I SA/Wa 135/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej jako "Prezes KRUS") decyzją z 13 września 2023r., nr 055796711/GSOL - po rozpoznaniu wniosku J. M. (dalej jako "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z 10 sierpnia 2023 r., nr 055796711/GSOL, o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 10 lipca 2023 r. J. M. wystąpił o przyznanie mu świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączył zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy [...] potwierdzające, że pełnił on funkcję sołtysa w sołectwie [...] w okresie od 16 lutego 1999 r. do 9 lutego 2007 r. Decyzją z 8 sierpnia 2023 r., nr 055796711/GSOL Prezes KRUS orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Po rozpoznaniu tego wniosku Prezes KRUS decyzją z 13 września 2023 r., nr 055796711/GSOL utrzymał w mocy własną decyzję z 8 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Następnie wskazał, że z zaświadczenia Wójta Gminy [...] wynika, iż skarżący pełnił funkcję sołtysa w okresie od 16 lutego 1999 r. do 9 lutego 2007 r. Zatem skarżący udowodnił jedynie 7 lat 11 miesięcy i 24 dni, czyli pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, ale mniej niż 8 lat. Wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, nie mniej niż przez 8 lat - dlatego też brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. J. M. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który postanowieniem z 13 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 557/23 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonej decyzji J. M. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1. Art. 1, art. 2, art. 4 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 25 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa poprzez zaniechanie zastosowanie powyższych przepisów podczas gdy przepisy te określają warunki przyznania świadczenia, a Skarżący spełnił wszystkie wymagane warunki konieczne do uzyskania świadczenia w związku z pełnieniem funkcji sołtysa. 2. Art. 16 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez zaniechanie zastosowania powyższego przepisu określającego kadencję Rady Gminy wynoszącej ówcześnie 4 lata, podczas gdy zgodnie z ówczesnym statutem sołectwa [...] kadencja Sołtysa i Rady Sołeckiej trwała 4 lata od dnia wyborów do tych organów, które muszą się odbyć nie później niż 6 miesięcy od dnia wyboru Rady Gminy na nową kadencję. 3. Art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez zaniechanie zastosowania powyższych przepisów określających zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę równości i zakazu dyskryminacji, gdzie wszyscy są wobec prawa równi, których zastosowanie w niniejszej sprawie było konieczne. 4. Art. 7, art. 7a i art. 13 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zastosowania powyższych przepisów określających: zasadę prawdy obiektywnej, zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasadę rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony oraz zasadę polubownego rozstrzygania kwestii spornych, których zastosowanie w niniejszej sprawie było konieczne. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia na podstawie art. 1 i art. 2, art. 4 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 25 maja 2023 r. - od miesiąca, w którym został złożony wniosek o jego przyznanie. Ponadto wniósł o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: ppsa) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ppsa sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 ppsa, zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest w sprawie niniejszej ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z 13 września 2023r., odmawiającej Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073) - uśp, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 uśp wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po wtóre, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy Skarżący spełnił przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres 7 lat, 11miesięcy i 24 dni. Powyższe ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy [...] w dniu 18 lipca 2023 r., w którym wskazano, że w okresie od 16 lutego 1999r.r. do 9 lutego 2007r. Skarżący pełnił funkcję sołtysa w sołectwie [...]. Treść wskazanego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. Jak wynika z treści skargi, okres pełnienia przez Skarżącego funkcji sołtysa wskazany w wyżej wymienionym dokumencie nie jest przez niego kwestionowany. Powyższe oznacza, że organ prawidłowo ocenił, iż brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem Skarżący nie legitymuje się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 uśp. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z jego treści, bowiem w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 uśp wskazano, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że Skarżący pełnił funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak jedynie przez okres 7 lat 11 miesięcy i 24 dni, czyli poniżej wymaganego przez uśp okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie Skarżącemu nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji. Tym samym Sąd podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 2 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza bowiem fakt, że skarżący pełnił funkcję sołtysa przez okres krótszy niż 8 lat pomimo, że sprawował tę funkcję przez dwie kadencje. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, gdyż już w pierwszym zdaniu w ww. art. 2 ust. 1 określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Podnoszone zaś przez skarżącego zarzuty, że pełnienie przez niego funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niego niezależnych - wynikało to-bowiem z ustalonych terminów wyborów sołtysów - nie mogą być podstawą przyznania świadczenia. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych wyjątków w zakresie ustalenia okresu sprawowania funkcji sołtysa wpisując wprost, że mają to być dwie kadencje w okresie nie krótszym niż 8 lat. Sąd zwraca także uwagę na fakt, iż w pierwotnym projekcie ustawy wymóg dotyczący minimalnego okresu pełnienia funkcji sołtysa wynosić miał lat 10 (vide rządowy projektu ustawy - druk nr 3128, dostępny w zakładce Prace Sejmu IX kadencji). W uzasadnieniu do tego projektu zaś jako istotne kryterium akcentowano nie tyle liczbę kadencji, co okres pełnienia funkcji. Jak wskazywano bowiem "Wychodząc naprzeciw zdiagnozowanym niedostatkom aktualnego stanu prawnego, projekt ustawy ma na celu przyznanie waloryzowanego świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, zwanego dalej "świadczeniem", w wysokości 300 złotych miesięcznie dla tych sołtysów, którzy, ze względu na okres pełnienia tej funkcji szczególnie zasłużyli się społeczności lokalnej. Za okres ten w projekcie przyjęto wymóg pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej 10 lat.". Tym samym celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia wszystkim osobom pełniącym funkcje sołtysa. Skoro zatem warunkiem uzyskania świadczenia jest, poza wymogiem osiągnięcia odpowiedniego wieku i sprawowania urzędu sołtysa przez dwie kadencje, dopełnienie także wymogu łącznego pełnienia tej funkcji przez co najmniej 8 lat, a w niniejszej sprawie tego ostatniego warunku skarżący nie spełnił - co jest okolicznością niesporną i znajduje oparcie w treści znajdującego się w aktach zaświadczenia Wójta Gminy [...] - to decyzja odmawiająca skarżącemu z tego powodu przyznania tego świadczenia odpowiada prawu, co czyni skargę niezasadną. Podkreślić ponadto należy, że na gruncie przedmiotowej ustawy tak samo traktowani są wszyscy którzy pełnili funkcję sołtysa. Skoro ustawodawca zawarł w przepisach ograniczenie czasowe, sąd tej okoliczności nie może pominąć. Czyni to niezasadnym zarzuty naruszenia Konstytucji R.P. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, co przesądza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak na wstępie.