I SA/Wa 1362/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-27
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeżeli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów, a czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, gdy strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania, ponieważ rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z utrzymywania się ze świadczeń pomocy społecznej, uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
K. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej, jest schorowany i nie posiada majątku, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na zwolnienie ustawowe i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
K. N. wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania są świadczenia uzyskiwane z pomocy społecznej (zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie). Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą schorowaną oraz że poza domem o pow. [...] m² nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada również papierów wartościowych, wierzytelności i innych praw majątkowych. W tej sytuacji nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie starszego referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymującego się ze świadczeń z pomocy społecznej, jest trudna i z otrzymywanych środków pieniężnych nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło