I SA/Wa 1365/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]; 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Wa 1365/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania świadczenie pielęgnacyjnego. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że samotnie wychowuje troje dzieci: dwoje pełnoletnich, z których jedno jest niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym ([...]) oraz małoletniego niepełnosprawnego syna, wobec którego orzeczono [...]. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje bez zatrudnienia, źródło utrzymania rodziny stanowią świadczenia z opieki społecznej w wysokości [...]. Od marca 2018 r. źródłem dochodu przestanie być zasiłek i dodatek rodzinny wobec czego gospodarstwo domowe skarżącej utrzymywać się będzie z dochodów w wysokości [...]. Skarżąca podała ponadto, że jej zadłużenie z tytułu czynszu (lokal komunalny) wynosi obecnie ok. [...], do stałych wydatków zaliczyła zaś opłaty za energię elektryczną (ok. [...] /miesiąc), co drugi miesiąc [...] (z uwagi na dwóch operatorów), leki ([...]), opłaty w szkole i dodatkowe zajęcia wspomagające dzieci niepełnosprawne – ok. [...]. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że przy zaspokajaniu potrzeb rodziny nie może liczyć na wsparcie rodziny, w tym ojca dzieci, którego miejsce pobytu jest nieznane. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, a najbardziej wartościowe przedmioty w jej posiadaniu to pralka o wartości [...] i lodówka o wartości [...]. Strona wyjaśniła, że z uwagi na niepełnosprawność dzieci nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Nie ma też zdolności kredytowej. Do wniosku strona załączyła orzeczenie z [...] marca 2016 r. o potrzebie kształcenia specjalnego córki, pismo w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu opłat za lokal mieszkalny, kopie decyzji: 1) w sprawie ustalenia prawa P.K. (córka) do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] miesięcznie do 30 września 2018 r., 2) z dnia [...] października 2017 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, 3) z dnia [...] października 2017 r. w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, 4) z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie ustalenia prawa D.K. (córka) do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] miesięcznie do 30 września 2018 r. 5) z dnia 27 lutego 2013 r. o przyznaniu D.K. zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] miesięcznie do 28 lutego 2018 r., a także dowody ponoszenia opłat za energię elektryczną. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analiza sytuacji majątkowej skarżącej dokonana w oparciu o informacje zawarte w złożonym wniosku o prawo pomocy oraz dokumenty załączone do akt sprawy przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje stwierdzić, że wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, skład osobowy tego gospodarstwa i jego strukturę wiekową, wysokość dochodów osiąganych w gospodarstwie domowym skarżącej, rodzaj źródeł dochodu, brak zdolności zarobkowych skarżącej jako samotnego rodzica trojga dzieci, w tym dwóch niepełnosprawnych, a także brak jakiegokolwiek majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Nie budzi wątpliwości, że źródeł pozyskania środków niezbędnych do poniesienia kosztów pełnomocnika procesowego nie można odnaleźć w dochodach własnych skarżącej pochodzących z okresowo przyznawanych jej świadczeń w formie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami ([...] miesięcznie plus wypłacona jednorazowo we wrześniu 2017 r. kwota [...] z tytułu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - k. 31), świadczenia wychowawczego ([...], k. 33) oraz zasiłku pielęgnacyjnego ([...], k. 35), jak również dochodach córek skarżącej z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego ([...] miesięcznie na obie córki). Uwzględnić należy, że środki z przyznanych świadczeń nie wystarczają do pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania rodziny skarżącej, która posiada zaległości w regulowaniu bieżących zobowiązań z tytułu czynszu. Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Zainicjowana przez stronę sprawa mieści się w zakresie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Oznacza to, że skarżąca w toku postępowania wszczętego skargą kasacyjną nie będzie ponosić żadnych kosztów sądowych związanych ze swoją aktywnością procesową. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.