I SA/Wa 1361/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-20
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja użytkująca nieruchomość od 1992 r. ma status strony w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym tej nieruchomości, jeśli nie wykazała posiadania tytułu prawnego do niej na dzień 27 maja 1990 r.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, ponieważ nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Mimo że organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze z powodu złożenia go przez osobę niebędącą stroną, a nie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, to uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ ostatecznie utrzymało w mocy prawidłową regulację prawną. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości. Skarżący, P. [...] Zarząd Okręgowy w K., który użytkował nieruchomość od 1992 r., kwestionował decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i odmowę nadania mu statusu strony. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi P. [...] Zarządu Okręgowego w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
I SA/Wa 1361/04
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę miejską C. prawa własności nieruchomości położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowe mienie, jako stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową, należące w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy i położone na obszarze gminy miejskiej C. - stało się z mocy prawa mieniem tej Gminy.
Skoro komunalizacja mienia w tym trybie nastąpiła z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), to skarżącemu, który użytkuje sporną nieruchomość dopiero od 1992 r., nie mógł przysługiwać w tamtym czasie żaden tytuł prawny do przedmiotowego mienia, niezależnie od aktualnego sposobu jego wykorzystywania.
Ponieważ jednocześnie w stosunku do spornego mienia prawo własności służyło wtedy Skarbowi Państwa (co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...], oraz odpisu tej nieruchomości w ewidencji gruntów według stanu z dnia 27 maja 1990 r.), to przedmiotowa nieruchomość jako należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, jako położona na terenie gminy miejskiej C., stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością tej Gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Z uwagi na datę skomunalizowania tej nieruchomości nie mogą mieć także zastosowania w niniejszej sprawie przepis ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Powołane wyżej okoliczności doprowadziły organ do wniosku, że odwołującemu się nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej P. [...] Zarząd Okręgowy w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia sprawy,
- naruszenie art. 29 kpa poprzez odmowę skarżącemu statusu strony.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że stroną postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) jest tylko Skarb Państwa i gmina nabywająca nieruchomość od Skarbu Państwa, zaś inne osoby tylko wówczas, gdy wykażą, że komunalizacja narusza ich prawa własności do tej nieruchomości (np. wyrok NSA z 16 września 2003 r., sygn. akt I SA 2084/01, wyrok z 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 687/02, wyrok z 28 listopada 2003 r., sygn. akr I SA 708/02, wyrok z 1 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 804/02).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko reprezentowane w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z takiego poglądu prawnego pojęcie strony postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wynika, że skarżący nie ma uprawnień strony w tym postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż nie posiadał on w dniu 27 maja 1990 tytułu prawnorzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości, a tylko taki tytuł dawałby skarżącemu uprawnienie strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że P. [...] nie przysługują prawa strony tego postępowania komunalizacyjnego. Konsekwencją tego prawidłowego ustalenia organu odwoławczego winno więc być umorzenie postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, albowiem odwołanie zostało złożone przez osobę nie posiadającą uprawnień strony, a nie utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, co uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Jednakże to uchybienie procesowe nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji pozostała w mocy regulacja prawna zawarta w decyzji organu pierwszej instancji.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art. 5 ust. 1 ustawyart. 5 ust. 1 pkt 1art. 29 kpart. 138 § 1 pkt 3 kpart. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło