I SA/Wa 1369/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] przyznającej K. G. pomoc społeczną w formie zasiłku stałego w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres od 1 maja 2015 r do 4 maja 2017 r. . Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana została w następującym stanie faktycznym. W efekcie rozpoznania wniosku K. G., Wójt Gminy [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. przyznał mu, w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163), na okres od 1 maja 2015 r. do 4 maja 2017 r. zasiłek stały w kwocie [...] złotych miesięcznie oraz objął ww. ubezpieczeniem zdrowotnym Kwota przyznanego zasiłku, stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, stanowiła różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej – a taką był wnioskodawca (542 złote), a jego dochodem ([...] zł), ustalonym na zasadach określonych w art. 8 ust. 9 powołanej ustawy, tj. jako iloczyn hektarów przeliczeniowych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego należącego do K. G. ([...]) i założonej przez ustawodawcę kwoty dochodu z 1 ha przeliczeniowego w wysokości 250 złotych. Od decyzji tej K. wniósł odwołanie kwestionując poprawność ustalenia jego dochodu. Podnosił mianowicie, że faktycznie z gospodarstwa tego żadnych dochodów nie uzyskuje, a poza tym jest ono w części wydzierżawione, na dowód czego przedkładał kopię umowy dzierżawy z 1 kwietnia 2014 r. zawartą z Ł. F.. W uzupełnieniu odwołania, wskazywał, że jeśli przyznany mu zostanie zasiłek stały w pełnej wysokości, zawrze z ww. umowę dzierżawy w formie aktu notarialnego. Następnie pismem z 22 czerwca 2015 r. wyżej wymieniony oświadczył, że cofa swoje odwołanie. W tym stania rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. umorzyło na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze, oceniając że kwestionowana decyzja Wójta Gminy [...] nie narusza prawa ani interesu społecznego, a tym samym cofnięcie odwołania jest prawnie skuteczne. Na decyzję tę K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej, że jest niezgodna z prawem, gdyż narusza jego interes. W motywach skargi wskazywał, że zamierza na czas choroby wydzierżawić na okres dwuletni ziemię i z tego względu domaga się by na ten czas przyznano mu zasiłek stały w pełnym wymiarze, tj. 530 złotych. Podnosił także, iż o tych okolicznościach informował Kierowniczkę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, która wprowadził go w błąd informując o istnieniu takiej możliwości. Oświadczał ponadto, że nie cofa odwołania. W odpowiedzi na skargą organ wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione w niej zarzuty za niezasadne. W kolejnych pismach procesowych skarżący polemizował ze stanowiskiem Kolegium, zarzucając organowi, że celowo nie ujawniał areału jego gospodarstwa, a w tym zakresie istnieją nieścisłości w decyzjach dotyczących podatku rolnego. Wskazywał także na zmianę od 1 października 2015 r. kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne pozostaje, że przed wydaniem w drugiej instancji decyzji w przedmiocie zasiłku stałego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], K. G. cofnął swoje odwołanie wniesione od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. przyznającej tenże zasiłek w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2015 r. do 4 maja 2017 r. Oświadczenie tej treści znajduje się w aktach sprawy i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Cofnięcie odwołania przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym, oczywiście nie prowadzi automatycznie do umorzenia tego postępowania, lecz uwarunkowane jest uprzednim ustaleniem, że w efekcie uwzględnienia tej czynności, nie dojdzie do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, o czym przesądza art. 137 k.p.a. W ocenie Kolegium takie zagrożenie w rozpoznawanej sprawie nie istniało. Stąd kluczowe dla oceny legalności wydanej przez ów organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze jest rozstrzygnięcie, czy wydanej w pierwszej instancji decyzji Wójta Gminy [...] można skutecznie postawić zarzut naruszenia prawa lub godzenia w interes społeczny -jak uważa skarżący, czy też nie- jak oceniło Kolegium. Decyzją tą, jak już wspomniano na wstępie, przyznano K. G. zasiłek stały w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres od 1 maja 2015 r. do 4 maja 2017 r. Zasady i tryb przyznawania tego rodzaju świadczeń reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163). W myśl jej art. 37 ust. 1 zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, który z kolei po myśli art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustaw wynosił w dacie rozstrzygania 542 złote. To, że w sprawie skarżący spełniał przesłanki normatywne uzyskania ww. świadczenie, określone ww. przepisem jest okolicznością bezsporną. Nie budzi ona również wątpliwości Sądu i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach materiale dowodowym. Istota sporu sprowadzała się natomiast do kwestii poprawności ustalonego przez organ pierwszej instancji dochodu skarżącego, od wysokości którego uzależniona była wysokość zasiłku. Zgodnie bowiem z przyjętym w art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej rozwiązaniem, kwota zasiłku stałego stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a jego dochodem. Wyjaśnić zatem należy, że sposób obliczania dochodu, w przypadku osób będących właścicielami gospodarstw rolnych (a taką osobą jest skarżący) określone zostały w art. 8 ust. 9 powołanej ustawy. Ustanowiono w nim mianowicie założenie, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł. Dochód ten ma zatem charakter ryczałtowy i wyliczany jest jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa, niezależnie od faktycznej jego dochodowości. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza więc rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA 1406/00, Lex nr 793441, a także wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 777/05, z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 724/09 oraz z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1292/09 - orzeczenia dostępne w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu podnoszony przez skarżącego argument o wydzierżawieniu części gruntów rolnych (jak też zamiar kontynuowania w przyszłości tej dzierżawy) i brak uzyskiwania w sposób realny dochodu wyliczonego przez organ, nie mogły być podstawą dla czynienia w tym zakresie odmiennych od przyjętych ustaleń. Mając zaś na względzie, że wedle znajdującego się w aktach zaświadczenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r. obszar należących do skarżącego gruntów rolnych w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe wynosił [...] hektara przeliczeniowego, prawidłowe pod względem prawnym było działanie organu polegające na ustalenie na tej podstawie ryczałtowej kwoty dochodów osiąganych przez skarżącego na poziomie [...] złotych. Z tego względu także ustalenie zasiłku stałego na poziomie odpowiadającym różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a powyższym dochodem, tj. w kwocie [...] złotych miesięcznie, nie może być także oceniane jako przejaw naruszenia prawa. W tym zakresie wszak rozstrzygnięcie organu pomocy społecznej nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy zgodzić się należy z organem odwoławczym, że decyzja Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. odpowiada prawu. Zważywszy przy tym na fakt, że przyznano nią skarżącemu (będącemu osobą pozostającą niewątpliwie w trudnej sytuacji materialnej i osobistej) świadczenie z pomocy społecznej, a wymiar tego świadczenia wynikał z zastosowania wiążących organ norm prawa materialnego, trudno uznać by tego rodzaju rozstrzygnięcie w jakikolwiek sposób mogło godzić w interes społeczny. To z kolei poprowadzić musi do wniosku, że cofnięcie przez stronę odwołania od tej decyzji było czynnością skuteczną, a tym samym umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania wywołanego tym odwołaniem, było jedynym prawnie dopuszczalnym sposobem formalnego jego zakończenia, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Podejmując więc na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. tej treści rozstrzygnięcie – wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżącego – Kolegium działało w zgodzie z prawem. Dla powyższej konstatacji bez znaczenia jest złożenie na etapie wnoszenia do Sądu skargi oświadczenia o "nie cofaniu odwołania". Czynność ta bowiem, jako zdziałana po wydaniu w sprawie przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji, nie może być uznana za prawnie skuteczną. Z tych względów skarga K. G., jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).