I SA/Wa 1361/22
WyrokWSA w Warszawie2023-06-16
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Łukasz Trochym, Dorota Kozub - Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe może nabyć z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa, jeśli część tego gruntu w dacie nabycia była zajęta pod pas drogi publicznej?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo państwowe nie może nabyć z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, jeśli część tego gruntu w dacie nabycia była zajęta pod pas drogi publicznej. Zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie, ponieważ drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, a ustanowienie użytkowania wieczystego na takim gruncie naruszałoby prawa osób trzecich (zarządcy drogi) oraz powszechne prawo do korzystania z drogi publicznej.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wnioskowała o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, który według niej znajdował się w jej posiadaniu w dniu 5 grudnia 1990 r. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia prawa, wskazując, że część działki była zajęta pod pas drogi publicznej, co narusza prawa osób trzecich i wyłącza grunt z obrotu prawnego. Spółka skarżyła decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody. Sąd administracyjny rozpoznał skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Dorota Kozub - Marciniak Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 marca 2022 r. nr DO-II.7610.52.2022.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr DO-II.7610.52.2022.AB z 25 marca 2022 r. - po rozpatrzeniu odwołania Polskich [...][...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z 25 stycznia 2022 r., nr NW/V/77200/13/3/08, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z 25 stycznia 2022 r., nr NW/V/77200/13/3/08 - działając na podstawie przepisów art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.), dalej jako ustawa, oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), dalej jako rozporządzenie - odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie [...][...] w [....], prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w gminie [...], oznaczonego na k. m. [...], obręb [...][...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] ha [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...].
W toku postępowania Wojewoda ustalił - w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] - iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowego gruntu zostało ujawnione na podstawie art. 32 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z dnia 13 kwietnia 1950 r. Nr 14, poz. 130 ze zm.).
Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Należy zatem stwierdzić, iż została spełniona jedna z podstawowych przesłanek wynikająca z art. 34 ust. 1 ww. ustawy komercjalizacyjnej.
Następnie podniósł, że kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez [...] w trybie art. 34 ww. ustawy komercjalizacyjnej jest przesłanka, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych
Stwierdził też, iż potwierdzenie posiadania następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie [...][...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
W niniejszej sprawie spółka [...] na potwierdzenie posiadania przedmiotowego gruntu przedłożyła wyciąg z ewidencji środków trwałych sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., potwierdzający, iż na przedmiotowej działce nr [...] znajdują się wiadukty żelbetowe, oświetlenie zewnętrzne, urządzenia [...] stacyjne w okręgu nastawczym st. [...], sieć trakcyjna oraz [...] główne zasadnicze i szlakowe linii nr [...] - co zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. potwierdza posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie [...][...] w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej działki nr [...].
Dodatkowo złożono do akt sprawy oświadczenie z dnia 17 września 2014 r. dotyczące zajętości przedmiotowej działki infrastrukturą [...].
Następnie Wojewoda podniósł, że w myśl art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. nabycie przez [....] prawa użytkowania wieczystego oraz własności urządzeń znajdujących się na gruncie nie może naruszać praw osób trzecich.
Tymczasem - jak wynika z pisma Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] z 21 listopada 2019 r. - działka nr [...] znajduje się i znajdowała w dniu 5 grudnia 1990 r. w pasie drogowym drogi publicznej tj. drogi powiatowej nr [...] Dojazd do stacji [...] [...] (ul. [...]) i częściowo drogi powiatowej nr [...] [...][...] – [...][...][...][...] (ul. [...]). Wskazane ulice zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych na podstawie Rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim. Jednocześnie wskazano, iż w ww. rozporządzeniu droga [..] miała nadany numer [...] o nazwie [...] - dojazd do stacji [...][...] a droga [...] posiadała numer [...] o nazwie [...]-[...]-[...] - granica województwa - ([....]).
Powyższe ustalenia potwierdziło Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z dnia 3 sierpnia 2021 r.
Skoro zatem cześć działki nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką , a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) - to nie mogła ona pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich [...][...] oraz nie mogła podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich - zarządcy drogowego.
Ponadto zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i znajduje swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądowych. Jednocześnie, na podstawie art. 22 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe, zaś zarząd ten powstaje z mocy prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda pismem z 13 sierpnia 2021 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego działki nr [...], w celu zatwierdzenia podziału na podstawie art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Do dnia wydania decyzji wnioskodawczyni nie przedłożyła stosownych dokumentów świadczących o podziale przedmiotowej działki, ani nie udzieliła odpowiedzi na ww. pismo.
W związku z tym Wojewoda [....] stwierdził, że mimo, iż grunt stanowił na dzień 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, to jednak ze względu na brak udokumentowanego wyłącznego posiadania gruntu przez [...] oraz generalną klauzulę chroniącą prawa osób trzecich (w niniejszej sprawie prawa zarządcy drogi publicznej), działka nr [...] w aktualnym stanie formalno - prawnym nie podlega uwłaszczeniu.
Nie zgadzając się z decyzją Wojewody [...] skarżąca złożyła odwołanie - wskazując, iż organ wojewódzki błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 25 marca 2022 r. nr DO-II.7610.52.2022.AB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [....] z 25 stycznia 2022 r., nr NW/V/77200/13/3/08.
W uzasadnieniu podniósł, że oceniana decyzja została wydana, między innymi, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie [....][....].
Zgodnie z tym art. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [....]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...].
Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Podstawową przesłanką wynikającą z tego przepisu jest to, żeby nieruchomość, zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa użytkowania wieczystego [...].
Minister wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, iż właścicielem przedmiotowych działek jest Skarb Państwa - zatem została spełniona przesłanka własności państwowej.
Następnie podniósł, że kolejną przesłanką zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. jest posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie [...][...]" przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.
Podał, że na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka Polskie [...][...] S.A. przedłożyła do akt postępowania oświadczenie z 17 września 2014 r. dotyczące zajętości przedmiotowej działki infrastrukturą [...] oraz wyciąg z ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., potwierdzający, iż na działce nr [...] znajdują się wiadukty żelbetowe, oświetlenie zewnętrzne, urządzenia srk stacyjne w okręgu nastawczym st.[...], sieć trakcyjna oraz [...] główne zasadnicze i szlakowe linii nr [...] - co zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. potwierdza posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie [...][...] w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej działki nr [...].
Jednakże Wojewoda ustalił także, iż działka nr [...] jest w części zajęta pod linię [...], natomiast w części stanowi drogę publiczną.
W związku z tym Minister stwierdził, że ustalenie przez organ I instancji, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. w części była zajęta pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej [...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Odniósł się także do zarzutu skarżącej - iż brak wyłącznego posiadania (tzw. współposiadanie) przez [...] działki objętej wnioskiem o uwłaszczenie nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia gruntu w trybie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. - wskazując, że zarzut ten jest chybiony, a stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia ani w powołanych przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani w ugruntowanym stanowisku prezentowanym przez sądy administracyjne.
Podsumowując Minister uznał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka posiadania (wyłącznego) wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]" oraz wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia w postaci naruszenia praw osób trzecich - dlatego też zobowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 25 stycznia 2022 r.
Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka Polskie [...][...] S.A. w [....], zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania tj.:
a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie [...][...] poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki Polskie [....][...] S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
Wskazując na przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem oraz o zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie - podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odniósł się też do zarzutów zawartych w skardze stwierdzając, iż stanowią one w istocie polemikę ze jego stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie mogą one prowadzić do zmiany przedmiotowego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że powtórna analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dała podstaw do stwierdzenia, aby organ naruszył w toku postępowania odwoławczego jakiekolwiek przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po uwzględnieniu i wszechstronnej analizie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz oparte zostało na stanowisku prezentowanym w orzecznictwie zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując pod tym kątem oceny Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 25 marca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 25 stycznia 2022 r., odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) oraz § 2 wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie [...][...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29)
Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 - 4 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (ust. 1). Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (ust. 2). Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością [...] (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4).
Zatem z treści art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
- do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Podkreślić przy tym należy, iż wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 powołanej ustawy.
W przedmiotowej sprawie nie był kwestionowany fakt, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowiła zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. własność Skarbu Państwa - co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].
Została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]".
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jednak to, czy działka nr [...] w dacie 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...].
Skarżąca na dowód posiadania przedmiotowej nieruchomości przedłożyła oświadczenie z 17 września 2014 r. J. M. i S. K. dotyczące zajętości przedmiotowej działki infrastrukturą kolejową oraz wyciąg z ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., potwierdzający iż na przedmiotowej działce nr [...] znajdują się wiadukty żelbetowe, oświetlenie zewnętrzne, urządzenia [...] stacyjne w okręgu nastawczym st. [...], sieć trakcyjna oraz [...] główne zasadnicze i szlakowe linii nr [....].
Jednakże - jak wynika z pisma Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w [...] z 21 listopada 2019 r. oraz z 1 lipca 2021 r. - działka nr [...] znajduje się i znajdowała w dniu 5 grudnia 1990 r. w pasie drogowym drogi publicznej tj. częściowo drogi powiatowej nr [...] Dojazd do stacji [...][...] (ul. [...]) i częściowo drogi powiatowej nr [...] [...][...] – [...][...] – [...] – [...] (ul. [...]).
W kontekście powyższych dowodów należy uznać za prawidłowe stanowisko Ministra, że przedłożone do akt oświadczenie wnioskodawcy z 17 września 2014 r. oraz wypis z rejestru środków trwałych nie mogą stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w całości w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990r.
Zauważyć bowiem należy, że grunt stanowiący na dzień 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną w zarządzie właściwych organów drogowych nie mógł w tej samej dacie znajdować się w posiadaniu [...] S.A., która to okoliczność stanowiła zasadniczą przesłanką dla stania się przez tę nieruchomość przedmiotem użytkowania wieczystego.
Niezależnie od powyższego organy obu instancji prawidłowo uznały, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sąd podziela w całości przywołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16 w którym wskazano, że: "mając na uwadze, iż w tej dacie przedmiotowy grunt zajęty był pod drogę publiczną (drogę krajową) należało uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 19 ust. 5 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Jednocześnie art. 232 Kodeksu cywilnego stanowi, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Już proste zestawienie ze sobą treści przywołanych wyżej regulacji wyraźnie wskazuje, iż ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]", wymóg poszanowania przy nabyciu użytkowania wieczystego praw osób trzecich" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tym samym organy prawidłowo uznały, że ustalenie, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz w dniu 27 października 2000 r. w części zajęta była pod pas drogi publicznej - uniemożliwia wydanie decyzji uwłaszczającej [...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda podjął dodatkowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. i wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów geodezyjnych o podziale działki w celu wykazania, w jakim zakresie przedmiotowa działka została zajęta pod infrastrukturę [...], a w konsekwencji wykazania, jaka jej część jest przedmiotem wniosku. Jednakże pismo Wojewody pozostało bez odpowiedzi.
Wobec powyższego organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka wyłącznego posiadania gruntu wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]" oraz wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia - naruszenie praw osób trzecich.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja Wojewody [...] z 25 stycznia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 25 marca 2022 r. utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nie przedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości bez określenia zakresu tego posiadania, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy.
Przy czym organy obu instancji dokładnie i rzetelnie rozpatrzyły całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.), dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 kpa.).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło