopada 2008 r. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Powołaną decyzją z [...] listopada 2008 r. organ, działając w trybie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2008 r. potwierdzającą prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] lutego 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] kwietnia 2011 r., odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 984/11 oddalił skargę G. G. na ww. decyzję. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została natomiast oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 408/12. Analiza akt wskazuje jednocześnie, że decyzja z [...] sierpnia 2019 r., której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności z [...] lutego 2020 r., została przez skarżącą zaskarżona w drodze sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Istotne jest, że WSA w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2181/19 oddalił sprzeciw. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 5 marca 2020 r. Wadliwie zatem organ uznał, że przedmiotowa decyzja nie jest decyzją ostateczną. Niemniej wydane w sprawie rozstrzygnięcia obu instancji odpowiadają prawu. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że brak możliwości wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w art. 61a § 1 kpa ma miejsce w sytuacjach niewymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania. Przeszkoda wszczęcia postępowania musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie musi wynikać z treści wniosku. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że decyzja z [...] sierpnia 2019 r., której dotyczył wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności, na skutek wniesionego przez skarżąca sprzeciwu, poddana została kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem z 15 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2181/19. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym WSA w Warszawie dokonał oceny całego postępowania również pod kątem wystąpienia podstaw do stwierdzenia nieważności. Wyrok ten nie został zaskarżony w drodze skargi kasacyjnej i stał się prawomocny. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniała zatem jedna z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 kpa. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wszczęcie postępowania w trybie powołanego przepisu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa i Konstytucji RP. Zauważyć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postępowanie nie może służyć weryfikacji, względnie zmianie, rozstrzygnięć zapadłych w innych postępowaniach. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest aktem formalnym (nie merytorycznym), co oznacza, że organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, dlatego w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło