I SA/Wa 136/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. D., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z [...] listopada 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania P. B. od decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] odmawiającej skarżącemu przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego i okresowego – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. P. B. wnioskiem z [...] lipca 2011 r. zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o przyznanie zasiłku celowego na zakup [...] oraz zasiłku okresowego. Wniosek ten, zgodnie z właściwością, przekazano do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Skarżący od dnia [...] września 2008 r. przebywa w [...], gdzie odbywa [...], orzeczoną do [...]. Decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup [...] oraz zasiłku okresowego. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobie odbywającej [...] nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Od powyższej decyzji P. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które decyzją z [...] listopada 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Na decyzję Kolegium skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów, w tym m.in. art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 34 ust. 3 i art. 51 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. W dniu [...] kwietnia 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, popierające skargę wniesioną osobiście przez P. B. Adwokat P. D. stwierdził, że w ocenie skarżącego należy dać prym takiej wykładni przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, która byłaby w zgodzie z prawodawstwem europejskim oraz Konstytucją RP, chroniącymi m.in. niezbywalną godność osoby ludzkiej. Zdaniem skarżącego ma on prawo, w przypadku niewywiązywania się administracji zakładu [...] z europejskich i konstytucyjnych standardów traktowania osób pozbawionych [...] do uzupełniającej pomocy społecznej, na zasadach określonych w ustawie. Ponadto pełnomocnik P. B. zwrócił się do Sądu o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodność z Konstytucją RP i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim ogranicza dostęp do niej osobom pozbawionym [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów, czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do badania legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśnić należy, że zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – zwanej dalej u.p.s. W myśl art. 2 ust. 1 u.p.s., celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według zaś art. 3 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podkreślić jednakże należy, że w art. 13 ust. 1 u.p.s. ustawodawca wyłączył z kręgu osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej osoby odbywające [...]. Powyższy przepis ma charakter obligatoryjny, niezależny od stanu zdrowia, możliwości finansowych [...] ani od jego szczególnej sytuacji życiowej, dlatego organ nie może na zasadzie uznania administracyjnego przyznać [...] pomocy społecznej. Uzasadnieniem pozbawienia prawa do świadczeń osób odbywających [...] jest fakt pozostawania [...] na utrzymaniu państwa. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r., Nr 90, poz. 557 ze zm.), osobie odbywającej [...] i [...] zapewnia się minimum 3 razy dziennie posiłek, o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej 1 gorący, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie (art. 109-111 k.k.w.). Dzięki takim świadczeniom osoby te zwolnione są z zaspokajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych. Nie ma zatem przesłanek do udzielania im dodatkowego wsparcia w ramach pomocy społecznej (I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. ABC, 2009, wyd. II). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że ustawodawca w sposób kategoryczny określił warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń rodzinnych i w tym zakresie nie dopuścił żadnych odstępstw. W konsekwencji uznać należy, że decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżący od [...] sierpnia 2008 r. odbywa [...] w [...] (przewidziany koniec [...] przypada na dzień [...]). Słusznie zatem przyjęły organy, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu pomocy ze środków społecznych. Nadto, jak już wyżej wskazano, w świetle art. 13 ust. 1 u.p.s. bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji mają podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące niewystarczających dziennych racji żywieniowych i nieodpowiedniej ilości środków higieny osobistej, zapewnianych przez [...]. Odnosząc się do zarzutu niewywiązywania się administracji [...] z europejskich i konstytucyjnych standardów traktowania osób pozbawionych [...] wyjaśnić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tego typu kwestii. Nie ma też podstaw prawnych, by organy administracji publicznej udzielały – na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej – uzupełniającej pomocy społecznej osobom pozbawionym [...], zarzucającym dyrekcji zakładu [...] naruszenia godności człowieka. Reasumując, organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów art. 13 ust. 1 u.p.s., jak również Konstytucji i powołanych w skardze przepisów prawa europejskiego. Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją RP i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi art. 13 ust. 1 u.p.s., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uwzględniając stan prawny i faktyczny sprawy, nie powziął wątpliwości co do zgodności z Konstytucją art. 13 ust. 1 u.p.s., co w konsekwencji czyniło zbędnym inicjowanie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie art. 193 ustawy zasadniczej. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.