I SA/Wa 1364/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. [...] z dnia [...] maja 1987 r., nr [...] umarzającą postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki wskazał, że Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku J.M. i E.M., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. [...] z dnia [...] maja 1987 r., z uwagi na niezachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa do wniesienia stosownego wniosku w tej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J.M. i E.M. wnosząc o jej uchylenie. Wojewoda Mazowiecki rozpoznając sprawę podniósł, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych co najmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić wyłącznie osoba legitymująca się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie natomiast z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1987 r. z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia wniosku w tej sprawie. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego przyczyny uchybienia terminu były jednakże inne niż to wskazano w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. W ocenie organu odwoławczego Prezydent W. nie zwrócił uwagi na fakt, że J.M. i E.M. wystąpili wcześniej z wnioskiem z dnia 25 października 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1987 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1987 r. wskazując, że przedstawiony przez wnioskodawców zarzut nie brania udziału w postępowaniu odszkodowawczym nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa, lecz wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 kpa. Minister Infrastruktury ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Zdaniem organu drugiej instancji powyższa ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., kończąca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1987 r., od dnia jej doręczenia, wyznaczała bieg miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda Mazowiecki zaznaczył, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 6 października 2005 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, ponieważ wpłynął on dopiero po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 7 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1185/04 oddalającego skargę J.M. i E.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E.M. i J.M., przy czym skarga E.M. – jako wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1364/07. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa lub art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji bada, czy wniosek o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 148 § 1 kpa. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 1987 r. umarzającą postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] uznając, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Jak wskazano organ administracji zobowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie powyższego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest zaś podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że J.M. i E.M. występując z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 1987 r., jako przesłankę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 4 kpa podnosząc, że w postępowaniu odszkodowawczym nie brały udziału wszystkie uprawnione strony. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 6 października 2005 r. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że o decyzji z dnia [...] maja 1987 r. skarżący dowiedział się najpóźniej w październiku 2002 r. Świadczy o tym między innymi pismo z dnia 8 października 2002 r., w którym E. M. i J.M. wnoszą o uchylenie przedmiotowej decyzji z dnia [...] maja 1987 r. podnosząc, że w toku postępowania zakończonego wskazaną decyzją, jako następcę prawnego Ł.M. uwzględniono tylko jego syna E., pominięto zaś jego żonę Z.M. i drugiego syna J.M. Okoliczności powyższe podnoszone również były we wniosku z dnia 25 października 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1987 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie słusznie przyjęto, iż podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, co uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 1987 r. Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że bezpodstawne są podnoszone przez Wojewodę Mazowieckiego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg od dnia doręczenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. Przepis art. 148 § 2 kpa jednoznacznie stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, tj. od dnia, w którym strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wyjątków w powyższym zakresie. Tym samym – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – organ pierwszej instancji prawidłowo określił początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa przyjmując, że termin ten rozpoczął bieg najpóźniej w październiku 2002 r. Jak bowiem wskazano już w dniu wystąpienia z wnioskiem z dnia 8 października 2002 r. skarżący wiedział o istnieniu decyzji z dnia [...] maja 1987 r. Błędne stanowisko Wojewody Mazowieckiego w powyższej kwestii nie ma jednakże wpływu na ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. W sprawie właściwie bowiem przyjęto, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Odmawiając wznowienia postępowania organy obu instancji nie naruszyły zatem prawa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.