I SA/Wa 1363/24

WyrokWSA w Warszawie2024-09-11

Skład orzekający: sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Marek Maliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. mogła nabyć z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu, który w dniu 5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, lecz Gminy?
Ratio decidendi
Spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. nie mogła nabyć z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ podstawową przesłanką do uwłaszczenia, określoną w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jest własność Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie ustalono, że sporny grunt stanowił własność Gminy, a nie Skarbu Państwa, co uniemożliwiło spełnienie tej kluczowej przesłanki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, ponieważ ustalił, że sporny grunt stanowił własność Gminy, a nie Skarbu Państwa, co wykluczało spełnienie przesłanki z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Marek Maliński Protokolant stażysta referent Magdalena Biadoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr DO-II.7610.85.2024.AK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Decyzją z 18 kwietna 2024 r. nr DO-II.7610.85.2024.AK Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 19 marca 2024 r. nr NWIV.752.52.2015, o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 19 marca 2024 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 2196 m2, KW nr [...] oraz jako działki nr [...] o pow. 60 m2 i nr [...] o pow. 604 m2, KW nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. (dalej jako "PKP") podnosząc, że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Decyzją z 18 kwietnia 2024 r. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 19 marca 2024 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. i podniósł, że w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego stwierdzono, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności działek nr [...] przysługiwało Gminie [...]. Decyzją Wojewody Śląskiego z [...] lutego 2024 r. nr [...] stwierdzono bowiem nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej M. [...], obrębie 0004, oznaczonej jako działka nr [...], KW nr [...] oraz jako działki nr [...] i nr [...], KW nr [...]. Jak natomiast wskazano w piśmie Wojewody Śląskiego z 13 marca 2024 r. powyższa decyzja, wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna z dniem 9 marca 2024 r., a jej egzemplarz z naniesioną klauzulą ostateczności został załączony do zawiadomienia o zmianie właściciela nieruchomości przesłanego do Sądu Rejonowego w [...]. Zdaniem organu, powyższe okoliczności potwierdzają, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r. przedmiotowe działki stanowiły własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa. Tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Organ odwoławczy dodał, że skoro wskazane nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r., to bez znaczenia pozostaje okoliczność pozostawania tego gruntu w posiadaniu PKP według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły Polskie Koleje Państwowe S. A. w W. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) przepisów postępowania, to jest: a) art. 7 i art. 8 w związku z art. 85 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, 2) prawa materialnego, to jest art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz PKP z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości. Powołując się na powyższe PKP wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego, a także rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również dokonał właściwej oceny okoliczności stanu faktycznego i ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów. PKP podkreśliło, że to na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym zbadania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rozwoju i Technologii, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 19 marca 2024 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], w obrębie 0004, oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 2196 m2, KW nr [...] oraz jako działki nr [...] o pow. 60 m2 i nr [...] o pow. 604 m2, KW nr [...]. Spór w sprawie koncentruje się na tym czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca spółka spełniła przesłanki określone w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 8 września 2000 r." Zgodnie z powołanym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP (art. 34 ust. 1). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1, nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4). Z powyższego wynika, że przedmiotem uwłaszczenia w powołanym trybie mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Jak zaś wynika z akt administracyjnych, i co nie jest przez skarżącą kwestionowane, decyzją z [...] lutego 2024 r., nr [...], Wojewoda Śląski stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32, poz. 191), prawa własności nieruchomości państwowych położonych w jednostce ewidencyjnej M. [...], obrębie 0004, oznaczonych jako działka nr [...], KW nr [...] oraz jako działki nr [...], KW nr [...]. Znajdujące się w aktach pismo Wojewody Śląskiego z 13 marca 2024 r. potwierdza, że powyższa decyzja komunalizacyjna z [...] lutego 2024 r. stała się ostateczna z dniem [...] marca 2024 r., a jej egzemplarz z naniesioną klauzulą ostateczności załączono do zawiadomienia o zmianie właściciela nieruchomości przesłanego do Sądu Rejonowego w [...]. Decyzja komunalizacyjna z [...] lutego 2024 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym i tym samym jest wiążąca zarówno dla organów orzekających w niniejszej sprawie, jak też dla sądu administracyjnego kontrolującego zgodność zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. Oznacza to, jak trafnie przyjął organ odwoławczy, że przedmiotowy grunt stanowił własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa, zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak też na dzień 27 października 2000 r. Tym samym w sprawie nie spełniono podstawowej przesłanki określonej w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. jaką jest przesłanka własności państwowej gruntu objętego wnioskiem PKP, co uniemożliwiło pozytywne rozpatrzenie wniosku PKP o uwłaszczenie. W ocenie Sądu, stanowisko organów w tym zakresie należy ocenić jako prawidłowe, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w sprawie nie spełniono przesłanki własności państwowej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. W świetle powyższego jako niezrozumiałe jawią się zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu skarżąca skutecznie nie zakwestionowała poczynionych przez organ ustaleń w zakresie prawa własności spornej nieruchomości. Z podanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Zasadnie bowiem przyjęły organy, że skoro sporny grunt nie był własnością Skarbu Państwa zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak również w dniu 27 października 2000 r., to w sprawie nie doszło do kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, trafnie oceniły przesłanki uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniły zajęte stanowisko. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło