I SA/Wa 1362/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-04
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Marta Kołtun-Kulik, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji administracyjnej, dotyczący błędnego oznaczenia numeru działki, może być rozpatrzony w trybie art. 113 § 1 k.p.a., czy też wymaga wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, odmawiając sprostowania oczywistej omyłki w decyzji administracyjnej dotyczącej błędnego numeru działki, naruszyły art. 113 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że możliwość sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może być wykluczona mechanicznie tylko dlatego, że dotyczy ona numeru działki, lecz wymaga indywidualnej analizy konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Naczelnika Gminy z 1989 r. dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego, polegającej na błędnym oznaczeniu numeru działki budowlanej. Organy administracji (Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) odmówiły sprostowania, uznając, że zmiana numeru działki nie jest oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., lecz wymagałaby wydania nowej decyzji administracyjnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nierozpatrzenie zgłoszonych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych, zasądzając jednocześnie od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] o odmowie sprostowania omyłki w decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1989 r. nr [...], w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność W. W. w zamian za emeryturę rolniczą.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. W.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] maja 1989 r., po rozpatrzeniu wniosku W. W. o przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za emeryturę rolniczą, Naczelnik Gminy [...]. orzekł o nieodpłatnym przejęciu gospodarstwa rolnego o łącznej pow. [...] ha wraz z ½ domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną nr [...] o pow. [...] ha, nie przydzielając działki do dożywotniego użytkowania.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], Naczelnik Gminy [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1989 r. Naczelnik Gminy [...] uchylił decyzję tego samego organu z dnia 29 maja 1989 r. i jednocześnie orzekł o nieodpłatnym przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego składającego się nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...] o łącznej pow. [...] ha wraz z ½ domu mieszkalnego oraz z działką budowlaną nr [...] o pow. [...] ha, nie przydzielając działki do dożywotniego użytkowania. Powołana decyzja stała się ostateczna z dniem 14 stycznia 1990 r.
Wnioskiem z dnia 8 lipca 2013 r. M. W., reprezentowana przez adwokata, zwróciła się do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o sprostowanie oczywistej omyłki w ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy w [...]. z dnia [...] grudnia 1989 r., nr [...], polegającej na stwierdzeniu że "(...) właścicielka przekazuje 1/2 domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną nr [...] o pow. [...] ha (...)" poprzez zastąpienie go stwierdzeniem, że "(...) właścicielka przekazuje 1/2 domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną nr [...] o pow. [...] ha (...)."
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych odmówił sprostowania omyłki w decyzji Naczelnika Gminy w [...]. z dnia [...] grudnia 1989 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w decyzji Wojewody T. z [...] sierpnia 1994 r. jak i w protokole zdawczo-odbiorczym brak jest wzmianki o posadowieniu budynku na działce nr [...] lub innych obciążeniach dotyczących tej działki. W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji organ pierwszej instancji ustalił, że nie można z całkowitą pewnością i w sposób bezsprzeczny wskazać, że decyzja Naczelnika Gminy [...]. z dnia [...] grudnia 989 r. zawierała oczywistą omyłkę.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła M. W. zarzucając powołanemu rozstrzygnięciu naruszenie licznych przepisów postępowania, to jest art. 78 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 85 kpa, art. 12 § 1 kpa., art. 8 kpa w zw. z art. 77 kpa oraz art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Postanowieniem dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek nie ma charakteru oczywistej omyłki, której sprostowania można dokonać poprzez usunięcie w osnowie decyzji jednego numeru działki i wstawienie w to miejsce numeru odmiennego w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowanie służy bowiem wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1443/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazując, że to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ wyższego stopnia wobec Agencji Nieruchomości Rolnych w sprawach związanych z przejęciem gospodarstw rolnych przez Państwo jest właściwy do rozpatrzenia zażalenia na ww. postanowienie Agencji Nieruchomości Rolnych.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. W., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] kwietnia 2014 r.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, iż stosownie do art. 113 § 1 kpa, organ administracji publicznej prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Następnie organ podniósł, iż w orzecznictwie i doktrynie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Wskazał, iż jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oznaczenie numeru działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, nie można w decyzji administracyjnej numerów określających poszczególne działki, traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu -nieruchomości z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa. Zatem, sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa nie może dotyczyć numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1815/06). Usunięcie zatem wady powstałej w wyniku podania w decyzji nieprawidłowego numeru działki może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej.
W ocenie Ministra, z powyższego wynika, iż zakres żądanej przez M. W. zmiany nie mieści się w definicji oczywistej omyłki pisarskiej i zmierza do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją co uniemożliwia organowi korektę ww. decyzji Naczelnika Gminy [...]. z dnia [...] grudnia 1989 r.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. W. zarzucając mu rażące naruszenie prawa oraz brak podstawy prawnej, a w szczególności:
- naruszenie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 113 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. w całości i niesprostowaniu oczywistej omyłki w ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy [...]. z dnia [...] grudnia 1989 r. polegającej na stwierdzeniu, że "(...) właścicielka przekazuje 1/2 domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną nr [...] o pow. [...] ha (...)" poprzez zastąpienie go stwierdzeniem, iż "(...) właścicielka przekazuje 1/2 domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną nr [...] o pow [...] ha (...) " w sytuacji kiedy istniały przesłanki do jego zastosowania;
- naruszenie art. 8 w zw. z art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa poprzez ich niezastosowanie oraz dowolne i niezasadne uchylenie się od obowiązku uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 kpa w sytuacji kiedy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a to w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie ani na żądanie strony, ani z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co godzi w zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej oraz do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
- naruszenie art. 78 kpa poprzez pominięcie przez organ zawnioskowanych dowodów w sprawie, których przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, w tym przede wszystkim z map zgromadzonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. – które to dokumenty świadczą o rzeczywistym posadowieniu budynku położonego w [...], na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]), jednostka ewidencyjna [...] – obszar wiejski, dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych;
- naruszenie art. 75 § 1 kpa poprzez niedopuszczenie dowodów z dokumentów nie pozostających w sprzeczności z prawem i mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, co jest niezgodnie z określonym w powołanej normie obowiązkiem organu i nie jest uzależnione od jego swobodnego uznania
- obrazę art. 8 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wnioskowi pomimo nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do naruszenia zaufania strony do organów władzy państwowej;
- obrazę art. 7 kpa w. zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 107 kpa § 1 i § 3 poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wydanie decyzji arbitralnej i niezgodnej z prawem, bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz bez wyjaśnienia, z jakich powodów nie dopuszczono dowodów zgłoszonych w sprawie.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] kwietnia 2014 r.
W uzasadnieniu wskazała, iż okoliczność oczywistości błędu w ww. decyzji Naczelnika Gminy w [...] została dostrzeżona przez SKO w [...] które orzekając o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], (którą odmówiono uwzględnienia wniosku skarżącej o nieodpłatne przyznanie własności działki położonej w [...]., oznaczonej nr ewidencyjnym nr [...], obejmującej lokal mieszkalny oraz grunt o powierzchni niezbędnej do korzystania z pomieszczeń wchodzących w skład ww. lokalu) stwierdziło, że na działce nr [...] według mapy złożonej do akt sprawy, a wbrew treści ww. decyzji Naczelnika Gminy [...]., nie widnieje żaden budynek. Dom zaś, o którym mowa we wspomnianej decyzji znajduje się na działce nr [...], która według wykazu zmian stanowiła częściowo grunt rolny (R) i budowlany (B). Skarżąca podniosła, iż do powyższego wniosku Kolegium doszło po analizie materiału dowodowego, zwłaszcza zalegającej w aktach sprawy mapy uzupełniającej podział działek nr [...] i [...] wraz z wykazem synchronizacyjnym dla tych działek. Również Starosta [...]. w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], stwierdził, że analiza przekazanych dokumentów potwierdza wątpliwość organu jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do prawidłowości decyzji Naczelnika Gminy [...]. z dnia [...] grudnia 1989 roku.
Oznacza to, w ocenie skarżącej, iż oczywistym dla orzekających w sprawie z wniosku M. W. o nieodpłatne przyznanie jej własności działki położonej w [...]. jest okoliczność, że decyzja Naczelnika Gminy [...]. dotyczy innej nieruchomości niż ta wskazana w jej treści. To z kolei oznacza, że treść ww. decyzji nie odzwierciedla w pełni wiedzy i woli organu ją wydającego - te elementy należy wywodzić z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Poza wątpliwościami bowiem pozostaje, że Naczelnik Gminy [...]. rozróżniał działkę niezabudowaną od zabudowanej oraz miał wiedzę, iż W. W. (matka skarżącej) i skarżąca zamieszkiwały w przedmiotowej 1/2 części domu mieszkalnego znajdującego się pod adresem [...], co wynika zarówno z treści wyrzeczenia decyzji z dnia [...] grudnia 1989 roku, jej uzasadnienia jak i rozdzielnika doręczenia tej decyzji. Skarżąca podkreśliła również, że sąd, działający na stosowny wniosek Skarbu Państwa i na podstawie ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1989 r., również nie miał wątpliwości co do rzeczywistej woli organu ją wydającego i znalazł podstawę do przeniesienia do księgi wieczystej nr [...] wymienionych w tej decyzji działek, gdzie w dziale I, Podrubryka 1.4.2. "Budynki" jest wymieniona wspomniana 1/2 części domu mieszkalnego.
Ponadto, M. W. podniosła, iż organy obu instancji nie dokonały pełnego zgromadzenia materiałów dowodowych oraz nie wyczerpały wszystkich źródeł dowodowych dla ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto dokonały błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W jej ocenie, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego doprowadził do sformułowania błędnych ustaleń faktycznych i nieprawidłowej oceny dowodów przy równoczesnym braku wykorzystania wszystkich źródeł dowodowych, z których jednoznacznie wynika, że 1/2 część budynku mieszkalnego stoi i zawsze stała na działce oznaczonej numerem [...]. Wskazała, iż rażące jest zwłaszcza nieprzeprowadzenie dowodów z map zgromadzonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]., - które to dokumenty świadczą o rzeczywistym posadowieniu budynku położonego na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...],jednostka ewidencyjna [...] - obszar wiejski, dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...]. V Wydział Ksiąg Wieczystych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga M. W. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z [...] kwietnia 2014 r. zostały wydane z naruszeniem art. 113 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o odmowie sprostowania, w trybie art. 113 § 1 kpa, omyłki w ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy [...]. z [...] grudnia 1989 r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za emeryturę rolniczą polegającej na stwierdzeniu, że "(...) właścicielka przekazuje ½ domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną [...] o pow. [...] ha (...)" poprzez zastąpienie go stwierdzeniem: "(...) właścicielka przekazuje ½ domu mieszkalnego wraz z działką budowlaną [...] o pow. [...] ha (...)".
Stosownie do art. 113 § 1 kpa, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Redakcja tego przepisu pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje tożsama cecha – cecha oczywistości - która stanowi zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż sprostowaniu w tym trybie nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których organ dopuścił się w stosowaniu prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej.
Zauważyć przy tym trzeba, iż mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych, czy też oczywistych omyłek ustawodawca nie daje jednak ustawowej definicji tych pojęć. W związku z powyższym, stosując ten przepis należy mieć na uwadze ich powszechnie przyjęte znaczenie. Błąd pisarski jest oczywistą omyłką, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu organu, doszło do niewłaściwego użycia wyrazu, lub pewnej grupy wyrazów. Oczywistość omyłki mogą potwierdzać zgromadzone w sprawie dokumenty, jak również fragmenty uzasadnienia rozstrzygnięcia. Tym samym o tym, że popełniona została oczywista omyłka pisarska przesądzać mogą zarówno akta sprawy - zgromadzone dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny sprawy, jak również treść samego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. można więc sprostować oczywisty błąd w podjętym rozstrzygnięciu, gdy jego niedwuznaczność ujawnia się w wyniku skonfrontowania treści rozstrzygnięcia z materiałem dowodowym, który zgromadzono przed jego podjęciem (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 531/96, LEX 43134).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż wniosek M. W. o sprostowanie oczywistej omyłki dotyczył podania nieprawidłowego numeru działki w decyzji Naczelnika Gminy [...]. z [...] grudnia 1989 r. orzekającej o nieodpłatnym przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę rolniczą. Wydając postanowienie o odmowie sprostowania omyłki organ I instancji powołał się na okoliczność, iż w decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1994 r. jak i w protokole zdawczo-odbiorczym brak jest wzmianki o posadowieniu budynku na działce nr [...] lub innych obciążeniach dotyczących tej działki i w wyniku analizy zebranych dokumentów ustalił, iż nie można z całkowitą pewnością i w sposób bezsprzeczny uznać, że decyzja Naczelnika Gminy [...]. zawierała oczywistą omyłkę. Zaś powodem odmowy sprostowania oczywistej omyłki przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było uznanie, iż sprostowanie w trybie art. 113 § 1 kpa nie może dotyczyć numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu tej normy. Organ odwoławczy wskazał, iż usunięcie wady powstałej w wyniku podania w decyzji nieprawidłowego numeru działki może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, wydając powołane rozstrzygnięcia organy obu instancji naruszyły art. 113 § 1 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wskazano powyżej, omyłka pisarska to między innymi widoczne - wbrew zamierzeniu organu - niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów w orzeczeniu administracyjnym. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też innymi tożsamymi decyzjami wydanymi w sprawie. W konsekwencji, obowiązkiem organu procedującego w trybie art. 113 § 1 kpa jest zbadanie, w okolicznościach konkretnej sprawy, rzeczywistego zamierzenia organu podejmującego rozstrzygnięcie, czemu ma służyć skonfrontowanie treści tego rozstrzygnięcia z materiałem dowodowym, który zgromadzono przed jego podjęciem - co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Nie można bowiem uznać za wystarczającą, w świetle powołanej normy, oceny Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych polegającej na ogólnikowym powołaniu się na dokumenty wydane w 1994 roku przez Wojewodę [...] i stwierdzeniu, że nie można z całą pewnością i w sposób bezsprzeczny wskazać, że decyzja Naczelnika Gminy [...]. z [...] grudnia 1989 r. zawierała oczywistą omyłkę.
Podobnie niewystarczająca w świetle art. 113 § 1 kpa jest ocena oczywistości omyłki dokonana przez organ odwoławczy. Utrzymując bowiem w mocy postanowienie organu I instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż usunięcie wady powstałej w wyniku podania w decyzji nieprawidłowego numeru działki nie może nastąpić w trybie sprostowania oczywistej omyłki, lecz wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego wynika, iż organ odwoławczy co do zasady – bez przeprowadzenia jakiegokolwiek oceny oczywistości omyłki - zakwestionował samą możność sprostowania, w trybie art. 113 kpa, oczywistej omyłki tylko z tego powodu, że dotyczy ona numeru ewidencyjnego działki.
W ocenie składu orzekającego w sprawie, powyższego stanowiska organu odwoławczego nie sposób zaakceptować. Składowi orzekającemu znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe w różnych stanach faktycznych, w tym również orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane przez organ odwoławczy, dotyczące tego, iż omyłki polegającej na błędnym wpisaniu w decyzji numerów ewidencyjnych działek nie można sprostować w trybie art. 113 kpa z uwagi na to, iż ewidencyjne oznaczenie działki jest jednym z podstawowych elementów rozstrzygnięcia. Konsekwencją jednak przyjętego w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy stanowiska jest to, iż zawsze – niezależnie od konkretnych okoliczności faktycznych, bez analizy zebranego materiału dowodowego oraz przedmiotu konkretnej sprawy – należy uznać wyższość wynikającej z powołanego orzecznictwa tezy i zakwestionować możliwość sprostowania w trybie art. 113 kpa nawet oczywistej omyłki tylko i wyłącznie dlatego, że dotyczy ona numeru działki. W ocenie Sądu, zapatrywań orzecznictwa, wyrażonych na tle konkretnych stanów faktycznych, o niemożności sprostowania trybie art. 113 § 1 kpa numeru ewidencyjnego działki nie można odnosić – jak uczynił to organ odwoławczy w niniejszej sprawie - do każdego przypadku sprostowania oczywistej omyłki niejako mechanicznie, a więc bez uwzględniania takich konkretnych okoliczności analizowanego przypadku, które wymagają indywidualnego rozważenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Jak już bowiem wskazano powyżej, pojęcie "oczywistej omyłki" ma wszakże charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji.
Biorąc powyższe pod uwagę, wobec uznania, iż postanowienia organów obu instancji naruszają art. 113 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie tych rozstrzygnięć. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie kosztów (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło