I SA/Wa 1358/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-02

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości rolnej jest zgodna z prawem, gdy działki są oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i komunikacyjnych?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została uchylona, ponieważ organ nie ustalił jednoznacznie, czy działki mogą być wykorzystane na cele rolnicze, a ponadto w analogicznych sprawach organ wydawał sprzeczne rozstrzygnięcia dotyczące tego samego terenu. Wymagana jest jednolita i spójna ocena prawna odnosząca się do konkretnych działek, a nie wybiórcze wskazywanie różnych części planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Gmina O. zwróciła się do Wojewody o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa obejmującej kilkanaście działek położonych na terenie gminy. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia własności, wskazując, że działki nie są przeznaczone na cele gospodarki rolnej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Minister Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina zaskarżyła decyzję Ministra do WSA w Warszawie, podnosząc m.in. naruszenie prawa materialnego i proceduralnego oraz wskazując na sprzeczność rozstrzygnięć organu w podobnych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja Ministra nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra na rzecz Gminy O. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej Gminy O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę O. własności nieruchomości Skarbu Państwa obejmującej działki oznaczone nr: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, położonej na terenie O., objętej Księgą wieczystą Kw nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Burmistrz O. wnioskiem z dnia 16 października 2008 r., zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę O. własności nieruchomości Skarbu Państwa, obejmującej działki oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...] i [...] o pow. [...] ha, położone w O. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz.1700 ze zm.) Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę O. własności nieruchomości, obejmującej działki oznaczone nr [...], .[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonej na terenie gminy O. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu 30 czerwca 2000 r. przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod "tereny osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i komunikacyjnych" o symbolu B 18 OR. Zdaniem Wojewody [...] przedmiotem postępowania są działki gruntu, nieprzeznaczone na cele gospodarki rolnej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, aktualnym w dniu 30 czerwca 2000 r. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Burmistrz O. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki aby nieruchomość stała się własnością gminy, na mocy art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. tj. przedmiotowy grunt musi stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz musi być położony na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Organ wskazał, że działki gruntu będące przedmiotem niniejszego postępowania według wypisu z ewidencji gruntów obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. obejmują grunty orne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 461 Kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, a zatem przedmiotowe działki spełniały pierwszą z przesłanek określonych w art. 1 ustawy z 19 października 1991 r. Organ odwoławczy podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r., obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. wynika, iż przedmiotowe działki położone były na terenach osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i usług komunikacyjnych oznaczonych symbolem B180R, były zatem przeznaczone na cele nierolne i nie spełniały drugiej przesłanki warunkującej nabycie nieruchomości przez gminę określonej w art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. Tym samym zdaniem organu brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez gminę O. przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Gmina O. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] zwróciła uwagę, że w części opisowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O., obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. przedmiotowe działki położone były w rejonie "B" dla którego funkcją podstawową jest mieszkalnictwo i składy oraz rolnictwo oraz w strefie funkcjonalno-przestrzennej oznaczonej symbolem SOR oznaczającej osadnictwo rolnicze i podmiejskie. Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionego przez stronę argumentu wskazał, że w odwołaniu strona skarżąca powołuje się na zawarty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego opis całego rejonu "B", w którym mowa jest także o funkcji rolniczej oraz na rozległą strefę oznaczoną symbolem SOR, natomiast zarówno część opisowa i graficzna ww. planu wskazuje na to, że przedmiotowe działki położone są na terenach oznaczonych symbolem B18 OR. Jak wynika z jego opisu jest to obszar osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i usług komunikacyjnych, a zatem jego przeznaczenie jest nierolnicze. Organ odwoławczy podniósł, że przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości należy odnosić do tej części planu, w której ona się znajduje a nie powoływać się na cały rejon w ramach którego na obszarze kilkudziesięciu hektarów występuje wiele funkcji. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina O. Zaskarżonej decyzji zarzucała : 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 1 i art.13 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 231, poz. 1700 z 2007 r. z późn. zm.), 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności art.7 kpa, art.9 kpa, art.77 kpa. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. [...] i poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że bezspornym jest, iż przedmiotowa działka zgodnie z obowiązującym w dniu 30 czerwca 2000 r. miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta O., położona jest w rejonie "B" w której funkcją podstawową jest mieszkalnictwo i składy oraz rolnictwo, a uzupełniającą jest komunikacja i ochrona ekologiczna, ponadto w strefie funkcjonalno - przestrzennej SOR - osadnictwo rolnicze i podmiejskie. Skarżąca zwróciła uwagę, że stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest niejednolite. W identycznej sprawie nr [...] Minister uznał, że funkcją podstawową jest funkcja rolnicza, a uzupełniającą jest funkcja komunikacyjna i przyznał własność Gminie O. Skarżąca podnosiła, że z przytoczonego przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego wynika, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest zarówno pod osadnictwa rolnicze i podmiejskie oraz usługi podstawowe i komunikacyjne. Obydwie te funkcje należy traktować równorzędnie. Tereny osadnictwa rolniczego i podmiejskiego są gruntami służącymi celom gospodarki rolnej i należą do terenów użytkowanych rolniczo. Tereny usług komunikacyjnych służą obsłudze gospodarki rolnej, występują w tym przypadku łącznie z terenami o przeznaczeniu rolniczym i należy traktować je jako całość. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji, sąd uznał, że narusza ona prawo. Zgodnie z art. 13 ust. 2, 3 i 4 powołanej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego stanowiące własność Skarbu Państwa, położone na obszarach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne, nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 cytowanej ustawy, lub nieprzekazane tejże Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2000 r., stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Opoczna zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r., obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. przedmiotowe działki położone były na terenach osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i usług komunikacyjnych, oznaczonych symbolem B18 0R. Przy czym dla rejonu "B" funkcją podstawową jest mieszkalnictwo i składy oraz rolnictwo, a uzupełniającą jest komunikacja i ochrona ekologiczna, zaś w strefie funkcjonalno - przestrzennej SOR - osadnictwo rolnicze i podmiejskie. Bezsporne jest, ze przedmiotowe działki gruntu w ewidencji gruntów wykazane są jako grunty orne. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że w analogicznej sprawie dotyczącej działki wykazanej jako teren orny, położonej na terenach oznaczonych symbolem B 18 OR Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest zarówno pod osadnictwo rolnicze i podmiejskie oraz usługi podstawowe i komunikacyjne i przyznał własność Gminie O. Do skargi skarżąca załączyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Sąd podziela zarzuty skargi. Nie do przyjęcia jest sytuacja, że w analogicznych sprawach dotyczących działki z tego samego terenu B 18 OR, tak jak działki objęte przedmiotową decyzją, organ wydaje sprzeczne rozstrzygnięcia. Przy czym uzasadniając decyzję negatywną organ wskazuje na przeznaczenie terenu w opracowaniu szczegółowym B 18 OR tj. teren osadnictwa podmiejskiego oraz usług podstawowych i komunikacyjnych, zaś uzasadniając decyzję pozytywną organ wskazuje na przeznaczenie terenu w strefie SOR – osadnictwo rolnicze i podmiejskie oraz na przeznaczenie terenu w opracowaniu szczegółowym B 18 OR, wskazując na przeznaczenie terenu pod usługi podstawowe i komunikacyjne. W analogicznych stanach faktycznych i prawnych strona ma prawo oczekiwać, że ocena prawna dokonana przez organ będzie jednolita oraz, że organ będzie brał pod uwagę te same kryteria. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której organ wybiórczo wskazuje na przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego raz odnosząc je do strefy SOR, a innym razem do opracowania szczegółowego. Wobec takich rozbieżności organ winien odnieść rozważania, dotyczące przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta O., do konkretnych działek gruntu. Organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy działki gruntu będące przedmiotem niniejszego postępowania mogą być wykorzystane na cele rolnicze. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło